Κριτική: “Η Βίλκα” της Άννας Μακρή

by Γιάννης Σιδέρης

Περίληψη οπισθόφυλλου

Η Ιουλία φεύγει. Φεύγει για να ξεφύγει από τη θλίψη της, από το παρελθόν της, από την ίδια της τη ζωή. Δεν τα καταφέρνει. Αυταπατάται, γιατί τρέχει προς μία ολοκαίνουργια ζωή για αυτήν, μία ζωή αναπάντεχα μαγική και τρομακτική, βίαια και τρυφερή, γεμάτη μνήμες αρχαίες, αλλά όχι ξεχασμένες. Μία ζωή που είναι τόσο παλιά όσο και ο πόνος της μητρότητας.

«Έμεινα τελείως ακίνητη, έχοντας βγει η μισή από το χώμα, σαν ρίζα αιωνόβιας βελανιδιάς, και περίμενα. Ήμουν έτοιμη, όμως, να απαντήσω στην παρμικρή απειλή με επίθεση, με νύχια και με δόντια πάλι, όπως πριν μέσα στη γη, όπως θα έκανα πάντα από τότε και στο εξής».

Κριτική

Τώρα καταλαβαίνω απόλυτα τους συγγραφείς όταν μιλάνε για τα “πνευματικά παιδιά” τους, αναφερόμενοι στα βιβλία τους. Τη Βίλκα, τη γνώρισα κι εγώ παιδί, μωρό, πριν ακόμα μπουσουλήσει. Ήμουν από τους πρώτες αναγνώστες της πρώτης απόπειράς της να βγει στον έξω κόσμο, ατημέλητη μεν αλλά με πολλές προοπτικές δε. Σαν αναγνώστης λοιπόν, νιώθω μία ικανοποίηση και μία ολοκλήρωση βλέποντας αυτό το συγγραφικό παιδί να μεγάλωσε, να ωρίμασε και να είναι πανέτοιμο να κατακτήσει τις λογοτεχνικές καρδιές μας.

Η Βίλκα είναι μία ανατριχιαστική, υπαρξιακή ιστορία τρόμου, ποτισμένη με το βαρύ και γλαφυρό άρωμα της Ελληνικής επαρχίας. Είναι μία ιστορία για ένα “φευγιό” όπως λέμε, μία άτσαλη και νευρική αποχώρηση από την αστική κι ασφυκτική ζωή της πόλης, στην απελευθερωμένη και μοναχική καθημερινότητα του χωριού. Η Ιουλία φεύγει, γράφει το οπισθόφυλλο, φεύγει χωρίς να τη νοιάζει τι αφήνει πίσω. Μνήμες, εικόνες, πρόσωπα, καταστάσεις, πρέπει, γιατί, θέλω, μπορεί, ίσως.

Γραμμένο εξ’ ολοκλήρου σε πρώτο πρόσωπο, το βιβλίο κατέχει μία αδυσώπητη γραφή, άλλοτε σκληρή κι άκαρδη κι άλλοτε γλυκιά και νοσταλγική, περιποιημένη με την επαγγελματική, έτσι κι αλλιώς, επιμέλεια από τις εκδόσεις Άρπη, διατηρώντας το κύρος τους σε τέτοιες δουλειές.

Από την αρχή καταφέρνει κι αρπάζει την ηρωίδα μας από το μαλλί, την πετάει στον τοίχο και ξεκινάει το σφυροκόπημα. Τι της αρέσει, τι όχι, τι την πόνεσε, τι την έκανε να γελάσει, τι την πλήγωσε, τι την έκαψε.

Μέσα από έναν αγώνα επιβίωσης και προσπάθειας για να ξεφύγει από το παρελθόν της, η Ιουλία θα κληθεί να αντιμετωπίσει την αδιακρισία των συντοπιτών της, την μοναξιά μέσα σε ένα γερασμένο σπίτι, την ακατανίκητη επιθυμία της για να τα ξεχάσει όλα και την απρόσμενη, δυστυχώς, συνειδητοποίηση ότι τίποτα δεν ξεχνιέται και τίποτα δε μένει θαμμένο.

Η πλοκή του βιβλίου ξεκινάει σαν ένα ήρεμο, χωρίς πολλές εκπλήξεις ποτάμι, όπου στο τέλος αφρίζει, φουσκώνει και γίνεται σωστός καταρράχτης. Με πινελιές φολκλορικού τρόμου και λαογραφικών μύθων, το βιβλίο δεν κουράζει γιατί δεν έχει σκοπό να διδάξει. Έχει σκοπό να “δείξει” σε όσους έχουν τα μάτια ανοιχτά (και το μυαλό ακόμη περισσότερο) τι μπορεί να κρύβεται πίσω από πράγματα που θεωρούμε δεδομένα.

Λίγα πρόσωπα παρελαύνουν μέσα από τις σελίδες της Βίλκας, λίγα αλλά είναι αυτά που χρειάζονται. Γιατί ο βασικός πρωταγωνιστής δεν είναι ούτε ο φαινομενικά φιλικός και φιλομαθής Λάμπρος που μαζεύει μανιτάρια, ούτε ο συμπονετικός και ήρεμος Δάσκαλος που παντρεύτηκε τη θεία της. Δεν είναι ούτε καλά καλά η ίδια η Ιουλία η πρωταγωνίστρια.

Πρωταγωνιστής στο βιβλίο είναι ο αδιάκοπος αγώνας μας για αποδοχή του παρελθόντος, επιβεβαίωση του παρόντος και αντοχή, κόντρα στις αδυναμίες μας, για το μέλλον. Ένας ατελείωτος αγώνας αντοχής που φεύγει και τρέχει τόσο γρήγορα που στο τέλος θα θέλετε να γυρίσετε πίσω και να το διαβάσετε ξανά.

Ναι, η Άννα Μακρή είναι μία φαινομενικά νέα φωνή στο Ελληνικό Φανταστικό αλλά φωνάζει – για την ακρίβεια ουρλιάζει – τόσο δυνατά που είναι αδύνατον να την προσπεράσεις. Και αξίζει να μην το κάνεις.

Την ευχαριστώ γι’ αυτό το βιβλίο κι εύχομαι ακόμη περισσότερα – και καλύτερα – στο μέλλον.

Υ.Γ. Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε στο Φantasticon που θα διεξαχθεί το Σάββατο 6 και την Κυριακή 7 Οκτωβρίου, από τις εκδόσεις Άρπη. Θα πραγματοποιηθεί και παρουσίαση του βιβλίου στα πλαίσια του φεστιβάλ.

προτεινουμε επίσης

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά