The Golem (How He Came into the World) του Wegener (1920)

by Χρήστος Αντώναρος

The Golem 01

Τίτλος: The Golem (How He Came into the World)

Χρονολογία: 29 Οκτωβρίου, 1920

Σκηνοθεσία: Paul Wegener

Πρωταγωνίστησαν: Paul Wegener, Albert Steinrück, Lyda Salmonova, Ernst Deutsch, Lothar Müthel

Είδος: Επιστημονικής Φαντασίας, Τρόμου.

Διάρκεια: 85 λεπτά.

Χώρα Προέλευσης: Γερμανία

Αρχικό κείμενο: Εβραϊκός Μύθος.

Πλοκή

Ένας άντρας ζωντανεύει ένα άψυχο αντικείμενο, ένα άβουλο τέρας, το οποίο ελπίζει να χρησιμοποιήσει ως δούλο.  Το τέρας, όμως θα στραφεί εναντίον του δημιουργού του, σχεδόν καταστρέφοντας τον. Μια ιστορία, η οποία έχει ειπωθεί πολλές φορές στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο.  Μία από τις πρώτες κινηματογραφικές μεταφορές της ήταν το «The Golem,» γυρισμένο στη Γερμανία το 1920.

Η ταινία βασίζεται σε ένα μεσαιωνικό Εβραϊκό μύθο, για ένα πήλινο άγαλμα που ήρθε στη ζωή, ώστε να χρησιμεύσει ως προστάτης των Εβραίων που ζούσαν στο γκέτο της Πράγας το 1580. Ο Ραβίνος Loew (Albert Steinruck) προμηνύει κίνδυνο για τους Εβραίους μέσω αστρολογίας και έτσι ξεκινά να χτίζει το Golem. Το Golem μοιάζει με μια διασταύρωση μεταξύ Νεάντερταλ και τοτέμ.

The Golem 03

Η προφητεία εκπληρώνεται σύντομα, καθώς, ο αυτοκράτορας Ροδόλφος Β ‘ (Otto Gebuhr) εκδίδει διάταγμα, δηλώνοντας πως οι Εβραίοι πρέπει να φύγουν από τη Πράγα πριν από το τέλος του μήνα. Πιστεύει ότι οι Εβραίοι είναι η αιτία για μια πανούκλα που μαστίζει την πόλη. Εν τω μεταξύ, η κόρη του ραβίνου Miriam (Lyda Salmonova) έχει ερωτευτεί τον Florian (Lothar Muthel), έναν από τους αυλικούς του αυτοκράτορα. Εν τέλει, ο βοηθός του Ραβίνου (Ernst Deutsch), ανακαλύπτει την σχέση τους και τους προδίδει.

Μέσω προσευχής, ένας κύκλος φωτιάς θα περικυκλώσει τον Ραβίνο Loew και σε μια κατάσταση έκστασης ακούει πως αν τοποθετήσει τη μαγική λέξη “Aemaet”, εβραϊκή λέξη για την «αλήθεια» ή «Θεός», σε ένα φυλαχτό, και στη συνέχεια το τοποθετήσει στο στήθος του Golem, το πλάσμα θα ζωντανεύσει. Αν αφαιρεθεί το φυλαχτό, το πλάσμα γίνεται και πάλι άψυχο.

Ύστερα, ο Ραβίνος φέρνει το Golem, το οποίο υποδύεται ο σκηνοθέτης Paul Wegener, στον αυτοκράτορα, όπου ο τελευταίος διατάζει τον Ραβίνο να εκτελέσει ένα ξόρκι. Καθώς ο Loew τους φανερώνει το όραμά του για την έξοδο των Εβραίων και οι αυλικοί γελούν, το κτίριο ξαφνικά αρχίζει να καταρρέει. Ενώ το κτίριο φαίνεται πως είναι έτοιμο να καταρρεύσει, το Golem τους σώζει κρατώντας ψηλά το ταβάνι με τα χέρια του. Ως αποτέλεσμα, ο αυτοκράτορας συμφωνεί να καταργήσει το διάταγμα ενάντια στους Εβραίους.

Αν και το Golem έχει σώσει το λαό του γκέτο, ο Ραβίνος γνωρίζει από τα κείμενα που έχει διαβάσει ότι το Golem τελικά θα τους καταστρέψει. Αποφασίζει να συντρίψει το άγαλμα, αλλά προσκαλείται στον εορτασμό της ευδαιμονίας των Εβραίων. Παρατά το άγαλμα στο πάτωμα, με το φυλαχτό να κάθεται δίπλα του.

The Golem 02

 

Ενδιαφέροντα στοιχεία

Το «The Golem»  είναι μια ταινία μεγάλης ισχύος, τόσο υπνωτική όσο ένα όραμα της ζωής σε ένα άγρυπνο όνειρο του Γερμανικού Εξπρεσιονισμού.

Το αμυδρό φως και η διαφαινόμενη σκιά είναι φωτογραφισμένες από τον Karl Freund, ο οποίος επίσης φωτογράφησε δύο αριστουργήματα του γερμανικού εξπρεσιονισμού: το «Metropolis» του Fritz Lang και το «The Last Laugh» του F.W. Murnau. Ο Freund αργότερα μετανάστευσε στην Αμερική, όπου έγινε ο επικεφαλής κάμεραμαν για το «I Love Lucy.»

Ωστόσο, το «The Golem»  δεν είναι πραγματικά μια ιστορία του Γερμανικού Εξπρεσιονισμού, αλλά περισσότερο ένας συνδυασμός του εβραϊκού μυστικισμού και παραμυθιού. Ο Wegener απεικονίζει τα υπερφυσικά στοιχεία της ιστορίας χωρίς ειρωνεία ή ψυχολογική εξήγηση, σαν να ήμασταν πραγματικά στη μεσαιωνική Πράγα, όταν οι άνθρωποι πίστευαν ότι ένα φυλαχτό και κάποιο ξόρκι θα μπορούσε να φέρει ένα πήλινο είδωλο στη ζωή.

Η ηθοποιία του Wegener είναι λιτή, καθώς παίζει μια δύναμη της φύσης χωρίς συνείδηση ή συναίσθημα. Το Golem είναι μόνο ικανό για ωμή δύναμη, ως εκ τούτου, η βία είναι αναπόφευκτη. Μαθαίνει γρήγορα ότι μπορεί να παραμείνει ζωντανός αν δεν αφήσει κανέναν να αφαιρέσει το φυλαχτό, και έτσι σπρώχνει μακριά όποιον αποπειραθεί. Σε μια από τις πιο ισχυρές σκηνές της ταινίας, το Golem πετάει τον Florian από την οροφή ενός κτιρίου και σέρνει την Miriam από τα μαλλιά, μέσα από τα πέτρινα στενά δρομάκια της Πράγας.

Είναι εύκολο να δούμε παραλληλισμούς μεταξύ του «The Golem»  και μεταγενέστερες ταινίες τρόμου. Για παράδειγμα, η σκηνή που το Golem παίζει με μια ομάδα παιδιών, σε ένα συνδυασμό της αθωότητας και μισαλλοδοξίας, είναι παραλληλισμός με το «Φρανκενστάιν.» Είναι δύσκολο να πούμε πόσο άμεση ήταν η επίδραση της ταινίας, αλλά σίγουρα κατά τα επόμενα χρόνια, πολλές από τις ηγετικές μορφές του Γερμανικού κινηματογράφου κατέληξαν να εργάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι αδύνατο για ένα σύγχρονο κοινό να δει αυτή την ταινία αγνοώντας τη φρίκη που σύντομα θα έβρισκε τους Εβραίους της Ευρώπης. Δυστυχώς, ο Wegener παρέμεινε στη Γερμανία κατά τη διάρκεια του πολέμου και χρησιμοποίησε το ταλέντο του σε ταινίες Ναζιστικής προπαγάνδας, κερδίζοντας τελικά έπαινο από τον Υπουργό Προπαγάνδας Minister Josef Goebbels.

προτεινουμε επίσης

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά