Ο 19ος αιώνας είναι συναρπαστικός για τη Λογοτεχνία. Ο κόσμος αλλάζει δραστικά: το αναγνωστικό κοινό στη Δύση όλο και αυξάνει καθώς περισσότερα κοινωνικά στρώματα αποκτούν πρόσβαση στην εκπαίδευση. Και οι μεγάλες απαιτήσεις της ολοένα διευρυνόμενης μεσαίας τάξης βρίσκουν ανταπόκριση στη λογοτεχνική μορφή του Μυθιστορήματος. Τα ευπώλητα βιβλία γίνονται αντικείμενο συζήτησης στις κοινωνικές συναθροίσεις και οι συγγραφείς τους λαμπερές διασημότητες. Στο γενικότερο κλίμα αλλαγής αρκετές γυναίκες τολμούν τα πρώτα τους λογοτεχνικά βήματα, συχνά με τη χρήση ανδρικού ψευδώνυμου, για να αποφύγουν τα κοινωνικά στερεότυπα, ή άλλοτε έχοντας την υποστήριξη κάποιου ήδη καταξιωμένου άνδρα λογοτέχνη. Και κάποιες από αυτές δε γίνονται απλά επιτυχημένες, αλλά καινοτόμες και πλέον κλασσικές. Σε εποχές που ο ρόλος της γυναίκας των μεσαίων τάξεων περιορίζεται στην ανατροφή των παιδιών, την ενασχόληση με τα οικοκυρικά και τη διδασκαλία άλλων παιδιών, οι συγγραφείς αυτές ανοίγουν νέους δρόμους στη γυναικεία έκφραση, δημιουργώντας παράλληλα μερικά λογοτεχνικά διαμάντια.

Η σημασία των γυναικών στη Λογοτεχνία

Κι είναι σημαντικό να κάνουμε την εξής διάκριση εδώ. Οι γυναίκες αυτές δεν είναι αξιοσημείωτες -ως προς το έργο τους- επειδή είναι γυναίκες συγγραφείς, αλλά επειδή είναι καλοί συγγραφείς. Η γυναικεία εμπειρία σαφώς παίζει ρόλο στη γραφή τους, αλλά το να τις κρίνουμε ως «γυναίκες συγγραφείς» μειώνει εκ των πραγμάτων την αξία τους. Δεν είναι σημαντικές συγγραφείς γιατί είναι γυναίκες, είναι σημαντικές συγγραφείς γιατί υπηρέτησαν εξαιρετικά τη Τέχνη τους. Σε δεύτερη ανάγνωση η ύπαρξη γυναικών στα Γράμματα το 19ο αιώνα ανοίγει το δρόμο τόσο σε νέες οπτικές στη Λογοτεχνία όσο και στο να στραφεί το ενδιαφέρον  των αναγνωστών σε θέματα που αφορούν τη θέση και τα δικαιώματα των γυναικών.

To you I am neither a man nor woman. I come before you as author only. It is the sole standard by which you have a right to judge me- the sole ground on which I accept your judgement.

Για εσάς δεν είμαι ούτε άντρας ούτε γυναίκα. Σας συστήνομαι ως συγγραφέας μόνο. Είναι το μοναδικό κριτήριο κατά το οποίο έχετε το δικαίωμα να με κρίνετε- το μοναδικό πεδίο όπου δέχομαι τη κριτική σας.

Charlotte Brontë, to a critic

Γοτθική αναβίωση και γυναίκα

Και κάπου εδώ εισέρχεται και το Γοτθικό στοιχείο. Ο νέος αιώνας με τις επιστημονικές του προόδους και τις δραστικές τεχνολογικές του αναβαθμίσεις από τη μία, την μαζική αστικοποίηση και τις κοινωνικές και εθνικές του επαναστάσεις από την άλλη, κάνει πολλούς ανθρώπους να νιώθουν αποπροσανατολισμένοι, αποξενωμένοι, νοσταλγοί ενός αγνότερου παρελθόντος. Η Γοτθική αναβίωση στρέφεται στις ρίζες της Μεσαιωνικής Ευρώπης: αναζητά το ρομάντζο και τη χαμένη μαγεία και δίνει δίοδο έκφρασης στους προαιώνιους φόβους. Οι γυναίκες συγγραφείς της εποχής βρίσκουν ουσία στο συγκεκριμένο είδος: συχνά το γοτθικό σκηνικό, οι απρόβλεπτοι, βίαιοι και τυραννικοί αντρικοί χαρακτήρες και οι δεσποτικές, ψυχρές και χειριστικές γυναίκες (συνήθως μητέρες/ μητριές), αποτελούν ιδανικά συστατικά για να εκφράσουν τους περιορισμούς του φύλου και της τάξης τους.

Mme Riesener and her sister, Henri-François Riesener

Το Υπερφυσικό που εξηγείται με τη Λογική

Αρκετές γυναίκες συγγραφείς του γοτθικού μυθιστορήματος χρησιμοποιούν ένα συγκεκριμένο μοτίβο στα έργα τους: Το υπερφυσικό προκαλεί κλιμακούμενο τρόμο στις ηρωίδες τους μέχρι τη στιγμή που αποκαλύπτεται η φυσική αιτία των πραγμάτων. Είναι θαυμαστή η συνέπεια τους στο να ξεσκεπάζουν κάθε μυστήριο, να διαλύουν όλους τους φόβους που κατατρέχουν την ηρωίδα και τους αναγνώστες ως εκείνη τη στιγμή, παρέχοντας πάντα τη λογική εξήγηση. Και δε το κάνουν καθόλου τυχαία αυτό. Ένας λόγος είναι ακριβώς η εποχή στην οποία ζουν: η Δεισιδαιμονία έχει από καιρό δώσει τη θέση της στην Επιστήμη και έτσι ο υπερφυσικός τρόμος χρησιμεύει μόνο σα ψυχαγωγία και εκτόνωση, δεν αποτελεί πιστευτή αλήθεια. Ένας δεύτερος, κι ακόμα πιο ενδιαφέρον λόγος, είναι ότι μ’ αυτό τον τρόπο παρουσιάζουν δυνατές ηρωίδες που δεν είναι παραδομένες στη τύχη και σε ανόητους φόβους αλλά τολμούν να αψηφήσουν εκεί που οι άλλοι τις προτρέπουν να υποχωρήσουν. Καθόλου τυχαία τα μυθιστορήματα αυτά λατρεύονται από έφηβα και νεαρά κορίτσια.

Mary Shelley

Και σ’ ένα ουσιαστικότερο επίπεδο δηλώνουν έτσι πως τα πιο τρομακτικά στοιχεία της ιστορίας δεν είναι τα ανύπαρκτα φαντάσματα και οι προλήψεις αλλά οι πραγματικοί κακοί άνθρωποι που περιτριγυρίζουν τις ηρωίδες και προσπαθούν να τις βλάψουν ή να τις εξουσιάσουν. Αν σκεφτούμε ότι το μεγαλύτερο μέρος του αναγνωστικού κοινού τους είναι επίσης γυναίκες της μεσαίας τάξης, που συχνά δεν έχουν κανένα άλλο τρόπο έκφρασης αυτών των προβληματισμών, η γοτθική λογοτεχνία των γυναικών συγγραφέων λειτουργεί σα μια βολική αλλά απαραίτητη εκτόνωση: Συναισθηματικά ταυτίζονται με τις ηρωίδες αλλά κατά τ’ άλλα μπορούν να δηλώνουν ότι η ζωή τους δεν έχει καμία σχέση με αυτές τις εξωφρενικές καταστάσεις και να αποφεύγουν έτσι τη κοινωνική κριτική. Κι αυτή η λεπτή ισορροπία για την εποχή που η γυναίκα θεωρείται ακόμα από πολλούς αδύναμη και κατώτερη του άνδρα και που είναι πλήρως κοινωνικά και νομικά εξαρτημένη από αυτόν, είναι ζωτική.

1. Ανν Ράντκλιφ, Ann Radcliffe (1764-1823)

Ann Radcliffe

Την έχουν χαρακτηρίσει «Μεγάλη Πλανεύτρα» και «Σαίξπηρ των Ρομάτζων». Υπήρξε η πιο καλοπληρωμένη συγγραφέας της εποχής της. Η Ανν Ράντκλιφ ηγήθηκε της πρώτης γενιάς γοτθικών μυθιστοριογράφων. Η γραφή της αποτελεί υπόδειγμα γοτθικής λογοτεχνίας. Στα γραπτά της ξεχωρίζουν οι ποιητικές περιγραφές της από τόπους που ποτέ δεν επισκέφτηκε, πχ. η Ιταλική ύπαιθρος, και τις οποίες εμπνεόταν από ζωγραφικούς πίνακες των Claude Lorrain and Salvator Rosa. Είναι ουσιαστικά η εισηγήτρια του υποείδους αυτού του γοτθικού τρόμου που στο τέλος ανάγεται σε φυσικά αίτια(βλ. προηγούμενη παράγραφο).

Συχνά στα έργα της αντιτίθεται φανερά στο Καθολικισμό. Είχε υποστεί κριτική για αυτά τα δυο τελευταία στοιχεία, ειδικά για τη τάση της να εξηγεί λογικά το κάθε μυστήριο. Γι’ αυτό ίσως παρέδωσε στο τελευταίο της έργο, που δημοσιεύτηκε μετά θάνατον,  ένα πολύ αληθινό φάντασμα. Φαίνεται πάντως πως ήταν μια γυναίκα ενθουσιώδης υποστηρίκτρια του Διαφωτισμού και της Προόδου και έτσι εξηγείται κι αυτή της η προσήλωση. Για την Ανν Ράντκλιφ ο σκοπός του γοτθικού μυθιστορήματος είναι να επιτευχθεί η αισθητική του Τρόμου με σκοπό τη ψυχική ανάταση και όχι η τρομοκρατία του αναγνώστη, αυτή που οδηγεί στο σκοταδισμό και την εκμηδένιση.

Διαβάστε εδώ: Ann Radcliffe, The Mysteries of Udolfo.

2. Έμιλυ Μπροντέ, Emily Brontë (1818-1848)      

Οι αδερφές Μπροντέ ζωγραφισμένες από τον αδερφό τους

Το 1847 δημοσιεύονται τα Ανεμοδαρμένα Ύψη γραμμένα από κάποιον κο Ellis Bell. Οι τρεις αδερφοί Bell ήταν ήδη θετικά αναγνωρίσιμοι στο αναγνωστικό κοινό από μια ποιητική συλλογή που είχαν δημοσιεύσει. Όμως κανείς δεν είχε προετοιμάσει την Αγγλία για το σοκ που θα προκαλούσε αυτό το νέο μυθιστόρημα. Ξεκινώντας με έναν ανατριχιαστικό εφιάλτη, περιλαμβάνει όλα τα αγαπημένα γοτθικά στοιχεία με ένα τρόμο τόσο αληθινό, βίαιο, ανήθικο και απροκάλυπτα σεξουαλικό που όλοι είναι πεπεισμένοι πως το μυθιστόρημα είναι όντως γραμμένο από άντρα. Λόγω της δυναμικής του γραπτού της δίχασε στην εποχή της. Η ίδια η Έμιλυ δεν έζησε αρκετά για να γνωρίσει την αποδοχή του έργου της και η ταυτότητα της ως συγγραφέας του μυθιστορήματος αποκαλύφθηκε κάποια χρόνια μετά το θάνατό της. Η ίδια αποτελεί μυστήριο. Η πιο απόμακρη από τις αδερφές Μπροντέ, παράξενα προσκολλημένη στην οικογένεια της και ειδικά τη μικρή της αδερφή, Άννα, λέγεται πως είχε αντρικό χαρακτήρα. Παρέδωσε μόλις ένα μυθιστόρημα στη ζωή της το οποίο ήταν αρκετό για να τη κατατάξει στο Πάνθεον των Κλασσικών συγγραφέων.

Διαβάστε εδώ: Emily Brontë, Wuthering Heights.

3. Σάρλοτ Μπροντέ, Charlotte Brontë (1816 – 1855)

Charlotte Brontë

Η μάνατζερ των τριών αδερφών και εξίσου αναγνωρισμένη για τα κλασσικά της έργα. Σαφώς επηρεασμένη από τη Ράντκλιφ, δημοσιεύει το πρώτο της μυθιστόρημα Jane Eyre, υπό το ψευδώνυμο Currer Bell και έχει άμεσα τεράστια εμπορική επιτυχία. Μέσα σε μία χρονιά χάνει τον αδερφό και τις δύο της αδερφές. Παρόλη τη δυστυχία καταφέρνει να ορθοποδήσει και συνεχίζει να γράφει και να δημοσιεύει μυθιστορήματα. Κάποια στιγμή αποκαλύπτει τη πραγματική της ταυτότητα και παρότι προτιμά να απέχει από τους κοσμικούς Λονδρέζικους κύκλους κάθε της κοινωνική εμφάνιση γίνεται πρώτο θέμα. Τα κτήρια και οι εσωτερικοί χώροι, όπως το περίφημο Κόκκινο Δωμάτιο, παίζουν πρωτεύοντα ρόλο στα έργα της δημιουργώντας αισθήματα φρίκης και φόβου γι’ αυτό που δε μπορεί να ελεγχθεί. Τα έργα της όμως πάντα ισορροπούν με τις κατάλληλες δόσεις ρεαλισμού. Κι εδώ αποκαλύπτονται οι πραγματικές αιτίες της προηγούμενης ανησυχίας και δίνεται πολύ μεγαλύτερη βάση στη κοινωνική θέση της γυναίκας και τους τρόμους της πραγματικής ζωής. Οι ηρωίδες της είναι παγιδευμένες όχι από σατανικά στοιχειά αλλά από σαδιστικούς συγγενείς και κοινωνικές συμβάσεις. Ταυτόχρονα φροντίζει να αναδεικνύει τις ικανότητες και το σθένος τους, πέρα από τα κοινωνικώς αποδεκτά όρια, στο να ξεπερνούν όλα αυτά τα εμπόδια και τελικά να πετυχαίνουν. Η ίδια παντρεύτηκε αργά για τα δεδομένα της εποχής της και πέθανε ανέλπιστα κατά την εγκυμοσύνη.

Διαβάστε εδώ: Charlotte Brontë, Jane Eyre.

4. Τζέιν Όστιν, Jane Austen (1775 – 1817)

Jane Austen

Κι εδώ Τζέιν Όστιν; Θα πουν κάποιοι. Τι δουλειά έχει η χαρτογράφος των ειδυλλιακών μεσοαστικών συμβάσεων της Γεωργιανής Αγγλίας σ’ αυτή τη λίστα; Το πρώτο της μυθιστόρημα που δημοσιεύτηκε τελικά μετά το θάνατό της, Northanger Abbey, αποτελεί μια πανέξυπνη σάτιρα στο Γοτθικό ρεύμα και ειδικά τα γραπτά της Ράντκλιφ, αλλά και γενικότερα στον εξιδανικευμένο τρόπο που απεικονίζονταν οι γυναίκες στα μυθιστορήματα της εποχής. Η πρωταγωνίστρια της είναι η νεαρή Catherine η οποία έχει εμμονή με τα Γοτθικά μυθιστορήματα και είναι αποφασισμένη να ζήσει τη ζωή της σαν να είναι ηρωίδα ενός τέτοιου έργου. Παρόλα αυτά δεν υπάρχει τίποτα το ιδιαίτερο και ιδανικό στη προσωπικότητα και τη μορφή της, ενώ η ίδια ερωτεύεται παράφορα το πρώτο άνθρωπο που θα βρεθεί μπροστά της, αποφασισμένη να ζήσει το φανταστικό της ρομάντζο. Τελικά λογικεύεται και ωριμάζει στη πορεία της ιστορίας. Η Όστιν στα έργα της επαναπροσδιορίζει τους γυναικείους χαρακτήρες: οι ηρωίδες της δεν αποτελούν ούτε αντρική φαντασίωση αλλά ούτε και φεμινιστική προπαγάνδα. Οι χαρακτήρες της είναι γήινοι: καλόβουλοι, κακεντρεχείς, συμβατικοί, αστείοι, ενίοτε βαρετοί και προβλέψιμοι, κάποτε βελτιώνονται κι άλλοτε μένουν ίδιοι, πάντα σατιρίζονται με το γάντι,  με κατανόηση, από τη συγγραφέα τους και εμάς.

Αλλά όλα τα έργα της αξίζουν μνεία στον ευρύτερο χώρο του Τρόμου και για ένα ακόμα λόγο: Μπορεί να μη παρουσιάζουν δραματικά πάθη και δέος για το άγνωστο, αλλά σταθερά μας συστήνουν στο τρόμο της συμβατικότητας. Κάποιοι από τους χαρακτήρες των έργων της είναι εξαιρετικά αντιπαθείς ως και μισητοί χωρίς όμως να καταλαβαίνουμε άμεσα γιατί μας προκαλούν αυτά τα συναισθήματα. Ο γέρος πατέρας που παρασιτεί σε βάρος όσων τον φροντίζουν στην Emma που με το μίζερο τρόπο του καταφέρνει να περνάει πάντα το δικό του και να κάμπτει τη θέληση και τη δυναμική των γύρω του, χωρίς όμως κανείς να τον αμφισβητεί ουδέποτε. Η Φάννυ στο Mansfield Park, το πιο σκοτεινό από τα έργα της, που επιτυγχάνει το στόχο της χάρη στην αδυναμία της: σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας δείχνει παθητικότητα, έλλειψη χαρακτήρα  και υπομένει κάθε βασανιστήριο με απόλυτη απραξία. Στο τέλος είναι κυριολεκτικά παγιδευμένη σε μια ζωή που η ίδια δεν ελέγχει καθόλου κι ακόμα χειρότερα δε φαίνεται να έχει κανένα πρόβλημα μ’ αυτό. Ο τρόμος της Όστιν βρίσκεται μέσα στους ανθισμένους κήπους και τα περιποιημένα σαλόνια, στη ρουτίνα, τις κοινωνικές νόρμες και την αβάσταχτη ευγένεια της αγγλικής γλώσσας.

Διαβάστε εδώ: Jane Austen, Northanger Abbey.

5. Μαίρη Σέλλεϋ, Mary Shelley (1797 – 1851)

Mary Shelley, Richard Rothwell, 1840

Η μαμά του Φρανκενστάιν, ήταν κόρη της φιλοσόφου και υπέρμαχου των δικαιωμάτων των γυναικών Mary Wollstonecraft και του φιλελεύθερου ριζοσπάστη William Godwin. Η ίδια παντρεύτηκε τον, επίσης ριζοσπαστικό, Ρομαντικό ποιητή Percy Bysshe Shelley σε μικρή ηλικία. Όταν κυκλοφόρησε το πρώτο της έργο: Frankenstein or The Modern Prometheus -το οποίο λέγεται ότι συνέλαβε μέσα σε όνειρο μετά από ένα διαγωνισμό ιστοριών φαντασμάτων που έθεσε μεταξύ μιας παρέας φίλων ο Λόρδος Βύρων κατά τη παραμονή τους σε ένα κάστρο στη Γενεύη- όλοι πίστευαν πως η ιδιοφυία πίσω από το έργο ήταν ο σύζυγος της. Ο Φρανκενστάιν άνοιξε το δρόμο στην Επιστημονική Φαντασία και αποτελεί λαμπρό δείγμα του Ρομαντισμού και της Γοτθικής έκφρασης. Το μυθιστόρημα μας εισάγει επίσης στο μοτίβο του διδύμου, του σατανικού alter ego του ήρωα δηλαδή.

Ο Γοτθικός τρόμος στη Σέλλεϋ χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση κοινωνικών ζητημάτων και την έκφραση των προσωπικών της φόβων. Όλα της τα έργα έχουν πολλαπλές αναγνώσεις, που αγνοήθηκαν εν πολλοίς στην εποχή τους, αλλά αποτελούν πρόσφιλο αντικείμενο εξερεύνησης κι αντιπαράθεσης στις μέρες μας. Η κοινωνική και πολιτική κριτική είναι πάντοτε παρούσα, τόσο απέναντι στην αρτηριοσκλήρωση του Συντηρητισμού όσο και προς τους κινδύνους του Ριζοσπαστισμού και της Προόδου. Ενδιαφέρον έχει και η θέση της απέναντι στα δικαιώματα των γυναικών. Από τη μία στηρίζει ένθερμα την απελευθέρωση των γυναικών από τα κοινωνικά δεσμά της εποχής, από την άλλη είναι σταθερή υπέρμαχος του γάμου, της μητρότητας και της συνεργασίας μεταξύ των συζύγων. Το γοτθικό στοιχείο στα έργα της συχνά χρησιμοποιείται για να εκφράσει τη λογοκρισία που η ίδια ασκεί στα συναισθήματα και τη σεξουαλικότητα της. Η μητέρα της πέθανε από επιπλοκές κατά τη γέννηση της και το δικό της παιδί είχε επίσης πεθάνει πριν γραφεί ο Φρανκενστάιν. Έχει προταθεί λοιπόν πως η μορφή του «εκτρώματος της φύσης» που φέρνει στη ζωή ο Φρανκενστάιν -με την απουσία βιολογικής μητέρας- και η αποτυχία του να το διατηρήσει ζωντανό, αντανακλούν τις δικές της πληγές σε σχέση με τη μητρότητα.

Διαβάστε εδώ: Mary Shelley, Frankenstein.

6. Λουίζα Μέι Άλκοττ, Louisa May Alcott (1832 – 1888)

Louisa May Alcott

Γνωστή και αγαπητή για το κλασσικό έργο παιδικής λογοτεχνίας: Μικρές Κυρίες, το οποίο έγραψε κατά κάποιο τρόπο καταναγκαστικά, ώστε να αποπληρώσει τα οικογενειακά χρέη. Είχε πάθος για το γοτθικό και το γκροτέσκο και έγραψε πολλές ιστορίες με το ψευδώνυμο A. M. Barnard που περιλαμβάνουν στοιχεία τρέλας, ανηθικότητας, εξαπάτησης, βίας και διαστροφής, όλα τα θέματα δηλαδή που θεωρούνταν απλησίαστα για μια γυναίκα συγγραφέα και ειδικά παιδικών ιστοριών. Σθεναρή υπέρμαχος της κατάργησης της δουλείας, προσέφερε ως νοσοκόμα στον Εμφύλιο στη πλευρά των Βόρειων, δήλωνε άντρας  στη ψυχή παγιδευμένος στο σώμα γυναίκας , υπερασπίστηκε το δικαίωμα ψήφου των γυναικών και την ανατροπή του παραδοσιακού τους ρόλου, δε παντρεύτηκε ποτέ.

Διαβάστε εδώ, Louisa May Alcott, Behind a mask.

7. Σάρλοτ Πέρκινς Γκίλμαν, Charlotte Perkins Gilman (1860 – 1935)

Η Charlotte Perkins Gilman φωτογραφημένη το1860
By C.F. Lummis (Original copyright holder, presumably photographer) Restoration by Adam Cuerden – This image is available from the United States Library of Congress’s Prints and Photographs divisionunder the digital ID cph.3c06490.

Η ανατριχιαστική της νουβέλα: Η Κίτρινη Ταπετσαρία, είναι ευθέως εμπνευσμένη από τη δική της εμπειρία μητρότητας. Μετά τη γέννηση του παιδιού της υπέφερε από επιλόχειο κατάθλιψη και αναγκάστηκε να ακολουθήσει μια θεραπεία που περιλάμβανε εγκλεισμό και απόλυτη απόχη από οποιαδήποτε δραστηριότητα. Το γοτθικό στοιχείο χρησιμοποιείται για να εκφράσει τη προοδευτική κατάσταση τρέλας στην οποία οδηγείται η πρωταγωνίστρια της αφού υποβάλλεται σε μια αντίστοιχη «θεραπεία» κλεισμένη σε ένα δωμάτιο με βαρύ παρελθόν, που κοσμείται από μια απαίσια κίτρινη ταπετσαρία, η οποία μοιάζει να ζωντανεύει στη διαταραγμένη αντίληψη της ηρωίδας. Παράλληλα χάνει την ουσιαστική επαφή με το σύζυγο της και βασανίζεται ψυχολογικά από τη κουνιάδα της. Το τέλος της ιστορίας έχει επίσης μια ενδιαφέρουσα νεωτερική απόδοση σε ένα κλασσικό γοτθικό μοτίβο: εκεί που άλλοτε η ηρωίδα υποτίθεται ότι λιποθυμά μπροστά σε κάτι φρικτό, είναι ο σύζυγος της που χάνει τις αισθήσεις του όταν την αντικρίζει.

Διαβάστε εδώ: Charlotte Perkins Gilman, The Yellow Wallpaper.

8. Σάρλοτ Τέρνερ Σμιθ, Charlotte Turner Smith (1749 – 1806)

Charlotte Smith, George Romney

Έχει χαρακτηριστεί η πρώτη πραγματική εκπρόσωπος του Ρομαντισμού. Έβλεπε τον εαυτό της πρωταρχικά ως ποιήτρια και έθεσε μαζί με τη Ράντκλιφ το κανόνα της γοτθικής έκφρασης. Εξέδιδε πάντοτε ως γυναίκα και προωθούσε τη θέση της ως «Κυρία» (Gentlewoman) και εκπρόσωπο της Ευαισθησίας στην οπτική των πραγμάτων και τις πράξεις. Επανέφερε παλιές μορφές ποιητικής έκφρασης και πρώτη λάτρευσε τη Φύση μέσα από το έργο της. Χρησιμοποιεί συχνά το περιπλανώμενο και συναισθηματικό ήρωα για να εκφράσει κοινωνικές αδικίες και προβληματισμούς.

Διαβάστε εδώ: Charlotte Turner Smith, The Old Manor House.

9. Κλάρα Ριβ, Clara Reeve (1729 – 1807)

Πιο γνωστή για τη συγγραφή του έργου The Old English Baron που η ίδια χαρακτήρισε λογοτεχνικό παιδί του πρώτου γοτθικού έργου που γράφτηκε ποτέ, Castle of Otrantο, του Η. Walpole. Ήταν μια γυναίκα με ασυνήθιστη εκπαίδευση για άτομα του φύλου της την εποχή της, έχαιρε αποδοχής τόσο για το λογοτεχνικό όσο και για το φιλοσοφικό της έργο. Θερμή υποστηρίκτρια της Γαλλικής Επανάστασης, αποκήρυξε στη συνέχεια αηδιασμένη τη περίοδο της Τρομοκρατίας. Η γραφή της φιλοδοξεί να ενώσει τη κληρονομιά του Ιπποτικού Μυθιστορήματος με το Μυθιστόρημα της εποχής της και αποτέλεσε υπόδειγμα για συγγραφείς και μελετητές της Γοτθικής Λογοτεχνίας.

Διαβάστε εδώ: Clara Reeve, The Old English Baron.

10.Ελίζαμπεθ Γκάσκελ, Elizabeth Gaskell (1810 – 1865)

Elizabeth Gaskell, 1832

Φίλη και βιογράφος των αδερφών Μπροντέ, ασχολήθηκε με διάφορα λογοτεχνικά ήδη μεταξύ των οποίων και το Γοτθικό. Οι ιστορίες φαντασμάτων της δημοσιεύονταν τακτικά στο περιοδικό που εξέδιδε ο Charles Dickens. Εμπνεύστηκε επίσης από τη Jane Austen, όσο αφορά τους χαρακτήρες της, που τους σκιαγραφεί με γήινες αποχρώσεις, ενώ εξερευνά συχνά το ρόλο των γυναικών καθώς και ταξικά ζητήματα. Ενδιαφέρον έχουν οι διάλογοι στα έργα της όπου φροντίζει να διανθίζει το λόγο με τις τοπικές διαλέκτους και προσαρμόζει το λεξιλόγιο του ήρωα σύμφωνα με τη καταγωγή και την ανατροφή του.

Διαβάστε εδώ: Elizabeth Gaskell, Mary Barton: A Story of Manchester Life.

Caroline Norton (1808-1877)

Βιβλιογραφία

W. H. Helm, 1909, “Jane Austen and her country-house comedy”: https://www.gutenberg.org/files/54569/54569-h/54569-h.htm (accessed on 31/7/20)
Kremmel, L. R. “Ann Radcliffe, Romanticism and the Gothic ed. by Dale Townshend and Angela Wright (review).” Keats-Shelley Journal, vol. 64 no. 1, 2015, pp. 156–158.
Kelly, Gary, 2002, “Clara Reeve, Provincial Bluestocking: From the Old Whigs to the Modern Liberal State”. Huntington Library Quarterly. 65:1-2: 105-125 (pp. 105-107).
Smith, Andrew, and Diana Wallace. “The Female Gothic: Then and Now.” Gothic Studies, 25 Aug. 2004, pp. 1–7.
Gittings and Manton, 31; Seymour, 152. Sometimes spelled “Chappuis”; Wolfson, Introduction to Frankenstein, 273.
Scream Queens: The Women Who Pioneered Gothic Literature: https://www.historyanswers.co.uk/people-politics/the-witchfinder-general-qa-with-professor-malcolm-gaskill/ (accessed on 31/7/20)
The Hidden Horror Inside Jane Austen’s Novels of Love: https://lithub.com/the-hidden-horror-inside-jane-austens-novels-of-love/ (accessed on 1/8/20)
How Elizabeth Gaskell Saved Charlotte Brontë’s Reputation: https://blog.bookstellyouwhy.com/how-elizabeth-gaskell-saved-charlotte-bront%C3%ABs-reputation (accessed on 2/8/20)

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά