Πάνε είκοσι χρόνια σχεδόν από τότε που διάβασα το “Αστέρι του Βορρά”, το πρώτο βιβλίο της “Τριλογίας του Κόσμου”, όπως μεταφράστηκε στα ελληνικά. Οπότε θα με συγχωρέσετε, αλλά θα πάω κόντρα στο ρεύμα του Halloween και θα σας μιλήσω, αντ’ αυτού, για το πιο πολυαναμενόμενο fantasy βιβλίο της χρονιάς. Το “La Belle Sauvage” (θα το απέδιδα ως “Η Ωραία Αδάμαστη”, μιας και είναι όνομα βάρκας) είναι το πρώτο μέρος της νέας τριλογίας του Φίλιπ Πούλμαν, που συνολικά θα ονομάζεται “Το Βιβλίο της Σκόνης”, και κυκλοφόρησε στις 19/10 παγκοσμίως. Τα γεγονότα αυτού του πρώτου μυθιστορήματος διαδραματίζονται δέκα χρόνια πριν το “Αστέρι του Βορρά”, αλλά τα γεγονότα της συνέχειάς του (με τίτλο “The Secret Commonwealth”), θα διαδραματίζονται κάποια χρόνια μετά το τέλος του “Κεχριμπαρένιου Τηλεσκόπιου” – και θα δούμε σε αυτά τη Λύρα ως εικοσάχρονη φοιτήτρια. Ο ίδιος ο συγγραφέας χαρακτήρισε την καινούρια τριλογία ως “equel” (λογοπαίγνιο με το “equal” = “ισότιμο”), αντί prequel ή sequel, τονίζοντας ότι και αυτή θα αρχίζει και θα τελειώνει με τη Λύρα. Κι αφού σας τα είπα όλα αυτά, λοιπόν, ας πάμε επιτέλους στο βιβλίο, μιας και γι’ αυτό είμαστε όλοι εδώ.

Πρωταγωνιστής του “La Belle Sauvage” είναι ο εντεκάχρονος Μάλκολμ Πόλστεντ που βοηθάει στο πανδοχείο του πατέρα του και, κάποιες φορές, στο κοντινό μοναστήρι. Η ζωή του αλλάζει ριζικά όταν στις καλόγριες ανατίθεται η φροντίδα και η προστασία ενός πολύ σημαντικού βρέφους: της μικρής Λύρας. Ο Μάλκολμ δένεται αμέσως με τη Λύρα και δεν αργεί να καταλάβει ότι πολλοί ύποπτοι άνθρωποι ενδιαφέρονται για το μωρό. Συγχρόνως, η έμφυτη περιέργειά του και μια σειρά από συμπτώσεις τον φέρνουν στο κατώφλι της Χάνα Ρελφ, μιας επιστήμονα που μελετά το αληθειόμετρο του Bodleian Institute της Οξφόρδης, ενώ εργάζεται και ως κατάσκοπος για μια οργάνωση με το όνομα Oakley Street. Ο Μάλκολμ και η Χάνα γίνονται φίλοι και, τρόπον τινά, συνεργάτες: εκείνος της λέει ό,τι ακούει στο πανδοχείο και θεωρεί ότι θα έπρεπε να ξέρει μία κατάσκοπος, ενώ αυτή του δανείζει βιβλία και τον ενθαρρύνει να μελετάει. Όσο όλα αυτά τα συναρπαστικά συμβαίνουν στον νεαρό μας ήρωα, όμως, έξω από το πανδοχείο και το μοναστήρι και το σπίτι της Χάνα καραδοκεί μια πανίσχυρη, απολυταρχική Εκκλησία που κερδίζει όλο και μεγαλύτερη δύναμη. Φέρτε στο μυαλό σας την Άμπριτζ και το “Τάγμα του Φοίνικα” και θα έχετε μια ιδέα. Παιδιά που ενθαρρύνονται να στραφούν ενάντια στους γονείς και τους καθηγητές τους και να γίνουν σπιούνοι, καλόγριες που κακοποιούν τα ορφανά που έχουν υπό τη σκέπη τους, θρησκευτική στρατιωτική δύναμη που δεν ενδιαφέρεται διόλου για το ποιον θα χτυπήσει ή θα σκοτώσει προκειμένου να πάρει αυτό που θέλει. Η άλλη πλευρά δεν μπορεί να είναι χειρότερη, το δίχως άλλο θα σκεφτεί κανείς. Κι όμως, η Oakley Street, η ηγεσία της και οι κατάσκοποί της είναι άνθρωποι εξίσου ανελέητοι και εξίσου διατεθειμένοι να κάνουν τα πάντα για να πετύχουν τον σκοπό τους. Το ότι ο σκοπός τους, στα μάτια μας, φαντάζει ευγενέστερος από αυτόν της Εκκλησίας, δεν αλλάζει διόλου τις φρικωδίες στις οποίες προτίθενται να προβούν. Σταματάω εδώ γιατί βαδίζω σε επικίνδυνο και σπαρμένο με spoilers έδαφος, αλλά έχω στο νου μου μια συγκεκριμένη σκηνή και την αποκάλυψη που τη συνοδέυει – όταν φτάσετε εκεί θα ξέρετε. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η Αγγλία θα πληγεί από μια τρομερή πλημμύρα και ο Μάλκολμ θα αναγκαστεί να οδηγήσει το αγαπημένο του κανό, την “Belle Sauvage”, μέσα από την πνιγμένη Οξφόρδη, προσπαθώντας να κρατήσει τη Λύρα ασφαλή και ζωντανή. Μαζί του σ’ αυτήν την περιπέτεια θα βρεθεί απο τύχη η Άλις, μια νεαρή κοπέλα που δούλευε στην κουζίνα του πανδοχείου και φρόντιζε τη Λύρα για λογαριασμό των μοναχών.

Είπα περισσότερα για την υπόθεση απ’ όσα συνηθίζω, αλλά, πιστέψτε με, ακόμη κι αυτά είναι ελάχιστα. Παρά τις πεντακόσιες σελίδες του, το βιβλίο είναι εξαιρετικά πυκνογραμμένο και δεν σε αφήνει να το αφήσεις. Ο Φίλιπ Πούλμαν έχει τη μαγική ιδιότητα να χωράει ασταμάτητη περιπέτεια και δράση, φιλοσοφία, κοινωνικούς προβληματισμούς και ανάπτυξη χαρακτήρων στα μυθιστορήματά του χωρίς κανένα από τα στοιχεία να υστερεί των υπολοίπων. Ένας αναγνώστης σε αναζήτηση ενός page-turner φαντασίας θα ικανοποιηθεί, αλλά και κάποιος ο οποίος αποζητά υπαρξιακό και κοινωνικοπολιτικό βάθος στα βιβλία του θα ικανοποιηθεί εξίσου. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Πούλμαν, το “Βιβλίο της Σκόνης” στο σύνολό του θα αφορά την έννοια της συνείδησης και τα ερωτήματα που περιστρέφονται γύρω από αυτήν. Πράγματι, κάποια ψήγματα αυτού τα βλέπουμε και στο “La Belle Sauvage” – ωστόσο, αν ακολουθήσει το μοτίβο της Τριλογίας του Κόσμου, θα είναι το δεύτερο μυθιστόρημα εκείνο που θα θέσει τα βασικότερα και βαθύτερα ζητήματα. Κάτι το οποίο με απασχόλησε αρκετά διαβάζοντας το “La Belle Sauvage” ήταν το εξής: είναι αυτό ένα βιβλίο για παιδιά; Και η αλήθεια είναι πως αμφιταλαντευόμουν αρκετά, μέχρι που έφτασα στην αποκάλυψη που ανέφερα παραπάνω και, τότε, αποφάσισα. Όχι, δεν είναι. Ήδη η τριλογία του κόσμου διαπραγματευόταν περίπλοκα και ενήλικα ζητήματα, αλλά το “Βιβλίο της Σκόνης” πάει ένα βήμα παραπέρα. Ίσως να είναι κατάλληλο για εφήβους 16-17 ετών, αλλά σίγουρα όχι για εντεκάχρονα παιδιά.

Οι χαρακτήρες του Πούλμαν είναι, για μια ακόμη φορά, εξαιρετικά δουλεμένοι και τρισδιάστατοι. Ο Μάλκολμ είναι ένα ευφυές παιδί που περιορίζεται από την κοινωνική του τάξη, αλλά έχει το μυαλό, την περιέργεια και τη δίψα για γνώση ενός επιστήμονα. Πέρα απ’ αυτό, όμως, είναι ένα πραγματικά καλό παιδί, με όλη τη σημασία της λέξης: πιστός, ειλικρινής, συμπονετικός, έντιμος και προστατευτικός. Είναι ο μεγαλύτερος αδερφός που οποιοσδήποτε από εμάς θα ήθελε να έχει ως παιδί. Η Άλις, αρχικά στριμμένη και απότομη, ανοίγεται και γίνεται ολοένα και πιο συμπαθής σελίδα με τη σελίδα. Παρά τις ανασφάλειές της και τον συχνά απότομο τρόπο της, ενδιαφέρεται βαθιά για τους άλλους και υπερασπίζεται με πάθος όσους αγαπά. Η Χάνα είναι επιστήμονας μέχρι τα βάθη της ψυχής της, αφιερωμένη στη μελέτη του αληθειόμετρου πάνω απ’ όλα, μα ενδιαφέρεται αρκετά για το τι συμβαίνει γύρω της ώστε να βοηθάει την Oakley Street – κι όμως, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα μέλη της οργάνωσης, δεν είναι διατεθειμένη να συμβιβάσει την ηθική της προκειμένου να πετύχει μια νίκη εναντίον της Εκκλησίας. Ο Μπονβίλ (δεν ξέρω πώς τον έχουν μεταφράσει στα ελληνικά, αλλά στο βιβλίο αναφέρεται ότι είναι Γάλλος, επομένως το τονίζω όπως θα προφερόταν στα γαλλικά) είναι άκρως τρομακτικός ανταγωνιστής και ο Πούλμαν τον στήνει απ’ την αρχή με συναρπαστικό τρόπο. Και, βέβαια, συναντάμε και παλιούς γνώριμους: τον Λόρδο Άσριελ, την Μαρίσα Κάλτερ, τον Φάρντερ Κόραμ.

Όλα όσα γνωρίσαμε και αγαπήσαμε στην “Τριλογία του Κόσμου”, η παράδοξη και ταυτόχρονα γνώριμη Οξφόρδη της Λύρας, τα δαιμόνια, τα αληθειόμετρα, οι τσιγγάνοι, οι μάγισσες του Βορρά, είναι εδώ. Είκοσι χρόνια μετά, ο κόσμος του Πούλμαν φαντάζει εξίσου οικείος και άνετος μ’ ένα παλιό, ζεστό πουλόβερ: γλιστράς μέσα του αβίαστα και νιώθεις εκεί μέσα σαν στο σπίτι σου. Τα καινούρια στοιχεία έρχονται να δέσουν με τα παλιότερα, οι παλιοί χαρακτήρες δεν κλέβουν την παράσταση από τους νέους – αντίθετα, βρίσκονται αποκλειστικά και μόνο στα παρασκήνια – και η γραφή είναι στα γνώριμα υψηλά επίπεδα του Φίλιπ Πούλμαν.

Φαντάζομαι τώρα περιμένετε να σας πω και τα αρνητικά. Δεν υπάρχουν. Το βιβλίο είναι αριστούργημα, διαβάστε το χτες. Αν είστε ήδη φαν της “Τριλογίας του Κόσμου”, σας εγγυώμαι πως το “Βιβλίο της Σκόνης” δεν θα σας απογητεύσει. Αν δεν είστε, μήπως είναι καιρός να γίνετε; Εγώ, πάντως, ήδη σκέφτομαι πότε θα βρω τον χρόνο να διαβάσω ξανά την πρώτη τριλογία, μιας και ο Φίλιπ Πούλμαν έχει ήδη γραμμένη τη συνέχεια του “La Belle Sauvage” και πρέπει επειγόντως να φρεσκάρω τη μνήμη μου. Τι αρνητικά, τι βαθμολογίες θέλετε; Δέκα στα δέκα, εκατό στα δέκα. Δέκα με τόνο, άριστα, πώς αλλιώς να το πω;

Μέχρι την επόμενη φορά, καλές αναγνώσεις!

προτεινουμε επίσης

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά