Κριτική: “Η γυναίκα που δεν γνωρίζω” της Κατερίνας Καζολέα

by Βαγγέλης Παπαδιόχος

Η Κατερίνα Καζολέα σπούδασε ιστορία και αρχαιολογία, ιστορία της τέχνης και κλασσική φιλολογία και είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης ιστορικών τέχνης. Έχει δημοσιεύσει μια ποιητική συλλογή (Νότος, εκδ. Μανδραγόρας, 2015) και μια συλλογή διηγημάτων (Η κορδέλα, εκδ. Μανδραγόρας, 2020).  “Η γυναίκα που δεν γνωρίζω” (εκδ. Μανδραγόρας, 2021) είναι το δεύτερο πεζογραφικό της έργο. Έχει, επίσης, ασχοληθεί εκτενώς και με την θεατρική γραφή ολοκληρώνοντας οκτώ θεατρικά έργα που είναι αναρτημένα στο διαδίκτυο.

Μετά τη συλλογή διηγημάτων «H κορδέλα», που κινούταν κατά κανόνα στον χώρο της ρεαλιστικής πεζογραφίας, με αυτήν τη δεύτερη συλλογή της προσεγγίζει περισσότερο τη λογοτεχνία του φανταστικού. Όπως και το προηγούμενο βιβλίο της, «Η γυναίκα που δεν γνωρίζω» αποτελείται από πολλά -τριάντα εδώ- μικρής έκτασης διηγήματα με διαφορετικό θέμα, χαρακτήρες, ύφος και ατμόσφαιρα, όπου τα όρια φαντασίας και πραγματικότητας συχνά συγχέονται θυμίζοντας διηγήματα του Borges και άλλων συγγραφέων του μαγικού ρεαλισμού. Η αφήγηση, άλλοτε πρωτοπρόσωπη, άλλοτε τριτοπρόσωπη και σε μια περίπτωση θεατρική-διαλογική, έχει συνήθως πολύ καλή ροή. Ενώ η πλοκή, κυρίως στις υπερβατικές ιστορίες, είναι ευρηματική και η γραφή ιδιαίτερα προσεγμένη, με πλούσιο λεξιλόγιο και εικονοποιία, ζωντανούς διαλόγους και το χιούμορ, τη συγκίνηση και τη στοχαστική διάθεση να εναλλάσσονται. Επίσης, συχνές είναι οι αναφορές στο θέατρο και τις εικαστικές τέχνες που μαρτυρούν την ευρεία γνώση της συγγραφέως γι’ αυτά, ενώ ευδιάκριτη είναι τόσο η βιβλιοφιλία όσο και η κινηματογραφοφιλία της.

Από την άλλη πλευρά, ο μεγάλος αριθμός των ιστοριών, οι περισσότερες από τις οποίες είναι πολύ σύντομες, μπορεί να κουράσει τον περιστασιακό αναγνώστη και, ακριβώς λόγω της ποιότητας της γραφής της και της αφηγηματικής της ικανότητας, η συγγραφέας θα μπορούσε να συμπεριλάβει λιγότερες ιστορίες με μεγαλύτερη έκταση, δίνοντας έτσι την ευκαιρία ν’ αναπτυχθούν περισσότερο κάποιοι από τους χαρακτήρες.

Μεταξύ άλλων, διαβάζουμε ιστορίες για ένα μαγικό βιβλίο που καθημερινά αλλάζει το περιεχόμενο των σελίδων του επηρεάζοντας τη ζωή των αναγνωστών του, κλασικούς θεατρικούς χαρακτήρες που κυριαρχούν έναντι των ηθοποιών που τους ερμηνεύουν, ένα πιάνο που αρχίζει να παίζει μόνο του μετά τον θάνατο του αγοραστή του, δέντρα που μετακινούνται μόνα τους ακολουθώντας τον άντρα που τα φρόντιζε, μια ονειρική πόλη με διαφορετικές χωροχρονικές διαστάσεις που ξαφνικά αρχίζει να ζωντανεύει. Υπάρχουν επίσης και ρεαλιστικά διηγήματα που συμπληρώνουν τα υπόλοιπα για απόκληρους των μεγάλων πόλεων, νοσταλγικές αναπολήσεις της παιδικής ηλικίας, περιστασιακές συνευρέσεις δύο αγνώστων, ανθρώπους σε αναζήτηση μιας προσωπικής ταυτότητας που συνεχώς τους διαφεύγει.

…Είναι τόπος με ελαφριές σκιές, διάφανες. Η πρόσπτωση των ακτίνων είναι αλλιώτικη σ’ αυτό το ημισφαίριο. Ο ήλιος σπέρνει πορτοκαλί φωτιές στις στέγες των σπιτιών για να τις σβήνει η μεταλλική ασημόσκονη του φεγγαριού. Στις φαρδιές λεωφόρους, στα πάρκα του απογεύματος και στα δαιμονικά σοκάκια μυρίζει αρωματισμένο μπαρούτι και μια αλλόκοτη διολίσθηση σε παρασύρει στα έγκατα ενός ξεφτισμένου εαυτού κι ενός ανεξιχνίαστου ολέθρου. Παρατήρησα το ρολόι προσεκτικά. Είναι ολοφάνερο γιατί με μαγνήτισε. Έχει μια θαυμαστή ιδιότητα: καθώς οι δείκτες κινούνται ο ήλιος αφήνει πάνω στο μπλε καντράν το αποτύπωμα των ακτίνων του.

…Οι μέρες και οι νύχτες εναλλάσσονται ενώ μένω άγρυπνη. Τίποτα δεν φαίνεται να μπορεί να με ελευθερώσει. Υποψιάζομαι πως και άλλοι κάτοικοι της πόλης υπομένουν την ίδια αιώνια σκλαβιά. Όταν οι δείκτες συμπίπτουν στο 12, ήλιος, φεγγάρι και άστρο μαζί, αναλογίζομαι το παράξενο όνομα της πόλης, ποιος τάχα την ονόμασε έτσι και αν είναι εδώ η πύλη της κολάσεως.

Από το διήγημα “Vertigo”

“Η γυναίκα που δεν γνωρίζω” είναι ένα βιβλίο που δεν ανήκει αποκλειστικά στη λογοτεχνία του φανταστικού, αλλά αποτελεί μια καλή ευκαιρία συνάντησης διαφορετικών αναγνωστικών κοινών που ξέρουν να εκτιμούν την καλή σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία και έχουν διάθεση να ψάξουν πέρα από τα ευρέως προβαλλόμενα έργα. Και μπορούμε να πούμε ανεπιφύλακτα ότι, μαζί με την προηγούμενη συλλογή της “Η κορδέλα”, αυτό το βιβλίο αποτελεί μια δυναμική αρχή στον χώρο της πεζογραφίας για την Κατερίνα Καζολέα που μας κάνει να περιμένουμε ένα μελλοντικό άνοιγμα σε μεγαλύτερες φόρμες.

προτεινουμε επίσης

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά