Συνέντευξη με τη συγγραφέα Βίβιαν Φόρτη

by Αργυρώ Χαρίτου

Σήμερα έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε τη Βίβιαν Φόρτη, η οποία μόλις εξέδωσε το τέταρτο βιβλίο της, με τίτλο “Πορφυρογέννητος, το 8ο παιδί” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Momentum. Το νέο της μυθιστόρημα περιγράφει τη ζωή του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου μέσα από τα μάτια μιας γυναίκας που τον έζησε από κοντά. Θα συνομιλήσουμε, λοιπόν, μαζί της για την έρευνά της πάνω στο Βυζάντιο, την αγάπη της για τα βιβλία, τους μαθητές της, αλλά και τις δυσκολίες που διανύουμε αυτόν τον χρόνο.

Α.Χ: Βίβιαν, σ’ ευχαριστώ που βρίσκεσαι κοντά μας σήμερα.
Β.Φ: Εγώ ευχαριστώ το φιλόξενο site σας.

Ερωτήσεις:

1. Το βιβλίο σου αναφέρεται στο Βυζάντιο την εποχή λίγο πριν την πτώση του. Γνωρίζω ότι έκανες μεγάλη έρευνα. Τι έμαθες που δεν γνώριζες ήδη για εκείνην την εποχή; Υπήρξε κάτι που σε εξέπληξε;

Η συγγραφέας στην πρόσφατη παρουσίαση του νέου της βιβλίου

Θα μείνω στο ρήμα «εκπλήσσω», διότι, κάθε φορά που ξεκινάει μία πορεία γνώσης με αφορμή ένα βιβλίο αυτό ακριβώς συμβαίνει. Εκπλήσσομαι. Κατ’ αρχάς από την έλλειψη γνώσης από πλευράς μου. Νομίζω πως γνωρίζω αρκετά για ένα θέμα, αλλά σ’ ένα συμπέρασμα τελικά καταλήγω, πάντα: Δεν ξέρω τίποτα. Το δεύτερο πράγμα που με εκπλήσσει πάντα, είναι ο στείρος τρόπος που μας μεταδίδουν τη γνώση στα σχολεία. Τόσα πράγματα μαγικά στην ιστορία μας και εμείς βάζουμε τα παιδιά να απομνημονεύουν ημερομηνίες. Πόσο κρίμα. Και πόσο άθλιο εκπαιδευτικό σύστημα έχουμε ως χώρα. Εν προκειμένω, η βυζαντινή ιστορία θεωρείται (και είναι όπως διδάσκεται) από τις πιο πληκτικές. Λοιπόν, ΔΕΝ ισχύει. Μιλάμε για μία περίοδο γεμάτη μαγεία (μεταφορικά και κυριολεκτικά), γεμάτη πάθη και μίση και μυστικά και έρωτα και περιπέτεια. Πεδίο δόξης λαμπρό για λογοτέχνες αλλά και εκπαιδευτικούς. Και τέλος υπάρχει πάντα, πάντα όμως, ένα πρόσωπο του οποίου την ύπαρξη αγνοούσα και αφού κάνω μία αναφορά και γράφω δύο πράγματα, αρχίζει μέσα μου κάτι να κινείται. Και τότε χώνομαι πιο βαθιά στην έρευνα και ξαφνικά βρίσκομαι να λατρεύω αυτό το άγνωστο, λίγο πριν, πρόσωπο και να παίζει ρόλο σημαντικό στην πλοκή. Στον «Πορφυρογέννητο» το πρόσωπο αυτό ήταν ο Ιουστινιάνης.

2. Τα βιβλία που βασίζονται σε ιστορικά γεγονότα έχουν μεγάλη έρευνα. Υπήρξαν στιγμές λόγω δουλειάς ή υποχρεώσεων να σκέφτηκες να τα παρατήσεις και να γράψεις μια άλλη ιστορία;

Πόσο καίρια ερώτηση. Φυσικά. Κάθε στιγμή που παλεύω να κρατήσω τα μάτια μου ανοιχτά (δουλεύω πάντα βράδυ) και οι τόμοι της βιβλιογραφίας είναι εκεί, τεράστιοι, αδυσώπητοι, να μου θυμίζουν πόσο λίγη γνώση διαθέτω και πόσο ανεπαρκής είναι η όποια επιστημοσύνη έχω καταφέρει να κατακτήσω. Άσε που τρέμει το φυλλοκάρδι μου μήπως και η πηγή δεν είναι σωστή και όλοι ξέρουμε ότι αν κάνεις ένας στραβοπάτημα υπάρχουν οι «γνωστοί-άγνωστοι» που (αλήθεια, αναρωτιέμαι, άλλη δουλειά δεν έχουν να κάνουν; Βέβαια αυτοί συνήθως δεν γράφουν άρα προλαβαίνουν.) φτάνουν στο σημείο να μιλούνε για κιλά και γραμμάρια που ζυγίζει ένα όπλο και πώς το σηκώνει μία γυναίκα (είναι πραγματικό το γεγονός, έχει συμβεί σε κριτική μυθιστορήματος ομότεχνης) προκειμένου να βρουν το λάθος. Bullying κανονικό. Οπότε ναι, με χαρά σκέφτομαι το επόμενο βιβλίο που έχω στο μυαλό μου το οποίο όχι, επιτέλους δεν έχει έρευνα, καθαρό fiction.

3. Βυζάντιο, μια εποχή με πολλά μυστικά, κρυμμένους θησαυρούς, ίντριγκες. Τι σου άρεσε και τι όχι από εκείνην την περίοδο;

Ως άνθρωπος που εμπνέεται από ιστορίες και γράφει είναι φυσικό να με ελκύει ο μυστικισμός, ακόμα και το σκοτάδι που κυριαρχούσε σε αυτό τον σκοτεινό και επικίνδυνο κόσμο. Αυτό που δεν αντέχω στον ελληνικό Μεσαίωνα είναι τα ίδια πράγματα που δεν αντέχω και τώρα στη σύγχρονη εποχή. Την αδικία, την άσκηση εξουσίας προς τον αδύναμο, την υπερεμπλοκή του κλήρου στη λήψη αποφάσεων (και μάλιστα σε λήψη αποφάσεων που σήμαινε ζωή ή θάνατο χιλιάδων αμάχων), την αδυναμία των γυναικών να ορίσουν τη μοίρα τους… τεράστια η λίστα. Και θλιβερό το γεγονός ότι τα ίδια επαναλαμβάνονται στη σύγχρονη εποχή.

4. Θα ήθελες να ζούσες σε μια άλλη εποχή από τη δική μας;

Δύσκολη ερώτηση. Θα έλεγα σε μία εποχή λιγότερο πολύπλοκη. Αλλά από την άλλη, ποια εποχή ήταν πράγματι λιγότερο πολύπλοκη; Νομίζω ως άνθρωπος, με εκπαίδευση στο ρέικι, θα προτιμήσω το «εδώ και τώρα».

5. Ενώ υπάρχουν πολλοί Έλληνες καλλιτέχνες που βγήκαν από τα ελληνικά σύνορα και έγιναν πασίγνωστοι στον κόσμο, το ελληνικό αναγνωστικό κοινό ακόμα εμπιστεύεται περισσότερο τους ξένους συγγραφείς του φανταστικού και του τρόμου. Γιατί πιστεύεις ότι συμβαίνει αυτό;

Είναι απλό. Απλό και σκληρό. Οι Έλληνες δεν γράφουμε καλά. Θυμάμαι κάτι που μου έχει πει η κόρη μου. Είναι 18 ετών και διαβάζει με πάθος φανταστικό, συνήθως από πρωτότυπο, στα αγγλικά. Μία ημέρα διάβαζε μία Ελληνίδα που γράφει φανταστικό. Εννοείται πως δεν θα πω (τουλάχιστον όχι δημοσίως ποια) και σηκώνει τα μάτι από το βιβλίο και μου λέει ενθουσιασμένη: «Γράφει καλά! Δεν γράφει σαν Ελληνίδα». Τώρα το θέμα είναι ΓΙΑΤΙ δεν γράφουμε καλά. Μεγάλη συζήτηση. Θα σας πω τον νούμερο ένα παράγοντα στον οποίο έχω καταλήξει: έλλειψη κλασικής παιδείας. Τώρα σχετικά με το πόσο «πασίγνωστοι» είναι όσοι βγήκαν στο εξωτερικό, από τη δικιά μας γενιά τουλάχιστον, θα μου επιστρέψεις να βάλω ένα ερωτηματικό.

6. Η ηρωίδα σου είναι μια μάγισσα η οποία θα έκανε τα πάντα για τον άντρα που αγαπά. Στην περίπτωσή της ταιριάζει και η έκφραση: Στον έρωτα και τον πόλεμο όλα επιτρέπονται. Ποια είναι η άποψη σου; Επιτρέπεται στο όνομα της αγάπης να πράττουμε χωρίς ηθική, σπάζοντας τους κανόνες;

Να ένα ρηθέν που χρήζει ανάλυσης. Εύκολα θα έλεγε κανείς: «Στον έρωτα και στον πόλεμο όλα επιτρέπονται». Τελεία και παύλα. Όμως, αν θέλουμε να λεγόμαστε άνθρωποι, σαφέστατα οφείλουμε να ακούμε όχι τη λογική μας, σίγουρα όχι, αλλά έναν κώδικά τιμής, θέτοντας όρια όταν ο τρόπος που δρούμε στον έρωτα δεν θίγει την αξιοπρέπεια ή, πολύ περισσότερο, τη σωματική ή ηθική ακεραιότητα ενός άλλου ανθρωπίνου πλάσματος. Ο πόλεμος, από την άλλη πλευρά, εξ ορισμού, εν τη γενέσει του είναι κτηνωδία. Είναι ντροπή για το ανθρώπινο γένος να υφίσταται. Τελεία και παύλα.

7. Όλοι αναζητούν την αγάπη, σε οποιαδήποτε μορφή της, και όταν τη βρίσκουν τους τρομάζει, με τις περισσότερες φορές να την καταπατούν ή να την εξευτελίζουν. Γιατί πιστεύεις ότι συμβαίνει αυτό; Γιατί φοβόμαστε τόσο το πρόσωπό της;

Ίσως γιατί φοβόμαστε τον εαυτό μας ή και τις αλλαγές που ενδέχεται να πραγματοποιηθούν εντός μας. Ίσως να μην είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε την εξέλιξη που μπορεί να συμβεί σε αυτό το γνώριμο πρόσωπο που αντικρίζουμε στον καθρέφτη κάθε πρωί. Η συνήθεια και το βόλεμα είναι μία πολύ καλή ερωμένη. Και υπάκουη. Προσωπικά, δεν υπήρξα ποτέ υπάκουη. Άρα, δεν είμαι αυτής της νοοτροπίας.

Οφείλω, όμως, να πω πως αντιλαμβάνομαι την ανάγκη για ασφάλεια που ενδέχεται να οδηγεί έναν άνθρωπο στο να μην αλλάζει συνήθειες. Επίτρεψέ μου όμως εδώ να μνημονεύσω ακόμα μία φορά τον αγαπημένο μου Victor. “Δεν είναι τίποτα να πεθάνεις, είναι τρομακτικό να μην ζεις”.

8. Η Βίβιαν είναι μητέρα, εκπαιδευτικός, συγγραφέας, γυναίκα. Ζούμε σε μια εποχή που έχουν χαθεί οι ταυτότητες, υποβιβάζοντας τη γυναίκα. Όπως πολύ ωραία θέτεις κι εσύ μέσα στο βιβλίο σου τον ρατσισμό που αντιμετωπίζει η ηρωίδα, λόγω της θέσης της. Ποια είναι η άποψη σου;

Σήκω και πάλεψε. Και πάρε σβάρνα στον δρόμο σου όποιον σε αμφισβητεί ή σου βάζει ταμπέλα. «Γυναίκα», «Αλλοδαπός», «Μετανάστης», «Συγγραφέας», «Ομοφυλόφιλος», «Ρομά», «κακός μαθητής», «καλός μαθητής», «αναρχικός», «μπάτσος», «ανάπηρος», δεν έχει τέλος η λίστα.

9. Παρατηρούμε ότι στα social υπάρχει η σκέψη ότι όσο πιο γυμνό τόσα περισσότερα likes θα πάρει, τόσο πιο γνωστή θα γίνει. Τι θα συμβούλευες τα νέα κορίτσια;

Αυτό που λέω στην κόρη μου: Τα «καλά κορίτσια» θα είναι πάντα στη μόδα. Οι αξιοπρεπείς γυναίκες, εν γένει. Ειδικά αν δηλώνουν με τρόπο υπολανθάνοντα το …χμμμμ… πώς να το θέσω; Το έντονο ταμπεραμέντο τους.

10. Το 2020 είναι μια χρονιά δύσκολη σε παγκόσμιο επίπεδο. Πόσο σε έχει επηρεάσει;

Όπως λέει και ένας φίλος μου (δεν τη γνώριζα την έκφραση, αλλά τη βρήκα ενδιαφέρουσα, όταν την άκουσα πρόσφατα) φέτος τα είδαμε όλα «κωλυόμενα». Αλλά ακόμα κι έτσι επιβιώσαμε. Κι όσοι από εμάς βγάλαμε το καλύτερο που μπορούσαμε από αυτό και συνδυάσαμε το λεμόνι που μας πρόσφερε το 2020 με βότκα… Here to us!

11. Ως εκπαιδευτικό, οι συνεχείς αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα λόγω ιού αλλά και υπουργού, σε βρίσκουν σύμφωνη; Αν θα μπορούσε να ακουστεί η φωνή σου στην υπουργό, τι θα της πρότεινες ως προς της αλλαγές της, αλλά και ως προς το εκπαιδευτικό σύστημά μας;

Το έχω πει κι άλλη φορά: η Σιγκούρνι Γουίβερ στο Άλιεν, αντιμέτωπη με το τέρας. Χωρίς τη στολή που φορούσε. Έτσι είμαστε οι εκπαιδευτικοί απέναντι στο πιο άθλιο εκπαιδευτικό σύστημα που μπορεί να σκεφτεί κανείς. Εκεί κάνεις το λεμόνι λεμονάδα. Λες κι ένα τραγούδι «Μέντα, καραμέλα και λεμόνι / Τρως και το μυαλό σου δυναμώνει». Και πορεύεσαι χέρι-χέρι με ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε, τα παιδιά. Όσο για την υπουργό, τίποτα δεν θα της έλεγα. Δεν μιλάω με πρόσωπα εξουσίας. Τα αποφεύγω όσο μπορώ. Μου διαταράσσουν την ηρεμία. Κι έχω παλέψει πολύ για την ηρεμία μου.

Σήκω και πάλεψε. Και πάρε σβάρνα στον δρόμο σου όποιον σε αμφισβητεί ή σου βάζει ταμπέλα.

Βιογραφικό & Βιβλιογραφία

Η Βίβιαν Φόρτη γεννήθηκε στο Λουτράκι όπου κατοικεί έως σήμερα, και είναι καθηγήτρια Γαλλικής Φιλολογίας στην ιδιωτική εκπαίδευση, με μεταπτυχιακό στη Διδακτική. Έχει εκπαιδευτεί σε μεταπτυχιακό επίπεδο στη Συμβουλευτική και την Ψυχοθεραπεία. Το 2012 εκδόθηκε ο “Μύθος”, το πρώτο της βιβλίο και αρχή της τριλογίας των “Δώδεκα”, βασισμένης στην αρχαιοελληνική μυθολογία. Η σειρά συνεχίστηκε με το “Έρεβος” και ολοκληρώθηκε με τον “Άθλο”, τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Momentum. Η αγάπη της για τους μύθους και την ιστορία συνεχίζει να την οδηγεί σταθερά στα συγγραφικά μονοπάτια του Ελληνικού Φανταστικού.

(2020) Πορφυρογέννητος, Momentum
(2017) Ιστορίες της γιαγιάς ιτιάς, Εκδόσεις Πηγή (συλλογική ανθολογία)
(2015) Άθλος, Momentum
(2013) Έρεβος, Momentum
(2012) Μύθος, Διόπτρα

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά