Οι εφιαλτικές ταινίες του Ντέιβιντ Λιντς (Μέρος Β’)

by Μαρίνος Πολίτης

Συνεχίζοντας το ταξίδι στην ονειρική φαντασία του Ντέιβιντ Λιντς συναντούμε ανθρώπους που ζουν την προσωπική τους κόλαση. Και μία από τις καλύτερες ταινίες που έχει προσφέρει ποτέ σκοτεινός δημιουργός.

Διαβάστε εδώ το πρώτο μέρος:
Οι εφιαλτικές ταινίες του Ντέιβιντ Λιντς (Μέρος Α’)

Wild at Heart (1990)

Νίκολας Κέιτζ & Λάουρα Ντερν σε ένα εκκεντρικό ρομάντζο

Μετά το εξαιρετικό Blue Velvet, ο Ντέιβιντ Λιντς συνέχισε το ίδιο μοτίβο και στην επόμενη ταινία του. Το Wild at Heart ξεκινά βίαια, πολύ βίαια και τελειώνει βίαια. Το ρομάντζο των νεαρών πρωταγωνιστών μπαίνει σε πρώτο πλάνο, ένα ρομάντζο που δεν θυμίζει σε τίποτα τα κλισέ του είδους που μπορεί να έχεις συνηθίσει. Πλέουν στον δικό τους μικρόκοσμο, ο οποίος όμως σφύζει από εγκληματικότητα και κατά μία έννοια… βρωμιά. Τίποτα δεν είναι ειδυλλιακό. Ποτέ δεν είναι σε ταινίες του Λιντς. Οι σκηνές σεξ μοιάζουν η μόνη δυναμική επιβεβαίωση του έρωτά τους μετά από κάθε πρόβλημα που συναντούν.

Κι εδώ έρχεται η ουσία της πλοκής. Της όποιας πλοκής τελοσπάντων. Κάθε πλοκή ρομάντζου ουσιαστικά αφορά τα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει το ζευγάρι πριν χαθεί στο ηλιοβασίλεμα. Στην περίπτωσή μας, τα ‘προβλήματα’ πηγάζουν από την πεθερά που αρνείται το κατακάθι της κοινωνίας που έχει επιλέξει η κόρη της για σύντροφο. Μόνο που αντί να απειλήσει, π.χ. να την αποκληρώσει, στέλνει τους πιο εκκεντρικούς δολοφόνους που έχει αντικρίσει ποτέ ο οφθαλμός σου στο κατόπι του Σέιλορ, τον οποίο υποδύθηκε με την περιβόητη του εκκεντρικότητα ο Νίκολας Κέιτζ. Στο πλευρό του η πιο σταθερή μούσα του Ντέιβιντ Λιντς, η καταπληκτική Λάουρα Ντερν σε έναν από τους πρώτους της πρωταγωνιστικούς ρόλους.

Σίγουρα μία από τις πιο μέτριες ταινίες του. Ο σουρεαλισμός υποβαθμίζεται περισσότερο σε επίπεδο εκκεντρικότητας. Η σκηνοθεσία είναι εξαιρετική  κι ίσως γι’αυτό η ταινία κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, σε μια από τις πιο αναπάντεχες νίκες του θεσμού. Η πλοκή από την άλλη δεν έχει βάθος, δεν σε αναγκάζει να αναλωθείς σε σκέψεις που βγάζουν στο πουθενά. Τα συναισθήματα που σου προκαλεί μοιάζουν φευγαλέα και δεν μένουν μαζί σου μετά το τέλος. Κι όταν μια ταινία του Ντέιβιντ Λιντς δεν σε συγκλονίζει, μένεις σίγουρα με μια αίσθηση ανικανοποίητη σαν έναν οργασμό που ποτέ δεν ήρθε.

Προσωπική Βαθμολογία: 6/10
IMDB: 7,2/10
Rotten Tomatoes: 67%

Lost Highway (1997)

Η αφίσα του Lost Highway

Ανάμεσα στο Wild at Heart και το Lost Highway, ο Ντέιβιντ Λιντς έγραψε τηλεοπτική ιστορία με το μοναδικό Twin Peaks. Η σειρά που ανάγκασε θαυμαστές του και μη να αναγνωρίσουν την δημιουργική του μαεστρία. Κατά κάποιον τρόπο λοιπόν το Lost Highway είχε να επωμιστεί ένα έξτρα βάρος. Η ταινία αυτή ικανοποίησε σε μερικά επίπεδα κι απογοήτευσε σε άλλα. Η αίσθηση μέσα από την οθόνη ότι τα πάντα διαδραματίζονται σε μια πραγματικότητα που μοιάζει η δική μας, αλλά έχει τα χαρακτηριστικά ενός απέραντου ονείρου, ναι, ήταν εκεί. Η αίσθηση ότι δεν ξέρεις ποιά πλευρά του πρωταγωνιστή παρακολουθείς εκείνη την στιγμή, τι είναι αληθινό στην τελική και τι δεν είναι, ναι, ήταν εκεί.

Τρανότερη απόδειξη; Η δυσκολία να περιγραφεί η πλοκή. Θα προσπαθήσω να σου περιγράψω την επιφάνεια συμπορευτή, γιατί το όνειρο είναι κάτι που καλύτερα να το ζεις. Ο πρωταγωνιστής κατηγορείται ότι σκότωσε την σύζυγό του βάναυσα. Με έναν ανεξήγητο τρόπο, την θέση του στο κελί παίρνει ένας νεαρός μηχανικός που συνδέεται με έναν βάναυσο μαφιόζο. Μια παρένθεση. Κάθε χαρακτήρας σε ταινία του Λιντς που έχει τον ρόλο του εκκεντρικού αμείλικτου εγκληματία είναι χάρμα οφθαλμών. Το ίδιο και σ’αυτήν. Κι ο νεαρός μηχανικός ξεκινά σχέση με τη μυστηριώδη παρτενέρ του μαφιόζου.

Αλληλένδετα στοιχεία που θα βασανίσουν την λογική σου. Εφιαλτικές σκηνές εκεί που η πλοκή μοιάζει με τυπικού ερωτικού θρίλερ. Κι επιτρέψτε μου να δώσω ιδιαίτερη έμφαση στο ‘ερωτικό’. Πολλές ταινίες χρησιμοποιούν αυτόν τον χαρακτηρισμό. Δίνουν έμφαση στις σέξυ πρωταγωνίστριες κι ίσως βάζουν όλα τα άλλα σε δεύτερη μοίρα. Θέλω να τονίσω λοιπόν, ότι το Lost Highway, δικαιωματικά μπορεί να αυτοαποκαλεστεί ερωτικό θρίλερ. Το σεξ είναι άφθονο, η πρωταγωνίστρια μια αληθινή femme fatale. Όμως λειτουργεί σαν κινητήριος μοχλός της πλοκής κι όχι απλά σαν κάτι να παρακολουθείς για να ανέβει η λίμπιντο.

Σίγουρα δεν είναι χωρίς τα ελαττώματά της. Ίσως η όποια αρνητική κριτική μπορεί να συνοψιστεί σε μια λέξη. Μονοτονία. Μονοτονία στον ρυθμό της. Και παρά τις εφιαλτικές του σκηνές που, ας πούμε ότι αποτελούν το ένα πέμπτο της ταινίας, όλο το υπόλοιπο αποτελεί ένα ερωτικό θρίλερ σαν όλα τ’άλλα. Είναι όμως σίγουρα ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ερωτικά θρίλερ που θα δεις ποτέ σου.

Προσωπική Βαθμολογία: 6/10
IMDB: 7,6/10
Rotten Tomatoes: 61%

The Straight Story (1999)

Ταξιδάκι με μηχανή του γκαζόν, κανείς;

Έστω ότι έβλεπες το Straight Story. Κι ερχόμουν μετά και σου έδινα ακόμα και πενήντα μαντεψιές για το ποιός το σκηνοθέτησε. Πάω στοίχημα ότι ο Ντέιβιντ Λιντς δεν θα ήταν μέσα στις πενήντα επιλογές σου. Ας δούμε γιατί ξεκινώντας από την πλοκή.

Ένας ηλικιωμένος που ζει σε αμερικάνικη επαρχεία με την κόρη του, έρχεται αντιμέτωπος με επιπλοκές στην υγεία του. Αυτόν τον ωθεί να ξεκινήσει ένα μακρινό ταξίδι ώστε να συναντήσει τον αδελφό του με τον οποίο έχουν αποστασιοποιηθεί. Μόνο που δεν έχει αυτοκίνητο. Γι’αυτό και δένει ένα αυτοσχέδιο τροχόσπιτο, σε μια μηχανή του γκαζόν.

Αυτό είναι όλο. Σίγουρα ολίγον ιδιόρρυθμη ιστορία, πραγματική μάλιστα. Σουρεαλιστική, όμως; Εφιαλτική; Σε καμία περίπτωση. Τόσο που η αντίδραση όλων ήταν να σπεύσουν να ρωτήσουν τον Λιντς γιατί επέλεξε να σκηνοθετήσει μια τέτοια ιστορία…

Είναι καλή ταινία; Σίγουρα. Οι χαρακτήρες είναι όλοι συμπαθητικοί κι η ιστορία κυλά σαν ήρεμο ρυάκι. Ο ανθρώπινος χαρακτήρας μπαίνει σε πρώτη μοίρα χωρίς να περνά μέσα από τις φωτιές της κόλασης. Σε προσκαλεί να καθίσεις όσο πιο αναπαυτικά γίνεται και να αφήσεις τον δημιουργό να σου διηγηθεί μία ιστορία, από αυτές που πολλές φορές έχουμε ανάγκη…

Προσωπική Βαθμολογία: 7/10
IMDB: 8/10
Rotten Tomatoes: 95%

Mulholland Dr. (2001)

Το Χόλιγουντ είναι η κόλαση

Πρόκειται για μία από τις καλύτερες ταινίες του 21ου αιώνα. Ψηφίστηκε από εκατοντάδες κριτικούς ως απλά η καλύτερη. Είναι η ταινία που αναγνωρίζεται από σινεφίλ παντός καιρού και προτιμήσεων ως ένα αριστούργημα. Και το σπουδαιότερο απ’όλα: Είναι μια ταινία σήμα κατατεθέν του Λιντς. Με μια πλοκή που θα συζητάς για μέρες. Που θα παρακολουθήσεις ξανά και ξανά για αυτές τις λεπτομέρειες που θα ξεκλειδώσουν τα μυστήριά της.

Μια ηθοποιός που αναζητά τα πατήματά της στον σκληρό κόσμο του Χόλιγουντ. Όπως η ίδια η Ναόμι Γουότς που την υποδύεται, που την περίοδο εκείνη βρισκόταν σε απελπιστική κατάσταση στην καριέρα της, έτοιμη να τα παρατήσει. Μια πανέμορφη γυναίκα που εισέρχεται στην ζωή της, έχοντας πάθει αμνησία από αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Καθώς οι δύο γυναίκες ξετυλίγουν το μυστήριο της ταυτότητάς της, τίποτα στον κόσμο τους δεν είναι φυσιολογικό. Παράλληλες μικροιστορίες που μοιάζουν να μην έχουν σύνδεση, προσφέροντας τις απαραίτητες νότες σουρεαλισμού. Κι όμως έχουν, συμπορευτή. Ίσως είναι το δυσκολότερο κινηματογραφικό παζλ που θα κληθείς να λύσεις ποτέ σου, αλλά δεν είναι λαβύρινθος χωρίς λύση.

Από την μέση και μετά η ταινία εμβαθύνει όλο και περισσότερο σε καταστάσεις σκοτεινής φαντασίας, σαν να παρακολουθείς ένα από τα χαρακτηριστικά επεισόδια του Twin Peaks. Άλλωστε η ταινία προοριζόταν αρχικά για spin-off σειρά του Twin Peaks, οπότε δανείζεται πολλά από τα (καλύτερα) στοιχεία της.

Ώσπου στο τέλος όλα αλλάζουν. Σαν να μην συνέβησαν τα μέχρι τότε γεγονότα της ταινίας. Οι ρόλοι των ηρώων, οι μεταξύ τους σχέσεις, όλη η τράπουλα χαρακτήρων ξανανακατεύεται, οδηγώντας στο τρομακτικό φινάλε. Επιμένω όμως, όπως επιμένει κι ο ίδιος ο Λιντς, ότι τα στοιχεία υπάρχουν και τίποτα δεν είναι τυχαίο. Το Χόλιγουντ είναι η κόλαση. Η οδός Μαλχόλαντ το σταυροδρόμι μεταξύ της φυσιολογικής ζωής κι αυτής της κόλασης που κάποιοι αναζητούν ως τον επαγγελματικό τους παράδεισο.

Αν μπήκες να διαβάσεις αυτό το άρθρο, μην έχοντας σε εκτίμηση το έργο του Λιντς, ή δεν έχεις αποφασίσει αν οι ταινίες του είναι για σένα… Αν αναζητάς πολύ απλά μια ποιοτική ταινία, τονίζω με κεφαλαία ότι ΠΡΕΠΕΙ να δεις το Mulholland Dr.

Προσωπική Βαθμολογία: 9/10
IMDB: 8/10
Rotten Tomatoes: 83%

INLAND EMPIRE (2001)

Ο Λιντς απαιτούσε πάντα ο τίτλος να γράφεται με κεφαλαία

Πριν επιστρέψει αναπάντεχα και προς ενθουσιασμό όλων στο Twin Peaks, ο Ντείβιντ Λιντς θα λέγαμε ότι εξάσκησε κάθε τεχνοτροπία σουρεαλιστικής αφήγησης με την τελευταία του μεγάλου μήκους ταινίας το Inland Empire. Με πρωταγωνίστρια και πάλι την αγαπημένη του Λάουρα Ντερν, στον ρόλο της ηθοποιού που καλείται να πρωταγωνιστήσει σε μια ταινία, τα γυρίσματα της οποίας μόνο συνηθισμένα δεν κυλούν.

Από την πρώτη κιόλας σκηνή ο Λιντς σε εισάγει με τα μούτρα σε φαινομενικά απλές καταστάσεις που διαστρεβλώνονται με τρόπο που μόνο εκείνος μπορεί να φανταστεί. Μια μεγάλη διαφορά από άλλες ταινίες είναι ότι η πρωταγωνίστρια μοιάζει να ‘βλέπει’ αυτόν τον εφιάλτη που εκτυλίσσεται γύρω της και να αντιλαμβάνεται τις σουρεαλιστικές καταστάσεις. Η πρωταγωνίστρια είσαι συ θεατή, αντιδρά όπως εσύ και πνίγεται στην ίδια αδιανόητη εκτύλιξη των γεγονότων.

Ακόμα και συγκριτικά με το δαιδαλώδες Mulholland Dr., κάπου η αφηρημένη πλοκή… παραείναι αφηρημένη. Δεν υπάρχει ένα μυστικό κλειδί το οποίο μπορείς να αναζητήσεις για να ξεκλειδώσεις τι έχει στο μυαλό του ο δημιουργός. Κουράζεσαι προσπαθώντας… και τελικά καταλήγεις απλά να κουράζεσαι, γιατί νόημα δεν βγαίνει. Μπορείς να απολαύσεις τον εφιάλτη και μερικές πραγματικά φρικιαστικές σκηνές (ειδικά μία χαρακτηριστική διαστρέβλωση προσώπου που δεν θα ξεχάσω ποτέ), αλλά όπως είπα στην αρχή, μοιάζει η όλη ταινία περισσότερο σαν μια δοκιμή ιδεών κι εικόνων που έμελλε να διαμορφώσουν την πολυαναμενόμενη επιστροφή του Twin Peaks.

Προσωπική Βαθμολογία: 6/10
IMDB: 6,9/10
Rotten Tomatoes: 72%

Μετά και την τρίτη και τελευταία σεζόν του Twin Peaks, ο Λιντς δεν μας έχει προσφέρει άλλον εφιάλτη. Ένα κανάλι στο youtube φιλοξενεί μικρές του δημιουργίες σαν μικρές νύξεις ότι κάπου στο νου του μπορεί να ξεπηδήσει μια τελευταία γεύση αμόλυντης τρέλας. Ακόμα κι αν αυτή δεν έρθει ποτέ, έχεις αρκετό υλικό να αναζητήσεις συμπορευτή κι αρκετές ώρες να προσπαθήσεις να ξεκλειδώσεις μια φαντασία που μοιάζει απλησίαστη…

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά