Το Αυγουστιάτικο Φεγγάρι: θρύλοι και παραδόσεις από όλο τον κόσμο

by Σοφία Μπαρμπαγιάννη

Τα νερά ψηλώνουν, τα φυτά μεγαλώνουν, τα ζώα αγριεύουν, μέχρι και άνθρωποι τρελαίνονται: έχει Πανσέληνο. Κάθε λαός που στρέφει το βλέμμα στο σκοτεινό νυχτερινό ουρανό μαγνητίζεται απ’ το φεγγάρι. Το ψυχρό φως του γεμάτου φεγγαριού άλλοτε δίνει παρηγοριά κι άλλοτε ανατριχίλα. Έτσι και η Πανσέληνος του Αυγούστου συναντάται σε πολλές παραδόσεις, συνδέεται με λατρείες και ανθρώπινες εργασίες μερικές απ’ τις οποίες θα δούμε παρακάτω…

Οι Καζαμίες πάντα περιλαμβάνουν αναλυτικό σεληνιακό ημερολόγιο, ειδικά εφόσον απευθύνονται στους αγρότες. Κι αυτό γιατί οι άνθρωποι από τα αρχαία ήδη χρόνια φαίνεται να πίστευαν ότι υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στις φάσεις της σελήνης και την ανάπτυξη των καλλιεργειών τους. Ανάλογα με τη φάση του φεγγαριού αλλά και τη Πανσέληνο στην οποία βρισκόμαστε, ενδείκνυνται διαφορετικές γεωργικές εργασίες. Σε διάφορες παραδόσεις η κάθε Πανσέληνος του χρόνου (συνήθως 12 και πιο σπάνια 13, Blue Moon) έχει το δικό της όνομα.

Αυτόχθονες Β. Αμερικής

Στον Αμερικανικό γεωργικό καζαμία από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα καθιερώνεται η χρήση των ονομάτων που έδιναν οι φυλές των Ινδιάνων στο κάθε φεγγάρι. Έτσι η Πανσέληνος του Αυγούστου λέγεται Sturgeon Moon, το Φεγγάρι του Οξύρυγχου. Το όνομα δόθηκε από τους Αυτόχθονες Αλγκονκίν οι οποίοι αυτή τη περίοδο του χρόνου μπορούσαν να πιάσουν ευκολότερα τα μεγάλα αυτά ψάρια στις Μεγάλες Λίμνες της ΒΑ Αμερικής. Το φεγγάρι του Αυγούστου λέγεται και Green Corn Moon, Φεγγάρι του Πράσινου Καλαμποκιού, ακριβώς για να υπενθυμίζει πως πλησιάζει η ώρα της συγκομιδής του καλαμποκιού που τοποθετείται γύρω από την Ισημερία. Άλλα ονόματα του είναι τα Wheat Cut Moon, Φεγγάρι του Θέρους  και  Blueberry Moon, Φεγγάρι των Βατόμουρων.

O Καζαμίας δίνει διάφορες προλήψεις για το συγκεκριμένο φεγγάρι:

“Clothes washed for the first time in the full Moon will not last long. Ρούχα που θα πλυθούν πρώτη φορά στη Πανσέληνο, δε θα κρατήσουν πολύ.”

“If you glimpse the new Moon over your right shoulder, you will have good luck. Αν δεις τη Νέα Σελήνη πάνω απ’ τον δεξί σου ώμο, θα έχεις καλοτυχία.”

“To have a project prosper, start it during the new Moon. Για να πετύχει κάποιο σχέδιο σου, ξεκίνα το με τη γέμιση του φεγγαριού.”

“Babies born a day after the full Moon enjoy success and endurance. Τα παιδιά που γεννιούνται μια μέρα μετά τη Πανσέληνο, έχουν επιτυχία και σθένος.”

Ινδία: Raksha Bandhan

Η Πανσέληνος του Αυγούστου συμπίπτει με την Ινδουιστική γιορτή Raksha Bandhan, όπου εορτάζεται ο αδερφικός δεσμός. Κυριολεκτικά Raksha Bandhan σημαίνει δεσμός προστασίας/ χρέους/ φροντίδας. Μια από τις παραδόσεις της ημέρας είναι οι αδελφές να δένουν ένα υφασμάτινο βραχιολάκι (rakhi) γύρω απ’ το καρπό του αδερφού τους, κι αυτός να τους προσφέρει ένα δώρο σε απάντηση, σημάδι της συνέχειας του δεσμού ανάμεσα τους.

Σρι Λάνκα: Esala Perahera

Στη Σρι Λάνκα κάθε Πανσέληνος αποτελεί ημέρα εορτασμού. Η συγκεκριμένη σηματοδοτεί το τέλος της Esala Perahera. Πρόκειται για μια βουδιστική φαντασμαγορική γιορτή που γίνεται στη πόλη Kandy. Λέγεται και η Γιορτή του Δοντιού γιατί είναι αφιερωμένη στο λείψανο του Βούδα που υπάρχει σ’ αυτή τη πόλη. Οι πολυήμερες λαμπερές εκδηλώσεις τελειώνουν σήμερα με τη τελετή diya-kepeema, όπου οι πιστοί πλένονται τελετουργικά σε καθαγιασμένο νερό ποταμού και παίρνουν από αυτό σπίτι τους σαν αγίασμα.

Ελέφαντας που μεταφέρει το λείψανο του Βούδα στο Κάντυ
By Daniel Liabeuf – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=32814241

Άπω Ανατολή

Στα σεληνιακά ημερολόγια κάθε μήνας ξεκινά με τη Νέα Σελήνη και κάθε Πανσέληνος πέφτει περίπου στη μέση του μήνα. Για το Κινεζικό ημερολόγιο, η Πανσέληνος του Αυγούστου είναι πολύ σπουδαία αφού σηματοδοτεί τη γιορτή της συγκομιδής και εορτάζεται εξίσου απ’ όλους τους λαούς της Άπω Ανατολής . Ο θερισμός του ρυζιού και του σιταριού ξεκινά επίσημα τη νύχτα της Πανσελήνου. Η γιορτή έχει οικογενειακό χαρακτήρα. Οι οικογένειες μαζεύονται και τρώνε παραδοσιακά γεύματα. Χαρακτηριστικό έδεσμα της ημέρας είναι το σεληνοκέικ (mooncake). Πρόκειται για γλυκό με γέμιση από λοτό και κρόκο αυγού. Άλλο στοιχείο της ημέρας είναι τα αναμμένα χάρτινα φαναράκια και οι παραδοσιακοί χοροί του Δράκου και του Λιονταριού.

august-moon-quincy-670x447Photo of a Chinese lion in costume with two Chinese dragons in costume at the August Moon Festival in Quincy, Ma in 2011. Photo courtesy of Flickr user Luke Vu.

Ισραήλ

Στο Εβραϊκό ημερολόγιο η σημερινή ημέρα συμπίπτει με τη γιορτή Tu B’Av (= η 15η μέρα του μήνα Αν). Η ημέρα σημαδεύει το ξεκίνημα της συγκομιδής των σταφυλιών. Είναι επίσης η αντίστοιχη γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου, μια μέρα αφιερωμένη στην αγάπη και θεωρείται ιδανική ημέρα για να γίνει ένας γάμος.

Εορτασμοί
By ארכיון ומוזיאון החאן חדרה (ע.ר), CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=6068399

Ισλάμ

Η σημερινή ημέρα πέφτει επίσης στα μισά του 12ου μήνα στο Ισλαμικό ημερολόγιο, Dhu al-Hijjah, που θεωρείται κι ο ιερότερος γιατί κατά τη διάρκεια του γίνεται το ιερό προσκύνημα στη Μέκκα, Hajj. Το Hajj είναι μια υποχρέωση που πρέπει να εκπληρώσει κάθε σωστός μουσουλμάνος έστω μια φορά στη ζωή του. Έτσι αυτές τις μέρες η κατά τα’ άλλα μικρή πόλη της Μέκκα πλημμυρίζει από μυριάδες κόσμου.

Μέκκα τις ημέρες του Χατζ

Θα κλείσω το άρθρο με μια ιστορία από την ελληνική μυθολογία για τη θεά Σελήνη.

Σελήνη από το σέλας(=φως) σημαίνει «φωτεινή», «λαμπερή». Ήταν αδερφή του Ήλιου και της Ηώς και κόρη των Τιτάνων Υπερίωνας και Θεία. Στην Ελλάδα η λατρεία της δεν ήταν τόσο λαμπρή όσο στην Ανατολή και σταδιακά συγχωνεύθηκε με τη λατρεία της Άρτεμης και μετά της Εκάτης.

Η Σελήνη ερωτεύτηκε κάποτε το νεαρό Ενδυμίωνα που θεωρούταν ο ομορφότερος όλων των θνητών. Κάθε νύχτα λοιπόν η Σελήνη διέσχιζε με το αργό άρμα της τον ουρανό, περιμένοντας την ώρα που οι ακτίνες της θα εισχωρούσαν στη σπηλιά όπου κοιμόταν ο νέος για να του δώσει ένα φιλί. Από το φόβο της μη χάσει τον αγαπημένο της από γηρατειά, κάποτε τον μάγεψε ώστε να κοιμάται αιώνια και να μένει πάντα νέος, για να τον επισκέπτεται κάθε βράδυ στον ύπνο του. Ποτέ όμως το φως της δε θα μπορέσει να τον ξυπνήσει και απ’ τη δυστυχία της αυτό αντί για λαμπερό είναι συνήθως θαμπό και κιτρινισμένο. Αυτός είναι ο μύθος του τραγικού έρωτα της Σελήνης που μπορεί να βρει κανείς με διάφορες παραλλαγές.


By Albert Aublet – http://goldenferi.wordpress.com/2007/05/28/goddess-of-the-moon-selene/, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7258307

Καλό σας βράδυ!

Βιβλιογραφία/ Επιπρόσθετη διερεύνηση:

NASA, August 2020: The Next Full Moon is the Sturgeon Moonhttps://solarsystem.nasa.gov/news/1390/august-2020-the-next-full-moon-is-the-sturgeon-moon/ (accessed on 2/7/20)
The Moon: https://web.archive.org/web/19961225224727/http://seds.lpl.arizona.edu/nineplanets/nineplanets/luna.html (accessed on 2/7/20)
The Origins and Practices of the August Moon Festival/Mid-Harvest Festival: https://www.bpl.org/blogs/post/the-origins-and-practices-of-the-august-moon-festival-mid-harvest-festival/ (accessed on 2/7/20)
When Is The Next Full Moon? 2020 Dates, Times, and Names: https://www.farmersalmanac.com/full-moon-dates-and-times (accessed on 2/7/20)
Θρύλοι και παραδόσεις για την Αυγουστιάτικη Πανσέληνο: https://www.newsbomb.gr/bombplus/fun/story/613329/thryloi-kai-paradoseis-gia-tin-aygoystiatiki-panselino (accessed on 2/7/20)
Sturgeon Moon 2019 meaning: The incredible folklore and myths surrounding August Full Moon: https://www.express.co.uk/life-style/life/1165749/sturgeon-moon-2019-folklore-myths-spiritual-meaning-august-full-moon-farmers-almanac (accessed on 2/7/20)
Moonstruck? The effect of the lunar cycle on seizures: https://www.epilepsybehavior.com/article/S1525-5050(08)00194-7/fulltext (accessed on 2/7/20)
Full moon and crime: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1444800/ (accessed on 2/7/20)
How Does The Full Moon Affect Childbirth?: https://www.bellybelly.com.au/birth/how-does-the-full-moon-affect-childbirth/ (accessed on 2/7/20)
Leaf movements and their relationship with the lunisolar gravitational force: https://academic.oup.com/aob/article/116/2/149/180655 (accessed on 2/7/20)

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά