Μάικ Φλάναγκαν: Mαέστρος της μεταφοράς λογοτεχνίας τρόμου στην οθόνη

by Μαρίνος Πολίτης

Ο Μάικ Φλάναγκαν είναι ένας από τους σκοτεινούς δημιουργούς που μας έχουν απασχολήσει ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, τόσο στη μεγάλη όσο και στη μικρή οθόνη. Ξεκινώντας με δικές του, πρωτότυπες δημιουργίες, πλέον έχει αποκλειστική συνεργασία με το Νέτφλιξ, αναλαμβάνοντας ολοένα και μεγαλύτερα πρότζεκτς. Κι αυτά τα τελευταία έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: είναι όλα μεταφορές λογοτεχνίας τρόμου, κάτι που οι περισσότεροι δημιουργοί έχουν επιχειρήσει να κάνουν. Κάποιοι έχουν επιτύχει, άλλοι όχι. Ο Μάικ Φλάναγκαν ΠΟΤΕ δεν έχει αποτύχει.

Μεταφέροντας τα αγαπημένα μας βιβλία στην οθόνη όπως κανείς άλλος

Οι πρωτότυπες ταινίες του

Ο Φλάναγκαν έδωσε τα διαπιστευτήριά του γράφοντας και σκηνοθετώντας πρωτότυπες δημιουργίες. Από την πρώτη του ταινία κιόλας, το Absentia (2011), φανέρωσε ένα ξεχωριστό κινηματογραφικό ύφος που δεν εγκατέλειψε ακόμα κι όταν διασκεύασε ιστορίες άλλων. Επίσης, όλες του οι πρωτότυπες ταινίες κάλυψαν μεγάλο εύρος διαφορετικών υποειδών τρόμου. Το Absentia ήταν μια χαμηλού μπάτζετ ταινία μυστηρίου με φανταστικές νότες. Η επόμενη ήταν το Oculus (2013), μια ταινία στοιχειωμένου αντικειμένου, που ανέδειξε και την, γνωστή πλέον από τις ταινίες της Marvel, Karen Gillan. Με το Oculus ο Φλάναγκαν έδειξε και τις σεναριακές του αρετές, καθώς πήρε μια πολύ συνηθισμένη ιδέα και δημιούργησε πλοκή σεμιναριακού επιπέδου, ισορροπώντας ανάμεσα σε σκηνές παρελθόντος και παρόντος με τρόπο που δεν κουράζει το μυαλό του θεατή.

Ακολούθησε η πιο διάσημη από τις πρωτότυπες ταινίες του, το Hush (2016), με πρωταγωνίστρια τη σύζυγό του Kate Siegel. Η μόνη από τις ταινίες του που δεν είχε στοιχεία φανταστικού τρόμου, μια ταινία home invasion. Μάλιστα, ήταν από τους πρώτους που χρησιμοποίησε την ιδέα του πρωταγωνιστή με περιορισμένες αισθήσεις (η ηρωίδα εδώ είναι κωφή). Η επόμενη ταινία του, το Somnia (2016), θυμίζει σε σενάριο τα σκοτεινά παραμύθια του Guillermo del Toro. Ένα παιδί με τη μαγική ικανότητα να ζωντανεύει τα όνειρα, αλλά και τους εφιάλτες του.

Ένας δολοφόνος, ένα (υποθετικά) εύκολο θύμα, ένα εξαιρετικό θρίλερ

Κατ’ εμέ, η ταινία που τον κατέστησε αδιαμφισβήτητα ως έναν ικανό σκηνοθέτη ήταν το Ouija: Origin of Evil (2016). Δεν είναι η πιο διάσημη ταινία του, σίγουρα όχι η καλύτερη, ούτε καν πρόκειται για πρωτότυπη δημιουργία του. Αποτελεί πρίκουελ του πολύ κακού Ouija (2014). Το γεγονός όμως ότι ο Φλάναγκαν κατάφερε να πάρει ως βάση μια πολύ κακή ταινία, να βελτιώσει τον “μύθο” της, και να μας παραδώσει κάτι αξιέπαινο, αποτελεί μακράν δυσκολότερο κατόρθωμα από την εξαρχής δημιουργία μιας καλής ιστορίας.

Ποιο είναι αυτό, λοιπόν, το μοναδικό κινηματογραφικό ύφος του; Γιατί λένε ότι η διαφορά μεταξύ ενός καλού κι ενός εξαιρετικού σκηνοθέτη είναι να μπορείς να αναγνωρίζεις τις ταινίες του, χωρίς καν να γνωρίζεις ότι τις έφτιαξε εκείνος; Ο Φλάναγκαν λοιπόν αρέσκεται στο να διαστρεβλώνει την έννοια του χρόνου, παίζοντας ένα δύσκολο παιχνίδι ισορροπίας μεταξύ παρελθόντος και παρόντος. Στις ταινίες του, η έννοια του υπερφυσικού σημαίνει ότι ο χρόνος σαν έννοια δεν είναι γραμμικός.

Επίσης, ο τρόμος δεν είναι απόρροια απλά μιας ξένης ύπαρξης που εισβάλλει στον πραγματικό κόσμο, αλλά αποτελεί κομμάτι του. Οι ήρωες μοιάζουν περισσότερο να εισβάλλουν στον κόσμο που τα υπερφυσικά του “τέρατα” έχουν θέσει, κι όλη η εμπειρία δεν είναι μια προσπάθεια να τιναχτεί ο θεατής από τη θέση του καμιά δεκαριά φορές. Είναι να δημιουργηθεί μια αέναη αίσθηση συνεχούς κινδύνου, από την αρχή μέχρι το τέλος. Αν πρέπει να  καταταχθούν ως επί το πλείστον σε ένα συγκεκριμένο υποείδος, αυτό θα ήταν του ατμοσφαιρικού θρίλερ.

Οι αφίσες των πρωτότυπων ταινιών του:

Οι ιστορίες του Stephen King

Αποδείχθηκε στη συνέχεια ότι ο Φλάναγκαν είναι μεγάλος φαν του Stephen King (ω, τι έκπληξη). Εκείνος ουσιαστικά έστρεψε πάλι τα βλέμματα των επίδοξων δημιουργών στα έργα του Βασιλιά, με το Gerald’s Game (2017). Το Gerald’s Game ήταν μια απροσδόκητα εξαιρετική ταινία θρίλερ, γιατί μετέφερε στην οθόνη ένα βιβλίο που θεωρούνταν σχεδόν αδύνατο να μεταφερθεί. Η πλοκή αφορούσε μια γυναίκα (Carla Gugino) που κατέληξε δεμένη με χειροπέδες στο κρεβάτι της δίπλα στο πτώμα του συζύγου της που πέθανε ξαφνικά. Κανείς δεν πίστευε ότι μια τόσο απλή ιδέα μπορεί να “κουβαλήσει” ένα σενάριο ταινίας μεγάλου μήκους. Ο Φλάναγκαν τα κατάφερε παίζοντας σκάκι με τα είδη του τρόμου, εναλλάχτηκε μεταξύ ψυχολογικού τρόμου, σπλάτερ και αγωνίας, μην επιτρέποντας την ταινία να μουδιάσει σε κανένα σημείο.

Όταν το ερωτικό ‘παιχνίδι’, καταλήγει σε εφιάλτη

Η δεύτερη απόπειρά του για διασκευή βιβλίου του Βασιλιά ήταν το Doctor Sleep (2019), ακόμα ένα πρότζεκτ που απαιτούσε μεγάλο θάρρος και μαεστρία. Κι αυτό γιατί, ουσιαστικά, θα αποτελούσε σίκουελ του ανυπέρβλητου The Shining (1980) του Stanley Kubrick. Δεδομένου όμως ότι ο ίδιος ο King αντιπαθεί τις αλλαγές του Κιούμπρικ στον βιβλίο του, ο Φλάναγκαν προσπάθησε να ικανοποιήσει και τις δύο πλευρές. Ακόμα μια σεναριακή απόπειρα που μπορεί να παρομοιαστεί με ακροβασία σε τεντωμένο σκοινί. Αναλυτική κριτική για την ταινία μπορείτε να διαβάσετε από την Ιλέην Ρήγα, εδώ: Κριτική: Doctor Sleep (2019)“.

Οι κλασσικές ιστορίες (The Hauntings)

Δεν υπάρχει φαν του τρόμου που να μην έχει έστω ακουστά τις δύο δημιουργίες του για το Νέτφλιξ, το Haunting of Hill House (2018) και το Haunting of Bly Manor (2020). Δύο μίνι σειρές βασισμένες σε κλασσικά λογοτεχνικά βιβλία τρόμου. Σε μια εποχή με την άνοδο των πλατφόρμων streaming και την καταραμένη πανδημία, ο κόσμος διψούσε για νέες σειρές. Μια εποχή που οι σειρές τρόμου μπορεί να βγαίνουν κατά δεκάδες, αλλά λίγες έχουν καταφέρει να κερδίσουν δάφνες ποιότητας.

Μια οικογένεια στοιχειωμένη για πάντα από τα φαντάσματα της έπαυλης

Το Haunting of Hill House ήταν το πιο πετυχημένο και σαφώς πιο τρομακτικό από τα δύο. Βασισμένο στο κλασσικό ομώνυμο βιβλίο της Shirley Jackson, το οποίο ήδη έχει μεταφερθεί δύο φορές σε ταινίες. Το εξαιρετικό The Haunting (1963) και το πολύ κακό ριμέικ του το 1999. Ο Φλάναγκαν για ακόμη μία φορά, ίσως περισσότερο από τις τις μεταφορές των βιβλίων του King, προσπαθεί να πει τη δική του ιστορία χρησιμοποιώντας ως βάση το βιβλίο. Ακόμα λοιπόν κι οι φαν του βιβλίου, ή της ταινίας, είδαν κάτι εντελώς διαφορετικό, κι οι ανατροπές προκάλεσαν έκπληξη σε όλους.

Το συνηθισμένο του παιχνίδι με τον χρόνο λειτούργησε άψογα τώρα που είχε περισσότερο χρόνο να ξετυλίξει τους χαρακτήρες του. Και βοήθησε στο να ξορκίσει τη συνηθισμένη κατάρα των σειρών τρόμου, την επανάληψη και την αδυναμία πρόκλησης σταθερού τρόμου στον θεατή. Ο θεατής ενδιαφέρεται περισσότερο για την ιστορία και την τύχη των χαρακτήρων και ο τρόμος είναι το απόλυτο μπαχαρικό που εκτοξεύει τη συνολική εμπειρία.

Οι φανς περίμεναν με ανυπομονησία την επόμενη απόπειρά του μεταφοράς κλασσικής λογοτεχνίας, αυτήν τη φορά το The Turn of the Screw του Henry James. Ακόμη ένα βιβλίο που έχει μεταφερθεί πρότερα στην οθόνη, με το The Innocents (1961) που αποτελεί μια από τις καλύτερες ταινίες τρόμου που έχουν υπάρξει. Ο Φλάναγκαν και πάλι “νοίκιασε” το στοιχειωμένο σπίτι και κάποιες βασικές ιδέες, αλλά προσπάθησε να πει τη δική του ιστορία. Μια ιστορία που απογοήτευσε πολλούς, καθότι δεν ήταν ιστορία του τρόμου, παρά τα στοιχειά της. Όχι, το Haunting of Bly Manor ήταν ένα γοτθικό ρομάντζο βγαλμένο από άλλη εποχή. Κι αν το εκτιμήσεις γι’ αυτό που είναι, είναι μια πανέμορφη ιστορία.

Μια στοιχειωμένη ιστορία τρόμου και… έρωτα

Ο Φλάναγκαν ετοιμάζει δύο ακόμη σειρές για το Νέτφλιξ, το Midnight Mass και το The Midnight Club. Εγκαταλείποντας το πρότζεκτ των Hauntings για την ώρα, επιστρέφει στις πρωτότυπες δημιουργίες. Πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι θα επιστρέψει και στις μεταφορές σκοτεινών βιβλίων, αναλαμβάνοντας τη μεταφορά του The Season of Passage του Christopher Pike. Ο μαέστρος, προς ικανοποίηση όλων των σινεφίλ της νύχτας, δεν δείχνει διάθεση να σταματήσει να μας προσφέρει οπτική διάνοια.

προτεινουμε επίσης

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά