Κριτική: “Μακάβριες διηγήσεις” του Ώγκαστ Ντέρλεθ

by Παναγιώτης Κάρδαρης

Ένας Στοιχειωμένος Ντέρλεθ

Λίγες μέρες πριν το ρολόι του χρόνου δείξει το Χειμερινό Ηλιοστάσιο, την πιο σκοτεινή νύχτα του χρόνου, τελείωσα την ανάγνωση μιας «σκοτεινά» ενδιαφέρουσας συλλογής διηγημάτων του περίφημου Ώγκαστ Ντέρλεθ. Το βιβλίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Άλλωστε σε μετάφραση του Κώστα Γερογιάννη. Τι να πρωτοπεί κανείς για τον Ντέρλεθ! Ο ιδρυτής του εκδοτικού οίκου «Arkahm House» είναι περισσότερο γνωστός για τη σύνδεσή του με τον Μύθο του Λάβκραφτ, αφού διέσωσε και διέδωσε το έργο αυτού του «ιερού τέρατος» της παγκόσμιας λογοτεχνίας τρόμου.

Παρ’ όλ’ αυτά, η πολυσχιδής προσωπικότητά του δεν έμεινε μόνο σε αυτό, καθώς ο περίφημος ανθολόγος και συγγραφέας του 20 αιώνα έχει στη λογοτεχνική του φαρέτρα μια μεγάλη γκάμα τίτλων που αγγίζουν όλη τη σφαίρα του μυστηρίου και του τρόμου, από αστυνομικά διηγήματα μέχρι ιστορίες επιστημονικής φαντασίας και τρόμου.

Μακάβρια Μονοπάτια

Η συλλογή διηγημάτων «Μακάβριες Διηγήσεις» ανήκει σ’εκείνες που αγγίζουν το βάθος της στοιχειωμένης ψυχής του κόσμου.  Ο Ώγκαστ Ντέρλεθ, όπως μας πληροφορεί στον πρόλογό του ο μεταφραστής κος Γερογιάννης, «έχει την ικανότητα να μας περιγράψει τέτοιου είδους στοιχειώματα». Και το περιεχόμενο της συλλογής δικαιώνει την παρατήρησή του. Κρίνοντας ο ίδιος ο συγγραφέας το έργο του, γράφει γι’ αυτήν την ανθολογία:

«Τοποθετώ τις περισσότερες από τις ιστορίες αυτές ανάμεσα στις καλύτερες μακάβριες διηγήσεις που έχω γράψει ποτέ».

Και όσο «αλαζονική» κι αν φαίνεται αυτή η δήλωση, αγγίζει την πραγματικότητα. Άλλωστε, η σύγκριση του μη λαβκραφτικού συγγραφικού του έργου με τον μεγάλο λογοτεχνικό λειμώνα του Μύθου των Μεγάλων Παλαιών και του ευρύτερου Λαβκραφτικού κύκλου ιστοριών ήταν αυτή που, αδίκως, έκανε το υπόλοιπο έργο του Ντέρλεθ να περάσει στα «ψιλά γράμματα». Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν ήταν και αυτά μικρά διαμάντια στο portofolio του ιδιοκτήτη του «Arkahm House». Κανονικά, μάλιστα, δεν θα έπρεπε να τίθεται καν θέμα σύγκρισης. Υπό αυτό το πρίσμα και κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, δεν ήταν άστοχη η δήλωση του. Αντιθέτως, ήταν αρκετά εύστοχη και αντίστοιχη της πραγματικότητας.

Όσον αφορά το θέμα σύγκρισης που μπορεί να τεθεί σε σχέση με τα διηγήματά του που αφορούσαν τη Μυθολογία του Necronomicon, νομίζω πως δεν θα έπρεπε καν να υπάρχει, καθώς μιλάμε για κάτι τελείως διαφορετικό. Ίδιο είδος αλλά άλλο θέμα. Δεν συμφωνώ έτσι κι αλλιώς, για τον ίδιο λόγο, ούτε στο θέμα της σύγκρισης μεταξύ Λάβκραφτ και Ντέρλεθ.

Γλώσσα, Γραφή, Μετάφραση

Πράγματι, η ικανότητα του Ντέρλεθ σε αυτό το είδος λογοτεχνίας, στο να εισάγει τον αναγνώστη σε μια άλλη ατμόσφαιρα, αυτή της «αλλόκοτης απειλής» όπως ο ίδιος την ονόμασε, είναι πραγματικά εκπληκτική. Η γλώσσα των διηγημάτων είναι μεστή και γλαφυρή. Καταφέρνει ν’ αποδίδει νόημα τρόμου δοσμένο μέσα από απλές, κατανοητές περιγραφές αλλά και εύστοχους υπαινιγμούς, μεταφέροντας έτσι τον  αναγνώστη στο κλίμα του κάθε διηγήματος που εμπεριέχεται στη συλλογή. Προσωπικά, ίσως και από κάποιου είδους προσωπικής «συμπάθειας» για την καλυμμένη με μεσαιωνικό μυστήριο πόλη της Πράγας, ξεχώρισα το διήγημα με τίτλο «Ο Τζέντλεμαν της Πράγας», καθώς και το «Νυχτερινό τρένο για τη χαμένη κοιλάδα». Πρέπει όμως να παραδεχτώ πως και τα υπόλοιπα διηγήματα της ανθολογίας βρίθουν από υπαινικτικό, αόριστο, απροσδιόριστο και, γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, μακάβρια τρομακτικό μυστήριο. Το ανεπιτήδευτο ύφος της διήγησης και η -χωρίς αχρείαστους προλόγους- εισαγωγή  δεν ακυρώνει την ποιότητα του κειμένου. Αντιθέτως, είναι αυτό που οδηγεί τον αναγνώστη στο κέντρο της ουσίας.

Το καλό είναι πως η εμπειρία και οι γνώσεις του μεταφραστή πάνω σ’ αυτό το είδος λογοτεχνίας επιτυγχάνει την ποιοτική απόδοση του αγγλικού κειμένου στην ελληνική γλώσσα. Έχει μεγάλη σημασία η απόδοση, το να μπορεί ο μεταφραστής ν’ αποδίδει το νόημα αλλά και την ατμόσφαιρα που ο συγγραφέας προσπάθησε να δώσει στο πρωτότυπο. Έχοντας δει τόσο το πρωτότυπο όσο και την απόδοση μπορώ με σιγουριά να πω ότι έχει γίνει πολύ καλή δουλειά.

Αν με ρωτήσει κάποιος αν θα πρότεινα αυτό το βιβλίο, θα του απαντούσα ανεπιφύλακτα ναι. Ειδικά για τους λάτρεις της λογοτεχνίας τρόμου, η πρόσθεση του συγκεκριμένου τίτλου στη βιβλιοθήκη τους νομίζω είναι κάτι παραπάνω από επιθυμητή. Ε! Κι αν και το Χάλογουιν πέρασε τι με αυτό; Ο τρόμος είναι πάντα επίκαιρος!

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά