Κριτική: “Ζωώδες Ένστικτο: 3 αιματοβαμμένες ιστορίες” του Μιχάλη Δαγκλή

by Αλέξης Ζησιμόπουλος

Το «Ζωώδες Ένστικτο» είναι μια συλλογή τριών ιστοριών τρόμου από τον συγγραφέα Μιχάλη Δαγκλή. Ο υπότιτλος υπόσχεται «τρεις αιματοβαμμένες ιστορίες» και αυτό ακριβώς βρίσκουμε στις σελίδες αυτού του βιβλίου – τρεις αυτούσιες ιστορίες τρόμου με διαφορετικές θεματικές.

Ο Τρόμος

Το πρώτο που έχω να πω είναι πως αυτό το βιβλίο δεν είναι τρομακτικό. Προσωπικά, δεν τρόμαξα. Κάτι το οποίο δεν λέει και πολλά γιατί είναι εξαιρετικά δύσκολο για ένα λογοτεχνικό κείμενο να σε κάνει να φοβηθείς, να τρομάξεις ή να ανησυχήσεις επιτυχώς (μιλώντας, τονίζω ξανά, προσωπικά). Από κει και πέρα, πιστεύω πως φυσικά και είναι ένα βιβλίο τρόμου, πληροί όλες τις προδιαγραφές και παρουσιάζει τρόμο στις σελίδες καθεμιάς ιστορίας. Οι απαιτήσεις και τα στάνταρ του καθενός είναι διαφορετικά, επομένως μην λαμβάνετε ως απόλυτο το ότι εγώ δεν τρόμαξα. Μπορώ να πω ότι υπάρχει βία και αίμα, μα είναι τόσο όσο χρειάζεται και δεν ξεπέρασε τα όρια για χάρη του εντυπωσιασμού. Επίσης, σίγουρα η κάθε ιστορία χτίζει μια ατμόσφαιρα και σε στιγμές υπάρχουν δόσεις σασπένς, αγωνίας, μυστηρίου. Ήδη από το οπισθόφυλλο θα έπρεπε να ξέρετε πάνω-κάτω τι να περιμένετε από την κάθε ιστορία: η πρώτη έχει να κάνει με βαμπίρ, η δεύτερη με μια γάτα και η τρίτη με φολκλορικούς καλικάντζαρους. Όλες οι ιστορίες έχουν κάτι από το στυλ του Stephen King και άλλα στοιχεία που μπορεί να μας είναι γνώριμα, χωρίς να καταλήγουν να χάνουν την ταυτότητα του συγγραφέα. Έχοντας αυτά υπ’ όψιν και όσα ακολουθήσουν στον σχολιασμό της καθεμιάς ιστορίας, σας προτρέπω να αποφασίσετε οι ίδιοι εάν και πόσο τρομακτικό θα ήταν ένα τέτοιο ανάγνωσμα για τα γούστα σας.

Τα Διηγήματα

Σε κάθε συλλογή διηγημάτων, πάντα υπάρχει το στοίχημα που βάζει ο συγγραφέας με τους αναγνώστες – γίνεται να αρέσουν όλες οι ιστορίες το ίδιο όταν όλες είναι ξεχωριστές; Είναι πολύ δύσκολο να βαθμολογηθεί συνολικά μια συλλογή, ειδικά όταν έχει πολλές διαφορετικές ιστορίες. Στο συγκεκριμένο έργο, έχουμε τρεις. Είναι ένας καλός αριθμός και ακόμη, είναι και οι τρεις ξεχωριστές. Δεν υπάρχει δηλαδή κάποια κοινή θεματική ή ευρύτερη ιστορία που να τις ενώνει και να καταλήγει κάπου όπως βλέπουμε σε άλλες συλλογές. Στο «Ζωώδες Ένστικτο», το εκτιμώ αυτό και πιστεύω πως ταιριάζει να είναι έτσι: με μια έννοια ωμό και ατόφιο. Θα μιλήσω για το καθένα διήγημα παρακάτω, μα θέλω για το σύνολο του έργου – σαν συλλογή ιστοριών τρόμου – να πω ότι όλες οι ιστορίες βρίσκονται αρκετά κοντά σε ποιότητα. Το ύφος και ακόμη και η αφήγηση μπορεί να διαφέρουν, μα όλες κυλούν ευχάριστα μεταξύ τους κι ας μην συνδέονται. Το γεγονός ότι δεν είναι τεράστια αναγνώσματα και το βιβλίο μπορεί να διαβαστεί σε μια μέρα επίσης βοηθάει σε αυτό.

Η Γλώσσα

Αυτό που δεν βοηθάει τη ροή του κειμένου και τη συνολική εικόνα του έργου είναι η τεχνική εκτέλεση. Αυτό το βιβλίο στο σύνολό του μοιάζει σαν ένα απ’ τα πρώτα draft ενός συγγραφέα που γράφει με μπόλικα drafts. Υπάρχουν πολλά λάθη στο βιβλίο: ορθογραφικά, συντακτικά, γραμματικά, λάθος κλίσεις παρελθοντικών χρόνων ρημάτων, ελλείψεις άρθρων ή προθέσεων ή λέξεων ή χρήση λάθος λέξης σε προτάσεις. Περισσότερο νομίζω πως υποφέρει η πρώτη ιστορία, ενώ στην τρίτη, αν και αισθητά τα λαθάκια, μπόρεσα να συμπληρώσω σωστά τα κενά στα γρήγορα, γιατί το περίμενα και δεν έδινα τόση σημασία. Φυσικά, εξαρτάται από τον καθένα πόσο ενοχλητικό καταλήγει αυτό. Προσωπικά, δεν με πείραξε τόσο, γιατί το κείμενο είναι κατά τα άλλα αρκετά τίμιο και αν δεν υπήρχαν αυτά τα λάθη σε κάθε παράγραφο, δεν θα είχα να σχολιάσω τίποτε. Όμως υπάρχουν και μπορεί να καταφέρουν να σε βγάλουν απ’ την ατμόσφαιρα που προσπαθεί να χτιστεί. Ποτέ δεν είναι ευχάριστο να σου υπενθυμίζει το ίδιο το κείμενο πως ο συγγραφέας είναι θνητός και κάνει λάθη.

Νυχτερέμι

Ο Μπιλ και ο Άλεξ είναι δυο πιστοί στρατιώτες, οι καλύτεροι που έχουν να επιδείξουν οι ΗΠΑ. Η τελευταία τους αποστολή τούς οδηγεί στη Ρουμανία, όπου σε συνεργασία με μια ομάδα της CIA παραλαμβάνουν ένα μυστηριώδες “πακέτο”, με σκοπό να το μεταφέρουν αεροπορικώς στην Αμερική. Στα στενά όρια του αεροσκάφους θα έρθουν αντιμέτωποι με τον εφιάλτη.

Αυτή η ιστορία περίμενα να μην μου αρέσει, διότι περίμενα να είναι βαριά φορτωμένη με δράση, μα τελικά είχε να προσφέρει πράγματα. Ο Μπιλ, ο Άλεξ, ο Μπίσοπ είναι χαρακτήρες που εξυπηρετούν ακριβώς τον σκοπό που θα έπρεπε. Στα πλαίσια μιας μικρής ιστορίας, δεν έχουν βαθιά ανάπτυξη, αλλά όσα μαθαίνουμε για εκείνους και οι μεταξύ τους σχέσεις είναι αποτελεσματικά δοσμένες πληροφορίες που προσθέτουν στο κείμενο. Το «Νυχτερέμι» ξεκινά σαν φόρος τιμής στον Δράκουλα και καταλήγει φόρος τιμής στο «Twilight Zone» (κάτι που ο συγγραφέας παραδέχεται και στο οποίο στόχευε). Επομένως, δεν μένει κάτι άλλο να πω παρά ότι πέτυχε τον στόχο του. Ήταν αρκετά άρτια και τίμια ιστορία με σκηνές δράσης και διαλόγους από εκείνη την εποχή. Λίγο-πολύ ήταν φανερό πού θα κατέληγε η πλοκή, μα και πάλι κατάφερε να διατηρήσει την προσοχή μου. Φαν του «Twilight Zone» και τέτοιου είδους ιστοριών θα εκτιμήσουν αυτό το διηγηματάκι δεόντος.

Εφτάψυχη

Μια γάτα που ζει σε μια επαρχιακή πόλη της Ελλάδας, βλέπει τα παιδιά της να απάγονται από δυο επικίνδυνους ανθρώπους. Αποφασισμένη να τα πάρει πίσω, θα μπλεχτεί σε μια αιματηρή καταδίωξη.

Αυτή η ιστορία, η οποία χωρίζεται σε μέρη, είναι η πιο αξιόλογη εκ των τριών. Σίγουρα θα συνιστούσα σε κάποιον να της δώσει μια ευκαιρία -και κατ’ επέκταση στο βιβλίο για χάρη της. Ιστορίες τρόμου με ζώα δεν αποτελούν κάτι καινούργιο, έχουμε δει παραδείγματα στο παρελθόν, αλλά δεν είναι και κάτι τόσο διαδεδομένο και τετριμμένο. Μιας που το θέμα των ζώων είναι ευαίσθητο, να το έχετε αυτό υπόψιν σας διαβάζοντας. Από κει και πέρα, δεν θέλω να πω πολλά, ώστε να σας παροτρύνω να αναζητήσετε την ιστορία. Είναι η αγαπημένη μου του βιβλίου και ακολουθεί οδούς που περίμενα στην εκτύλιξη της πλοκής. Ένα ευχάριστο και ενδιαφέρον ανάγνωσμα με μπόλικες δόσεις αγωνίας και αναρωτιέμαι-πού-θα-καταλήξει.

Μαντρακούκος

Δυο μικρά αδέρφια στέλνονται στο χωριό για να περάσουν τα Χριστούγεννα με τον παππού και τη γιαγιά. Τη ζεστή ατμόσφαιρα των γιορτών στο χωριό διαδέχεται μια φολκλόρ ιστορία, η οποία παίρνει σάρκα και οστά έπειτα από μια επίσκεψη των παιδιών στο γειτονικό δάσος.

Θεωρώ πως αυτή η ιστορία είναι η πιο αδύναμη. Εκμεταλλεύεται τη λαϊκή παράδοση περί καλικάντζαρων που έρχονται στην επιφάνεια της γης την περίοδο των Χριστουγέννων και αντικαθιστούν τους ανθρώπους με μοχθηρούς σωσίες. Οι μοναδικές τους αδυναμίες είναι το αλάτι και η φωτιά. Σε τέτοιον βαθμό που ακόμη και η προσθήκη αλατιού στο φαγητό είναι απαγορευτική για εκείνους και επομένως ένας τρόπος αναγνώρισής τους. Οι διαστάσεις που παίρνει το αλάτι στο τέλος της ιστορίας δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσίασαν. Από τη μία είναι ένα γελοίο διακύβευμα το ποσοστό νατρίου, από την άλλη η ιστορία μάς δίνεται απ’ την οπτική ενός δωδεκάχρονου παιδιού που έχει ψυχολογικά τραυματιστεί… επομένως ορισμένα πράγματα γίνονται κάπως πιο αποδεκτά. Υπάρχει μια αγωνιώδης καταδίωξη και μια σπλατεριά επίσης στην ιστορία που συνθέτουν μια ευχάριστη μέση για μια ενδιαφέρουσα αρχή και ένα χλιαρό τέλος. Το γεγονός ότι αγγίζει το φολκλόρ, δεν σημαίνει ότι αυτή η ιστορία είναι πετυχημένη ή πρωτότυπη. Μάλιστα, δεν προσφέρει τίποτα ιδιαιτέρως μη-προβλέψιμο στο στήσιμο και την εκτύλιξη των γεγονότων. Μοιάζει με αρκετά πράγματα που έχετε ήδη ξαναδεί και δεν έχει να παρουσιάσει κάτι αρκετά φρέσκο για να ξεχωρίσει. Παρ’ όλ’ αυτά, είναι και αυτή μια ιστορία που κυλάει γρήγορα, διαφοροποιείται από τις άλλες δύο με την αφήγηση και τη θεματική της και τελικώς προσφέρει αυτό το οποίο χτίζεται κατά τη διάρκεια –τίποτε περισσότερο όμως.  

Συμπερασματικά

Το μεγαλύτερο αρνητικό του βιβλίου είναι τα γλωσσικά ατοπήματα. Παραβλέποντας αυτό (αλλά όχι ξεχνώντας το), έχω να πω ότι εκτιμώ αυτό το έργο. Το μεγαλύτερο υπέρ του βιβλίου είναι η αμεσότητα και η συντομία του. Αν αναζητάτε λίγο τρόμο, στο “Ζωώδες Ένστικτο” θα βρείτε τρεις διαφορετικές ιστορίες για να περάσετε την ώρα σας. Μπορεί να μην με ενθουσίασαν το ίδιο και οι τρεις ιστορίες, μα η τριβή με αυτό το είδος τρόμου –το κάπως ωμό, γρήγορο, περιγραφικό, νοσταλγικό ίσως– ήταν καλοδεχούμενο.

προτεινουμε επίσης

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά