Κριτική: “Το κορίτσι δίχως χέρια, και άλλα ιαπωνικά παραμύθια”

by Ιλέην Ρήγα

Είμαι από τα άτομα που δεν περιμένουν τη βραδιά του Χάλογουιν για να διαβάσουν ιστορίες τρόμου – τέτοιες ιστορίες διαβάζω, γράφω και μεταφράζω όλη τη χρονιά. Φέτος, όμως, ένιωσα την ανάγκη να περάσω το Χάλογουιν συντροφιά μ’ ένα βιβλίο. Μιας και όλη η υπόλοιπη μέρα ήταν αρκετά κουραστική, καθώς είχαμε να τρέξουμε το αφιέρωμα της nyctophilia για την αγαπημένη μας, τρομακτικότερη μέρα του χρόνου, ανεπαίσθητα σχεδόν έπιασα από τη βιβλιοθήκη μου ένα μικρό, σχετικά, βιβλίο, ώστε να χαλαρώσω για λίγη ώρα και να μην πελαγώσω από τον αριθμό των σελίδων.

Η επιλογή μου ήταν η πρόσφατη κυκλοφορία των εκδόσεων Momentum, “Το κορίτσι δίχως χέρια, και άλλα ιαπωνικά παραμύθια”, μια ανθολογία παραδοσιακών αφηγήσεων της Ιαπωνίας σε μετάφραση της Αγγελικής Ράδου και της Αγγέλας Γαβρίλη. Πριν φτάσω στο κείμενο, όμως, θα ήθελα να σταθώ για λίγο στο εκπληκτικό, χειροποίητο εξώφυλλο, το οποίο είναι μια δημιουργία της εικονογράφου και συγγραφέως Λίλας Κίσσα – Φραγκομίχαλου, φιλοτεχνημένο με τη χαρακτηριστική πλέον αισθητική της, που την καθιστά αναγνωρίσιμη με την πρώτη ματιά. Απεικονίζει ένα νυχτερινό τοπίο όπου δεσπόζει μια πανέμορφη Γιαπωνέζα με μακριά, μαύρα μαλλιά, ντυμένη μ’ ένα παραδοσιακό κιμονό που όμως, διακριτικά, της λείπουν τα χέρια.

Αν η πρώτη εντύπωση του βιβλίου προέρχεται από το εξώφυλλο και έναν πιασάρικο τίτλο, η αμέσως επόμενη έρχεται από την ποιότητα. Μικρό βιβλίο, αλλά στιβαρό, με ευανάγνωστη γραμματοσειρά και ένα γραφικό κερασιάς να στολίζει την εισαγωγική σελίδα κάθε κεφαλαίου. Πρόκειται, αναμφίβολα, για ένα μικρό κομψοτέχνημα, όμως τι ακριβώς πρόκειται να συναντήσουμε μέσα στις σελίδες του;

Καταρχάς, οι ιστορίες είναι χωρισμένες σε κεφάλαια, ανάλογα τη θεματική τους. Έτσι, έχουμε από χιουμοριστικές αφηγήσεις και πλάσματα με μαγικές δυνάμεις μέχρι καταραμένους θνητούς και εκδικητικούς θεούς και δαίμονες. Οι ιστορίες είναι τόσο μικρές όσο ένα σφηνάκι, πρόκειται δηλαδή κυρίως για flash fiction που συχνά δεν ξεπερνούν τις 2 σελίδες, και έτσι ούτε που κατάλαβα πότε τελείωσα να το διαβάζω. Παρά το μικρό μέγεθος, όμως, είναι πλούσιο σε παραμυθένιες διηγήσεις που ποικίλουν θεματολογικά.

Όπως μαρτυρά ο τίτλος “… και άλλα ιαπωνικά παραμύθια”, έχουμε μια ανθολογία 40 παραμυθιών, με την κλασική έννοια του όρου: αλληγορικές, συχνά ψυχαγωγικές, μα κυρίως διδακτικές αφηγήσεις που προέρχονται από την κουλτούρα και τη φιλοσοφία της χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου, μια χώρα που έχει ξεχωριστή θέση στην παγκόσμια συνείδηση χάρη στα ήθη και τη σοφία της. Αυτή η πεμπτουσία της ιαπωνικής κουλτούρας έχει νοτίσει τις λαϊκές παραδόσεις, οι οποίες διασώθηκαν χάρη στην προφορική αφήγηση του kataribe, δηλαδή του αφηγητή. Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να γίνει ξεχωριστή μνεία για την καλογραμμένη και κατατοπιστικότατη εισαγωγή της Αγγελικής Ράδου, η οποία παρέχει πληροφορίες και ορολογία με τρόπο ξεκάθαρο που δεν κουράζει ούτε πλατιάζει, παρά καταφέρνει να σε βάλει στο κλίμα του τι πρόκειται να διαβάσεις παρακάτω.

Όπως όλα τα παραμύθια, κάποια είναι διασκεδαστικά, κάποια αφελή, κάποια τρομακτικά, σε κάποια νικάει το καλό και σε κάποια η θεία καταδίκη πέφτει σαν τσεκούρι στο κεφάλι των ενόχων. Γλυκόπικρες ιστορίες, ελπιδοφόρες, και διδακτικές εναλλάσσονται με τρόπο που φανερώνει τη μελετημένη δόμηση των περιεχομένων, ενώ η μετάφραση, από τ’ αγγλικά, έχει γίνει με πολλή φροντίδα ώστε να μη χαθεί το αφηγηματικό, προφορικό ύφος των πρωτότυπων ιστοριών.

Προσωπικά, μου άρεσαν ιδιαίτερα οι ιστορίες του κεφαλαίου “Τα κορίτσια και οι παράξενες τύχες τους”, στο οποίο κατατάσσεται και το ομότιτλο αφήγημα, καθώς παρουσιάζουν το αγαπημένο μου μοτίβο, αυτό της κακής μητριάς που όμως τίποτα δεν πάει όπως το έχει προγραμματίσει, το ίδιο μοτίβο που συναντάμε και στα παραμύθια της Χιονάτης και της Σταχτοπούτας. Μια ακόμα αγαπημένη μου ενότητα ήταν τα “Ζώα που ανταποδίδουν την καλοσύνη”, γιατί αγαπώ ιδιαίτερα τους μύθους του Αισώπου και αυτές οι διηγήσεις μου τον θύμισαν αρκετά. Τέλος, ξεχώρισα επίσης το “Ανθρωποφάγο μανιτάρι”, που έχει μια πρώιμη λαβκραφτική εσάνς θα έλεγα, την “Παγωμένη περηφάνια”, γιατί τη βρήκα έξυπνα αστεία, και την “Ανθρωποθυσία στη γέφυρα Nagara”, που συγγενεύει κάπως με το δικό μας “Γιοφύρι της Άρτας”.

Αν και, εν τέλει, δεν ήταν το τρομακτικό βιβλίο που περίμενα, ήταν εντούτοις ένα πολύ ευχάριστο ανάγνωσμα φαντασίας, το οποίο με μετέφερε για λίγη ώρα σ’ έναν μακρινό κόσμο, όπου τα ροζ πέταλα των κερασιών είναι οι αιώνιοι μάρτυρες των θρύλων του. Αν με ρωτάτε αν είναι κατάλληλο και για παιδιά, θα σας έλεγα πως ναι, ασυζητητί είναι. Αν με ρωτάτε αν είναι ταιριαστό ανάγνωσμα για ενήλικες θα σας έλεγα πως μάλλον επιβάλλεται να το διαβάσουν, καθώς μέσα στις ιστορίες, πέρα από τη σοφία μιας περασμένης εποχής, θα βρουν κι ένα στοιχείο που ο σύγχρονος κόσμος έχει αρχίσει να χάνει: την πίστη στο θαύμα και τη μαγεία.

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά