Κριτική: “Η Σκιά στο Σπίτι”, Κωνσταντίνος Κέλλης

by Αταλάντη Ευριπίδου

Σήμερα έχω κάτι διαφορετικό για σας. Σήμερα έχω ελληνική λογοτεχνία τρόμου και, συγκεκριμένα, Κωνσταντίνο Κέλλη. Ναι, ναι, υποτίθεται όντως πως η στήλη μου αφορά την ξενόγλωσση λογοτεχνία, αλλά τι να κάνουμε, αδυναμίες είναι αυτές κι η αγαπημένη μας αρχισυντάκτρια φάνηκε μεγαλόψυχη και μου επέτρεψε να της αρπάξω το ARC του βιβλίου κυριολεκτικά μέσα από τα χέρια. Αρκετά με αυτά. Αν δεν ξέρετε ποιος είναι ο Κωνσταντίνος Κέλλης, πρώτον, κακώς. Δεύτερον, μπορείτε να μάθετε περισσότερα γι’ αυτόν εδώ, να διαβάσετε κριτική για το προηγούμενο μυθιστόρημά του εδώ και να ρίξετε και μια ματιά στο διήγημά του, “Ο Κόλπος των Ναυαγίων“, εδώ. Όπως καταλαβαίνετε, τον αγαπάμε εδώ στο Nyctophilia και, πιστέψτε με, έχουμε τους λόγους μας.

“Η Σκιά στο Σπίτι”, λοιπόν, είναι το δεύτερο μυθιστόρημα του συγγραφέα και το τρίτο του, κατά σειρά, βιβλίο. Και είναι ένα μεγάλο μυθιστόρημα (550 σελίδες, το άτιμο). Δεν είμαι καν σίγουρη αν έχει κυκλοφορήσει τόσο μεγάλο βιβλίο τρόμου στην Ελλάδα ξανά – πόσο μάλλον από έναν εκδοτικό οίκο όπως ο Κέδρος. Αυτό από μόνο του είναι μια σημαντική νίκη, τόσο για τον ίδιο τον συγγραφέα, όσο και για τη λογοτεχνία είδους στη χώρα μας. Ακόμη σημαντικότερη νίκη, όμως, είναι ότι πρόκειται για ένα πραγματικά καλό μυθιστόρημα. Χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις, λοιπόν, πάμε να μιλήσουμε λίγο για τη “Σκιά στο Σπίτι”.

Ο Τάσος είναι ένας κτηνίατρος από τη Θεσσαλονίκη που, μετά τον θάνατο της αγαπημένης του γυναίκας, παίρνει τα παιδιά του και μετακομίζουν κοντά στη λίμνη Βόλβη, στο πανδοχείο όπου της είχε κάνει πρόταση γάμου και το οποίο ο Τάσος αγόρασε μετά τον θάνατο του προηγούμενου ιδιοκτήτη. Το σπίτι, όμως, δεν είναι τόσο ακατοίκητο όσο μοιάζει με την πρώτη ματιά, ούτε τόσο αθώο. Ο Τάσος αγνοεί τις παράξενες προειδοποιήσεις του αστυνόμου Γρίβα, που μοιάζει να έχει μελετήσει την ιστορία του σπιτιού, και εγκαθίσταται εκεί με την οικογένειά του. Σύντομα, παράδοξα πράγματα αρχίζουν να συμβαίνουν και ο Τάσος, αλλά και τα δυο του παιδιά, βρίσκονται μπλεγμένοι σε μια αιματηρή, σκοτεινή ιστορία που ξεκίνησε πολλά χρόνια πριν και δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.

Όπως προδίδουν ο τίτλος και το οπισθόφυλλο, αλλά και η δική μου περιγραφή παραπάνω, η “Σκιά στο Σπίτι”, είναι μια κλασσική ιστορία φαντασμάτων. Όχι μόνο αυτό, αλλά είναι μια γοτθική ιστορία φαντασμάτων που, με κάποιον τρόπο, ταιριάζει και κουμπώνει απόλυτα στο τοπίο της ελληνικής υπαίθρου όπου τοποθετείται. Το μεγάλο, απομονωμένο σπίτι που υποβάλλει τους κατοίκους του, ο κήπος που μοιάζει με ζούγκλα, η απειλητική, μα διακριτική παρουσία του φαντάσματος – όλα αυτά συνάδουν στον χαρακτηρισμό “γοτθική”. Κι αυτό είναι κάτι που έχω παρατηρήσει σε όλα τα βιβλία του Κωνσταντίνου Κέλλη που έχω διαβάσει, μέχρι στιγμής, και θέλω να το γράψω τώρα στην αρχή, για να το βγάλω από τη μέση: είναι τίμια βιβλία. Ξέρεις ακριβώς τι θα διαβάσεις, από τη στιγμή που τα πιάνεις στα χέρια σου. Δεν θα σε κερδίσουν με τις πρωτότυπες ιδέες τους, αλλά με την ατμόσφαιρα, την καλή γραφή και τους συναρπαστικά ψυχολογημένους χαρακτήρες τους. Η “Σκιά στο Σπίτι” δεν αποτελεί εξαίρεση. Είναι ακριβώς αυτό που υπόσχεται (μια ιστορία με στοιχειωμένο σπίτι), η οποία σε κερδίζει με την ποιότητα και την προσοχή στη λεπτομέρεια περισσότερο απ’ ό,τι με τη φρεσκάδα της.

Όπως εκμυστηρεύτηκα και στον ίδιο τον συγγραφέα, ο μεταφυσικός τρόμος σπάνια λειτουργεί επάνω μου. Αλλά, ομολογώ, υπήρχαν στιγμές που διάβαζα τη “Σκιά” μέσα στα μαύρα μεσάνυχτα και αγωνιούσα και ήξερα πως θα έβλεπα γκρίζους, ματωμένους ποδόγυρους στον ύπνο μου. Και θέλω να σταθώ λίγο εδώ και να εξηγήσω τους δύο λόγους για τους οποίους, κατά τη γνώμη μου, ο τρόμος του βιβλίου δουλεύει τόσο καλά. Κατ’ αρχάς, ο συγγραφέας έχει δουλέψει για να φτιάξει συμπαθείς, καθημερινούς χαρακτήρες με τους οποίους ταυτίζεσαι. Δεν μπορώ, πραγματικά, να σκεφτώ κανέναν που να αντιπάθησα, που να μην ένιωσα τον καημό και τις δυσκολίες του και να μην αγωνιούσα για εκείνον. Δεν μπορώ καν να περιγράψω πόσο σημαντικό είναι αυτό, το συναίσθημα ότι, σαν αναγνώστης, είσαι εκεί, κοντά στους χαρακτήρες, συμπάσχεις μαζί τους και τους συμπονάς. Ο δεύτερος λόγος είναι η διακριτικότητα που διέπει τον τρόμο στο μεγαλύτερο κομμάτι του βιβλίου. Να, τέτοιες ιστορίες θέλω να διαβάζω, ιστορίες για ματωμένους ποδόγυρους στην κορυφή της σκάλας, όχι για φαντάσματα που κάνουν την εμφάνισή τους στο πρώτο κεφάλαιο και πετσοκόβουν αθώα θύματα in full view of the reader. Θέλω να διαβάζω για το κάτι που σηκώνεται από τη μπανιέρα και για τη φωνή στο κεφάλι του πρωταγωνιστή, για οσμή σαπουνιού και τριγμούς στις σκάλες και μοιρολόγια που ακούγονται από το πουθενά. Αυτό κάνει εδώ ο Κωνσταντίνος Κέλλης και γι’ αυτό ανατρίχιαζα τα βράδια διαβάζοντας. Ακόμη κι αν σ’ όλο το βιβλίο δεν έτρεχε σταγόνα αίμα (εντάξει, τρέχουν μερικές, μην πω και ψέματα – αλλά λέμε, ακόμη κι αν), δεν θα με ενδιέφερε καθόλου. Και θα σας πω και γιατί.

Γιατί, κατά βάθος, η “Σκιά στο Σπίτι” δεν είναι ένα βιβλίο για ένα στοιχειωμένο σπίτι. Είναι πολύ ωραίο ντεκόρ, βέβαια, δεν λέω, όμως στην πραγματικότητα είναι ένα βιβλίο για τον θρήνο και την απώλεια. Όλοι, ακόμη και το ίδιο το φάντασμα, κάποιον ή κάτι θρηνούν – ο Τάσος τη γυναίκα του, η Ελπίδα τη μαμά της και την εφηβεία της, μιας και αναγκάστηκε να μεγαλώσει, ο Δημητράκης τη σταθερά του, ο Γρίβας το παρελθόν του και, κατ’ επέκταση, τη μισή του ζωή που χαράμισε για την εμμονή του με το σπίτι, η Αντωνία τα ίδια της τα συναισθήματα. Για το φάντασμα δεν σας λέω, να διαβάσετε το μυθιστόρημα και θα δείτε. Ναι, είναι ένα βιβλίο τρόμου, αλλά είναι ταυτόχρονα ένα βιβλίο βαθιά ανθρώπινο και, εν τέλει, πιστεύω πως γι’ αυτό κερδίζει και στο ίδιο το κομμάτι του τρόμου: επειδή κάνει τον αναγνώστη να ενδιαφερθεί.

Στα πιο τεχνικά, η γραφή είναι πολύ καλή και στρωτή, κυλάει εύκολα (σοβαρά, ούτε που κατάλαβα πότε έφυγαν τόσες σελίδες) και δεν κουράζει πουθενά. Παρότι το μέγεθος της “Σκιάς” αρχικά με ξένισε και, φτάνοντας στη μέση απορούσα για το τι άλλο μπορεί να χώραγε σε 550 σελίδες και πώς μπορούσε μια ιστορία φαντασμάτων να τραβήξει τόσο, εν τέλει μπορώ με χαρά να πω ότι ο ρυθμός είναι αριστοτεχνικός, δεν βαρέθηκα στιγμή, όλες οι πληροφορίες και οι εμφανίσεις του φαντάσματος έρχονταν στις κατάλληλες στιγμές και, όπως υποπτευόμουν και ήλπιζα, ο Κωνσταντίνος Κέλλης κρατούσε και μερικούς άσσους στο μανίκι του για το τέλος – όλους προοικονομημένους, φυσικά. Οι χαρακτήρες είναι καλογραμμένοι και πειστικοί σε όλα τους, το οποίο είναι μεγάλο κατόρθωμα. Για παράδειγμα, στη συνάντηση της 15χρονης ελπίδας με τον Μιχάλη, ένιωσα κι εγώ σαν αναγνώστρια την αμηχανία της, με κάποιον τρόπο, δεν ξέρω πώς, ο συγγραφέας με έκανε να αισθανθώ άβολα εκείνη την ώρα. Γενικά δεν μπορώ να βρω κανένα ψεγάδι στα τεχνικά του βιβλίου.

Δεν έχω κάτι άλλο να πω πέρα από το εξής: πιστεύω πραγματικά πως η “Σκιά στο Σπίτι” δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από ένα οποιοδήποτε αντίστοιχο ξενόγλωσσο βιβλίο του είδους. Αν σας αρέσει ο τρόμος, οι ιστορίες με φαντάσματα, ή η καλή λογοτεχνία γενικότερα, να το διαβάσετε. Αν είστε οπαδοί του Κωνσταντίνου Κέλλη, δεν σας λέω να το διαβάσετε, θα το κάνετε ούτως ή άλλως. Αν δεν είστε, να το διαβάσετε για να γίνετε.

Ποιες είναι οι δικές σας αγαπημένες ιστορίες με φαντάσματα ή στοιχειωμένα σπίτια; Μην διστάσετε να μας το πείτε στα σχόλια. Μέχρι την επόμενη φορά, καλές αναγνώσεις!

 

προτεινουμε επίσης

2 comments

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΠΑΡΙΣΣΗ 10 Ιουλίου 2018 - 5:40 ΜΜ

υπεροχο βιβλίο!!!!σας ευχαριστούμε!

ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΕΤΣΟΥ 12 Απριλίου 2017 - 9:25 ΜΜ

Ενα βιβλίο που έχει τον τρόπο να καθηλώνει τον αναγνώστη χωρίς να γίνεται βαρετό

Comments are closed.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά