Κέλτικη μυθολογία: ένας “άλλος κόσμος”

by Μαρία Κοσμανίδου

Γεμάτος ξωτικά, νεράιδες, δράκους, κάθε είδους φανταστικά ζώα και μαγικά αντικείμενα. Ένα μέρος όπου ο χρόνος δεν κυλάει με το συνηθισμένο γνωστό μας τρόπο. Για ένα δικό μας λεπτό εκεί μπορεί να έχει περάσει μια ολόκληρη ζωή ή το αντίστροφο. Εκεί που όλα μπορεί να είναι εντελώς πανέμορφα, μαγικά ή τελείως τερατώδη. Ένας κόσμος των άκρων. Μαγικά πλάσματα με περίεργες δυνάμεις, αλλά και επιρρεπείς σε παράξενες αδυναμίες, που οι θνητοί αρκετές φορές έχουν εκμεταλλευτεί, καθώς ο κόσμος τους είναι γεμάτος με θησαυρούς που όλοι θα ήθελαν να βάλουν στο χέρι. Μιλώ για τον Κέλτικο “Άλλο κόσμο” που είναι τόσο γοητευτικός, καθώς γεννήθηκε μέσα από την Κέλτικη μυθολογία.

Τι θα μπορούσαμε να πούμε για την Κέλτικη μυθολογία. Όσα γνωρίζουμε, τα έχουμε μάθει στο μεγαλύτερο τμήμα τους, από βιβλία και χειρόγραφα της μεσαιωνικής Ιρλανδίας και Ουαλίας, που συμπληρώνονται από εικονογράφηση και αρχαιολογικό αρχείο του προ-χριστιανικού κέλτικου κόσμου, της εποχής του σιδήρου (1600-600 π.Χ.). Παράλληλα συμπληρώνονται από εξωτερικές παρατηρήσεις για τους κέλτικους λαούς και τη δρυιδική θρησκεία, από μαρτυρίες που κατέγραψαν αρχαίοι συγγραφείς, όπως ο Ποσειδώνιος, Πλούταρχος και Ιούλιος Καίσαρας.

Πρόκειται για ένα μαγικό-θρησκευτικό σύστημα που αντλεί στοιχεία, όσον αφορά τις πρακτικές και τις πεποιθήσεις, από άλλα σημεία του ινδοευρωπαϊκού κόσμου, κατά την τελευταία χιλιετία πριν την έλευση του χριστιανισμού. Από τη σκοπιά της μυθολογικής αφήγησης της Ιρλανδίας βλέπουμε μια ασυνήθιστη αισθητική και μεταφυσική, η οποία μάλλον οφείλεται στα γηγενή στοιχεία της προϊστορικής δύσης, συμπεριλαμβανομένου και των μεγαλιθικών πολιτισμών της παλαιολιθικής εποχής (2.5 εκ- 10000 π.Χ.) και της πρώιμης εποχής του χαλκού (3500 – 1500 π.Χ.).

Ο Κέλτικος μυθολογικός κόσμος είναι ανιμιστικός – με τον όρο “ανιμιστικός” στην ανθρωπολογία και τη θρησκειολογία, εννοείται η αρχέγονη θρησκεία, που θεμελιώνεται στην πεποίθηση της ύπαρξης, πνευματικών υπάρξεων που εμψυχώνουν κάθε μορφή και εκδήλωση του φυσικού κόσμου. Σε αυτό τον κόσμο τη ζωή και τη γονιμότητα την αντιπροσωπεύει η θεά, τον ανθρώπινο κόσμο ο σύζυγος θεός και ο ζωικός συμβολισμός, μάλλον κληρονομιά των τοτεμικών θρησκευτικών μορφών.

Το πιο ενδιαφέρον σημείο, όμως, στον κέλτικο κόσμο, είναι ότι διαπερνάται από ένα πλήθος παράλληλων κόσμων, “Άλλος κόσμος” ή “Αλλόκοσμος”, που τέμνει ορισμένες φορές το φυσικό και δημιουργεί σημεία εισόδου και εξόδου για μαγικά όντα και φαινόμενα. Ο “Αλλόκοσμος” ένα σώμα από μύθους και παραμύθια για αυτό το βασίλειο και τους κατοίκους του, διείσδυσε μέσο του αρθουρικού κύκλου και των σχετικών παραδόσεων, στους αφηγηματικούς πολιτισμούς της δυτικής Ευρώπης συνολικά. Εκεί οφείλεται και το γνωστό ύφος των παραμυθιών για το νεραϊδόκοσμο από την Ιρλανδία έως τα δάση της Ρωσίας. Ο “Αλλόκοσμος” ήταν τόσο ενοποιημένος με το φυσικό, που η ποιότητα του έγινε μαγνήτης για κάθε είδους φανταστικές προβολές. Ο κέλτικος “Αλλόκοσμος” έχει ορισμένα χαρακτηριστικά. Εκεί λοιπόν μπορείς να συναντήσεις τους κατοίκους του, που μπορεί να είναι ακραία όμορφοι ή τερατώδης, φανταστικά ζώα και μαγικά αντικείμενα. Τα πλάσματα του “Άλλου κόσμου” δεν είναι θεοί ούτε πλήρως θνητοί, απλά έχουν μαγικές δυνάμεις και παράξενες αδυναμίες. Η σχέση τους με τον κόσμο των ανθρώπων μπορεί να είναι είτε φιλική είτε εχθρική. Επίσης, έχουμε γάμους και άλλες μορφές συμμαχιών.

Ένα τέτοιο φανταστικό-δημιουργικό πλαίσιο, επόμενο ήταν να αποτελέσει ορόσημο και πηγή έμπνευσης για όλα τα αριστουργήματα της επικής φαντασίας. Η ανάγκη του ανθρώπου για να κατευνάσει τους φόβους του, έχει καταφέρει να επινοήσει και να διατηρήσει έως και σήμερα, αστικούς μύθους γεμάτους πλάσματα του “Άλλόκοσμου” που ζουν ανάμεσα μας. Πιο κάτω θα σας παραθέσω ορισμένα από τα πιο διάσημα, που αν και ανήκουν στην κέλτικη μυθολογία, έχουν κοινά χαρακτηριστικά με αντίστοιχα πλάσματα άλλων λαών και μυθολογιών και τα συναντούμε με άλλη ονομασία, όπως έχω αναφέρει ήδη σε άλλο άρθρο.

Κelpie

Είχε τη μορφή θαλάσσιου αλόγου και στοίχειωνε τις σκωτσέζικες λίμνες. Δημιουργούσε παραισθήσεις για να μπορεί να παραμείνει κρυμμένο. Λέγεται ότι και η Νέσι (το πασίγνωστο τέρας του Λοχ Νές), ήταν ένα γιγάντιο kelpie που έπαιρνε τη μορφή θαλάσσιου ερπετού. Η J.K.Rowling στο βιβλίο της, “Φανταστικά ζώα και πού να τα βρείτε” τα παρουσίαζε ως αλλόμορφα που μεταμορφώνονται σε άλογα.

Faerie Dogs

Αυτά τα άγρια, πρασινωπά σκυλιά, θεωρούνται οι φύλακες του ‘Άλλου κόσμου” και τα συναντάμε σε σταυροδρόμια, που είναι συνήθως οι πύλες για τον “Αλλόκοσμο”. Γαβγίζουν για προειδοποίηση μια-δυο φορές, μα στην τρίτη έχεις καταδικαστεί σε θάνατο.

Gwyllgi

Είναι η πιο σατανική μορφή των Faerie dogs και γι’ αυτό στην Ουαλία το φωνάζουν “Το σκυλί του σκότους”. Συχνάζουν σε μοναχικούς υπαίθριους δρόμους και αυτά τα πλάσματα με το μαύρο τρίχωμα θεωρούνται οιωνοί θανάτου.

Nuckelavee

Μια πιο διεστραμμένη μορφή του Κένταυρου. Μισός άνθρωπος, ραμμένος επάνω σε σάπιο κουφάρι αλόγου. Ένα από τα πιο τρομερά τέρατα που μοναδικός σκοπός του ήταν να σκοτώσει όλους τους κατοίκους του συμπλέγματος των νησιών Orcney. Υπαίτιο για όλη την παρακμή, τις αρρώστιες, πλημμύρες, καταστροφές.

Selkie

Αλλόμορφες γυναίκες που ζούσαν στη θάλασσα, με τη μορφή φώκιας. Όταν έβγαιναν στη στεριά, έβγαζαν το κουφάρι του ζώου. Συνήθως έπαιζαν πρωταγωνιστικό ρόλο στις τραγικές, ρομαντικές ιστορίες.

Dearg Due

Η θηλυκή εκδοχή των αιμοδιψών βρικολάκων στην Ιρλανδία.

Bean Nighe

Ένα είδος νεράιδας που θεωρείται οιωνός θανάτου. Έχει την ικανότητα να προβλέπει το θάνατο των θνητών. Περιπλανιέται στις ερημικές πηγές και πλένει τα ρούχα αυτών που προορίζονται να πεθάνουν, γι’ αυτό άλλωστε τη φωνάζουν και πλύστρα.

Όπως βλέπουμε, η ανθρώπινη φαντασία δεν έχει όρια. Πάντα γίνεται η κινητήριος δύναμη για να γυρίζει ο τροχός της ανθρώπινης εξέλιξης. Μετουσιώνουμε τους φόβους μας, τους δίνουμε υπόσταση και μορφή για να μπορέσουμε να τους πολεμήσουμε και να τους νικήσουμε. Το ό,τι στην πορεία γίνεται διασκεδαστικό είναι ένα extra bonus για την τόσο μεγάλη προσπάθεια που καταβάλουμε. Μπορεί οι γνώσεις μας να έχουν φτάσει σε υψηλό επίπεδο και να έχουμε εξηγήσει όλα τα αίτια αυτών των φόβων, μα το “παιχνίδι” δεν πρόκειται να το αφήσουμε από τα χέρια μας. Άλλωστε, το είπε και ο θείος Αλβέρτος

“η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση”.

Πηγές

listverse.com
imgur.com

προτεινουμε επίσης

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά