Η διακριτική γοητεία του κορεάτικου σινεμά τρόμου

by Μαρίνος Πολίτης

Ο κορεάτικος τρόμος έχει τη δική του ξεχωριστή “γεύση”. Ο κινηματογράφος, άλλωστε, είναι ένα ταξίδι στην κουλτούρα κάθε χώρας. Και κάθε χώρα αντιλαμβάνεται τον τρόμο διαφορετικά, βάση τους μύθους και την γενικότερη νοοτροπία ως προς το υπερφυσικό και τι κάνει τον άνθρωπο να δρα πέρα από τα όρια του αποδεκτού.

Ο κορεάτικος τρόμος είναι διακριτικός. Συγκριτικά για παράδειγμα με τους γείτονές τους, τους Ιάπωνες, βασίζεται λιγότερο στο σοκ και τις εικόνες αμιγώς τρομακτικών στοιχειών. Συγκριτικά με τους δυτικούς πολιτισμούς που αρέσκονται σε κουβάδες αίματος και φρικτές δολοφονίες που δυναμιτίζουν το μάτι του θεατή, προτιμούν να εστιάζουν στους πρωταγωνιστές, φέροντας τον κίνδυνο κομμάτι της καθημερινότητας. Ακόμα κι όταν αυτός ο κίνδυνος είναι ένα υπερφυσικό φάντασμα ή ένα τέρας με την καθαρή έννοια της λέξης.

Μια ατμόσφαιρα αποπνικτική που δεν σε αφήνει να χαρείς την ιδέα ότι είσαι πίσω από μια οθόνη. Μια εστίαση στους χαρακτήρες για να θέσεις ευκολότερα εαυτόν στα δρώμενα. Αν το καλοσκεφτείς άλλωστε, συμπορευτή, ο κορεάτικος τρόμος δεν έχει να επιδείξει διάσημα τέρατα, φαντάσματα ή δολοφόνους. Μόνο διάσημους δημιουργούς και ταινίες.

Όπως πάντα η εμπειρία είναι η καλύτερη επιβεβαίωση της θεωρίας. Γι’αυτό, συμπορευτή, σου προσφέρω 8 ταινίες από τη μακρινή Κορέα για να ζήσεις μια πολύ διαφορετική εκδοχή γνώριμων πλοκών και ανατριχίλων.

1. A Tale of Two Sisters (2003)

Ένα οικογενειακό δράμα, ένα ψυχολογικό θρίλερ ή μια ιστορία φαντασμάτων;

Μια νέα οικογένεια που προσπαθεί να κρατηθεί όρθια, μια κόρη που δεν θέλει να αποδεχτεί τη νέα της μητέρα. Ένα δράμα τυλιγμένο σε μια ατμόσφαιρα που “ουρλιάζει” ότι συμβαίνει κάτι παραπάνω από την παραπάνω απλοϊκή πλοκή. Και παρότι η νεαρή μας πρωταγωνίστρια βροντοφωνάζει περί αυτού, ως θεατής δεν ξέρεις αν μπορείς να την πιστέψεις, αν πρέπει να την πιστέψεις, αν στην τελική η ίδια αποτελεί μεγαλύτερο κίνδυνο για την ίδια της την οικογένεια. Τα καλά ψυχολογικά θρίλερ είναι αυτά που πρωτίστως παίζουν με την ψυχολογία του θεατή, και αγαπητοί, η ψυχή σας μπορεί να μην είναι προετοιμασμένη για το δυνατό φινάλε.

2. The Host (2006)

Τι θα έκανες αν ένα τέτοιο πλάσμα ξαφνικά εμφανιζόταν στην περιοχή σου;

Όταν βλέπουμε τέρατα στη μεγάλη οθόνη, έχουμε συνηθίσει τα μεγαλεπήβολα σκηνικά καταστροφής, με τα γιγάντια πλάσματα να σπέρνουν καταστροφή σε μεγάλη κλίμακα. Αυτό δυσκολεύει πολλές φορές την ταύτιση με τους ανθρώπινους χαρακτήρες που μένουν στο παρασκήνιο. Το The Host εστιάζει σε μια οικογένεια που καλείται να αντιμετωπίσει ένα φρικιαστικό πλάσμα που τρομοκρατεί την περιοχή τους, χωρίς τρανές μάχες και σκληρές εικόνες διαμελισμένων πτωμάτων. Μακράν από τις ρεαλιστικότερες ταινίες τεράτων, που σε βάζει με άνεση στη θέση των πρωταγωνιστών, ταυτίζεσαι εύκολα μαζί τους κι αναρωτιέσαι τι θα έπραττες σε μια παρόμοια κατάσταση. Το The Host είναι σκηνοθετημένο από τον Bong Joon Ho, που είναι κι ο πρώτος Κορεάτης σκηνοθέτης που πήρε Όσκαρ καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας για το Parasite (2019).

3. I Saw the Devil (2010)

Αν έπρεπε να απονείμουμε στο κορεάτικο σινεμά τα πρωτεία σε κάποιο είδος, αυτό είναι το αστυνομικό θρίλερ. Οι δολοφόνοι που παρουσιάζει ο κορεάτικος τρόμος είναι σκληροί, διεστραμμένοι κι αδυσώπητοι, αλλά όχι απαραίτητα μυστηριώδεις, εκκεντρικοί ή υπερβολικά ευφυείς. Οι εξιχνιάσεις δεν γίνονται σε εργαστήρια με σύγχρονο εξοπλισμό και αναλυτικές διαδικασίες. Το κυνήγι ντετέκτιβ και δολοφόνου μοιάζει με μάχη δύο αντικρουόμενων ψυχών με τις ξεχωριστές τους αδυναμίες και ηθικά διλήμματα που οδηγούν τους “ηθικούς” πρωταγωνιστές να μοιάζουν πολλές φορές οι ίδιοι με τα “τέρατα” που κυνηγούν.

Όταν η βία φέρνει βία… είναι κανείς πραγματικά αθώος;

Καμιά άλλη ταινία δεν αποτελεί πιο ξεκάθαρο παράδειγμα αυτού από το I Saw the Devil, όπου ο ντετέκτιβ δεν αρκείται να πιάσει τον δολοφόνο, αλλά να τον ωθήσει σε ένα παιχνίδι εκδίκησης, να τον βασανίσει όπως βασάνισε τα θύματά του, με αποτέλεσμα να χάσει μεγάλο μέρος του τι τον καθιστά όργανο της δικαιοσύνης. Στο τέλος της ταινίας, τα προσωπεία καλού και κακού είναι ευδιάκριτα και κανένα αίσθημα ανακούφισης ή επίλυσης δεν καθησυχάζει τον θεατή.

4. Bloody Reunion (2006)

Οι αλήθειες του παρελθόντος μπορεί να αποβούν μοιραίες

Δεν ξέρω αν το πρόσεξες, συμπορευτή, αλλά ως τώρα έχουμε καλύψει 3 διαφορετικά υποείδη τρόμου. Αυτό δεν έγινε επίτηδες. Απλά αποτελεί απόδειξη της ικανότητας των δημιουργών τρόμου της χώρας να χειριστούν πολλά διαφορετικά είδη, απλά προσθέτοντας τη δική τους “γεύση”.  Το Bloody Reunion αποτελεί σλάσερ. Μια ομάδα πρώην συμμαθητών ενός απόμακρου σχολείου, μαζεύεται μετά από δεκαετίες για ένα reunion μαζί με την τότε δασκάλα τους. Υπάρχει μια υποβόσκουσα ένταση πίσω από τα χαμόγελα, κι είναι σαφές ότι οι εμπειρίες τους εκεί μόνο ειδυλλιακές δεν ήταν. Χώρια το ότι αρχίζουν να δολοφονούνται ο ένας μετά τον άλλον. Για μια ακόμη φορά όμως, τίποτα μα τίποτα δεν είναι αυτό που αφήνεται ο θεατής να νομίζει. Για άλλη μια φορά η εικόνα που παρουσιάζεται στο θεατή είναι πλαστή και το φινάλε τον βρίσκει απολύτως απροετοίμαστο.

5. The Wailing (2016)

Παράνοια…Μόλυνση…Ένας σκοτεινός θρύλος…Τι μπορεί να μετατρέψει τους ανθρώπους σε δαίμονες;

Από τον τίτλο κιόλας του άρθρου αναφέρω ότι ο κορεάτικος τρόμος είναι “διακριτικός”. Αν δεν κατάλαβες ακόμη τι σημαίνει αυτό, συμπορευτή, το The Wailing είναι η καλύτερη ταινία-απάντηση σε αυτό. Ένα χωριό που στιγματίζεται από φρικτές δολοφονίες. Οι δολοφόνοι αποδεικνύονται μολυσμένοι από κάποια ασθένεια που τους οδηγεί στην παράνοια. Ή μήπως δαιμονισμένοι από ένα ον που αποτελεί μύθο της περιοχής; Η διαδρομή των ηρώων δεν είναι μόνο προς την απάντηση, αλλά και τη διαχείριση της κατάστασης γύρω τους. Ότι η πραγματικότητά τους είναι ένας ζωντανός τρόμος, ότι δεν υπάρχει ένα σαφές μεγάλο κακό που μπορούν να εξορκίσουν. Είσαι πνιγμένος κι εσύ, θεατή, σε μια πραγματικότητα διακριτικής απελπισίας, που ούτε εσύ μπορείς να εξορκίσεις. Να δώσεις οδηγίες όπως πολλοί αρεσκόμαστε στους ήρωες όταν ξέρουμε τι έχουν να αντιμετωπίσουν. Εδώ απλά είσαι συμπορευτής σ’ ένα τρομακτικό δράμα που δεν ξέρεις τι κατάληξη θα έχει.

6. Gonjiam: Haunted Asylum (2018)

Στο κυνήγι των views μπορεί να καταλήξεις εσύ το θύμα.

Μια ομάδα νέων εισέρχονται σ’ ένα από τα πιο στοιχειωμένα μέρη του κόσμου, το ψυχιατρικό άσυλο Gonjiam. Σκοπός τους να κάνουν live streaming την όλη εμπειρία για το κέρδος. Τελικά, είναι αληθινές οι φήμες; Γιατί αν είναι, οι θαρραλέοι μας πρωταγωνιστές είναι καταδικασμένοι. Δεν μπορώ να πω ότι αποτελούν έκπληξη τα όσα συμβαίνουν στην ταινία. Άλλωστε, δεν θα είχε και νόημα. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι η ταινία επιμένει στο μυστήριό της, επιμένει τόσο στην ιδέα ότι μπορεί οι φήμες γύρω από το άσυλο να είναι απλά αστικοί μύθοι που καταλήγεις να μουδιάζεις πριν ο τρόμος χτυπήσει με μανία. Ένα από τα πιο πετυχημένα σε αυτό found-footage που έχω δει ποτέ, πολύ απλά γιατί ο αναπόφευκτος τρόμος είναι δυνατός και η σκηνοθεσία σε φέρνει σε πολύ κοντινή θέση μέσα από κάμερες πρώτου προσώπου.

7. Train to Busan (2016)

Το όλο υποείδος των ταινιών με ζόμπι έχει εξαντληθεί. Πλέον μετά βίας θεωρούνται ταινίες τρόμου κι οι νέες ταινίες εστιάζουν περισσότερο στην δράση ή και σε κοινωνικές πτυχές μιας πιθανής έξαρσης πανδημίας. Η μόνη ταινία πέρα από τις κλασσικές ταινίες του George Romero που πραγματικά απέδωσαν τον τρόμο σε μια πανδημία ζόμπι είναι το καταπληκτικό Train to Busan. Ο πρωταρχικός λόγος που αυτή η ταινία είναι τόσο πετυχημένη είναι το κλειστοφοβικό περιβάλλον που είναι τοποθετημένη. Μέσα σ’ ένα μεγάλο τρένο, όπου δεν υπάρχει ο χώρος να τρέξεις, ούτε η δυνατότητα να αμυνθείς με όπλα. Κάθε βαγόνι μοιάζει με νέα πίστα σ’ ένα τρομακτικό παιχνίδι επιβίωσης.

Η καλύτερη σύγχρονη ταινία ενός εξαντλημένου είδους τρόμου

Και δεν είναι μόνο αυτό. Ο δημιουργός Sang-ho Yeon δεν λησμόνησε να δώσει ανθρώπινη υπόσταση στους πρωταγωνιστές δίνοντάς τους χαρακτήρα και κίνητρα με τα οποία συμπάσχεις. Ένας πατέρας που μάχεται μανιωδώς για την ασφάλεια της κόρης του. Και φυσικά, χαρακτήρες που μοιάζουν πιο άκαρδοι κι από τα αδηφάγους νεκροζώντανους. Όλα αυτά συνθέτουν ένα από τα καλύτερα αυθεντικά θρίλερ αγωνίας που έχουν δημιουργηθεί ποτέ, μια ολοκληρωμένη ταινία με όλη την έννοια της λέξης. Απλά αποφύγετε το απογοητευτικό σίκουελ που βγήκε πέρσι.

8. Thirst (2009)

Τι ανθρώπινο απομένει όταν η ζωή σου εξαρτάται από το αίμα…

Ακόμα ένα υποείδος τρόμου που έχει ξεφύγει από τις αμιγώς τρομακτικές εκδοχές είναι αυτό των βρικολάκων. Οι σύγχρονες ταινίες που πραγματεύονται τους πορευτές της νύχτας, εστιάζουν περισσότερο σε αυτούς ως χαρακτήρες παρά τέρατα (Only Lovers Left Alive, Let the Right One In). Μια από τις καλύτερες ταινίες που ακολουθούν αυτήν την εκδοχή είναι το Thirst. Ένα ερωτικό θρίλερ όπου ο πρωταγωνιστής μας ερωτεύεται ένα βαμπίρ που τον μυεί σε μια αιματηρή ζωή. Με την ζωή του να μετατρέπεται σε ένα δίλημμα μεταξύ έρωτα και βίας, την κλασσική επιλογή του να γίνει τέρας ή να κρατήσει μέρος της ανθρωπιάς του. Εξαιρετικά σκηνοθετημένο, ρεαλιστικά τοποθετημένο και το αίμα να μοιάζει φυσικό κομμάτι του περιβάλλοντος για αυτές τις απαραίτητες δόσεις φρίκης.

Φυσικά αυτές δεν είναι οι μόνες αξιόλογες ταινίες που έχει να προσφέρει ο κορεάτικος τρόμος. Μπήκα πολλάκις στον πειρασμό να προσθέσω κι άλλες για να συμπληρωθεί η συνηθισμένη δεκάδα όπως το Tell Me Something και το πιο πρόσφατο #Alive, αλλά αυτές αποτελούν απλά υποδεέστερες επιλογές των ταινιών της λίστας. Άλλωστε, ο κινηματογράφος αποτελεί ένα αέναο ταξίδι αναζήτησης, ένα ταξίδι στο οποίο αξίζει και με το παραπάνω να επισκεφτείς και την γοητευτική Κορέα.

Οι αφίσες των ταινιών:

προτεινουμε επίσης

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά