Οι καταραμένοι πίνακες του Zdzisław Beksiński

by Άρτεμις Τουλή

Δεκαπέντε χρόνια μετά τη στυγερή δολοφονία του, οι πίνακες ζωγραφικής του Zdzisław Beksiński κρατούν τον κόσμο μαγεμένο. Η καθολική γοητεία που προκαλούν να είναι άραγε το αποτέλεσμα της μακάβριας τραγωδίας του ζωγράφου ή μήπως ο Beksiński απλά πέτυχε την παρουσίαση της πιο ανήσυχης πλευράς της ανθρώπινης συνείδησης;

Φθορά και Σκοτάδι

Κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης καριέρας του, ο Zdzisław Beksiński εργάστηκε σε πολλούς τομείς της τέχνης: γλυπτική, φωτογραφία, γραφικές τέχνες, σχέδιο και τελευταίο, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, τη ζωγραφική. Όλα τα έργα ζωγραφικής του είναι άτιτλα – ήθελε να αποφύγει την οποιαδήποτε μεταφορική ερμηνεία της ζωγραφικής του. Ως καλλιτέχνης, ο Beksiński γοητευόταν από τον θάνατο, τη φθορά και το σκοτάδι. Αλλά εκείνα δεν ήταν οι μόνες εμμονές του. Ήταν επίσης γνωστό το ενδιαφέρον του για τον ερωτισμό, τον αφαιρετισμό και τον μυστικισμό της Ανατολής. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’60 και μετά, ήταν πολύ δημοφιλής στην Πολωνία. Στη δεκαετία του ’80 και του ’90 οι πίνακες του Zdzisław είχαν εκτεθεί στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων, στη Γαλλία και την Ιαπωνία, και έγινε ένας διεθνώς αναγνωρισμένος καλλιτέχνης. Το ύφος του μερικές φορές συγκρίνεται με αυτό του Hans Giger, τον Ελβετό ζωγράφο που σχεδίασε τα εξωγήινα πλάσματα για το περίφημη ταινία «Alien» του 1979 .

Σχεδιάζοντας Λεωφορεία

Ο Beksiński, ο οποίος γεννήθηκε το 1929, ολοκλήρωσε την Σχολή Αρχιτεκτονικής της Κρακοβίας στο University of Technology. Αφού εργάστηκε στον τομέα των κατασκευών, άρχισε να εργάζεται στη γενέτειρά του, το Sanok, ως σχεδιαστής λεωφορείων για το εργοστάσιο της αυτοκινητοβιομηχανίας. Στη δεκαετία του ’50 έγινε φωτογράφος. Μερικά από τα έργα του χαρακτηρίζονται ως σουρεαλιστικά-εξπρεσιονιστικά. Τελικά, εγκατέλειψε τη φωτογραφία στις αρχές της δεκαετίας του ’60, γιατί απογοητεύθηκε με τις περιορισμένες δυνατότητες στο να μεταβάλει τις εικόνες που αποτύπωνε. Η φωτογραφία φάνηκε να περιορίζει τη φαντασία του, έτσι στράφηκε προς το σχέδιο και τη ζωγραφική, όπου του δόθηκε η δυνατότητα να «φωτογραφίζει τα όνειρα», όπως ο ίδιος το έθεσε. Πριν αφιερωθεί στη ζωγραφική και το σχέδιο, ασχολήθηκε και με τη γλυπτική για ένα σύντομο χρονικό διάστημα. Με την ιδιότητα αυτή δημιούργησε πολλά αφαιρετικά ανάγλυφα. Η ζωγραφική θα μπορούσε να αποδειχθεί το μέσο που του ταιριάζει καλύτερα στο προσωπικό του όραμα. Αφού είχε την πρώτη επιτυχία του ως ζωγράφος, απολύθηκε από το εργοστάσιο του λεωφορείου το 1967. Στη συνέχεια εργάστηκε αποκλειστικά ως καλλιτέχνης.

Όνειρα και Εμμονές

Ο Beksiński δίνει ελάχιστη ή καμία προσοχή στις τάσεις της τέχνης. Δεν είχε καμία πρόθεση να γίνει ένας από τους αγαπημένους των κριτικών. Αντ ‘αυτού, παρέμεινε πιστός στα όνειρά και τις εμμονές του. Στο τέλος απέκτησε μεγάλη δημοτικότητα. Στη δεκαετία του ’60 δημιούργησε μια σειρά από σαδομαζοχιστικά σχέδια. Από τα τέλη της δεκαετίας του ’60 έως τα μέσα της δεκαετίας του ’80 άρχισε να εργάζεται στην πιο διάσημη περίοδό του, δημιουργώντας τη «φανταστική» σειρά του. Τα κυρίαρχα θέματα σε αυτά τα ονειρικά έργα είναι τοπία-κολαστήρια, εφιαλτικές φιγούρες και ζοφερή, απόκοσμη αρχιτεκτονική. Αυτά τον έκαναν πασίγνωστο όνομα στην Πολωνία και του έφεραν αναγνώριση στο εξωτερικό. Μετά τη λεγόμενη “φανταστική περίοδο”, το στυλ Beksiński άλλαξε και εισήλθε σε μια περίοδο που ο ίδιος περιέγραψε ως «γοτθική». Τα έργα ζωγραφικής από την γοτθική αυτή περίοδο αντιπροσωπεύουν παραμορφωμένα κεφάλια και λιγότερο ονειρικά στοιχεία. Όταν κατέστη δυνατή η επιμέλεια των εικόνων στη δεκαετία του ’90 μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή, του γεννήθηκε η ιδέα να προσθέσει σουρεαλιστικές αλλαγές στις φωτογραφίες. Η καριέρα του είχε κυκλική πορεία, καθώς ο ίδιος επέστρεψε στην πρώτη τέχνη του.

Τραγωδία

Ο Zdzisław ζούσε με τη σύζυγό του Zofia και τον γιο τους Tomasz στη Βαρσοβία, όπου οι τρεις τους είχαν μετακομίσει από το Sanok το 1977. Στην πρωτεύουσα, ο ζωγράφος είχε μια μάλλον ομαλή ζωή. Πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στο ατελιέ του, ακούγοντας μουσική και βλέποντας ταινίες. Δεν ήθελε να βγει έξω, να κοινωνικοποιηθεί και να ταξιδέψει. Ωστόσο, η σειρά ατυχιών που έπληξε τον Beksiński και την οικογένειά του, έκανε πολύ γνωστή την ιστορία των τελευταίων του ετών. Το 1998, η σύζυγός του πέθανε από καρκίνο. Ένα χρόνο αργότερα ο Tomasz, ο οποίος είχε εξελιχθεί σ’ έναν πετυχημένο μεταφραστή, δημοσιογράφο λαϊκής μουσικής, και λάτρη της gothic rock, αυτοκτόνησε. Το 2005 ο ζωγράφος μαχαιρώθηκε μέχρι θανάτου στο διαμέρισμά του από τον 19χρονο γιο της καθαρίστριάς του. Ο Beksiński, που γνώριζε το δολοφόνο, είχε αρνηθεί να δανείσει χρήματα στον έφηβο. Δικαιολογημένα, τα τραγικά τελευταία χρόνια της ζωής του συχνά συνδέονταν με τη μουντάδα της τέχνης του

Εμπνεύσεις

Πολλοί έχουν εμπνευστεί από την τέχνη του Beksiński. Στην Πολωνία, τα έργα του επηρέασαν πολλούς ροκ μουσικούς, και τα τελευταία χρόνια τους δημιουργούς του point and click adventure video game Tormentum. Ο γνωστός Μεξικανός σκηνοθέτης Guillermo del Toro, ο οποίος σκηνοθέτησε τις βραβευμένες με Όσκαρ ταινίες «Pan’s Labyrinth» και «The Shape of Water», είναι ένας γνωστός θαυμαστής των έργων του Beksiński. Μια πολωνική ταινία του 2016 με τίτλο «Ostatnia Rodzina / The Last Family», εστιάζει στη ζωή της οικογένειας μετά το 1977.

Ακόμα κι αν δεν ξέρει κανείς την τραγική ιστορία της ζωής του Zdzisław Beksiński, οι πίνακές του αποπνέουν μια εφιαλτική μελαγχολία που δύσκολα τη ξεχνάς…

Πηγή: The Cursed Paintings of Zdzisław Beksiński

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά