Caitlín R. Kiernan: μια συγγραφέας τρόμου που δεν γράφει τρόμο

by Αταλάντη Ευριπίδου

Για ένατη συνεχόμενη χρονιά, ο Φλεβάρης είναι μήνας “Γυναικών στον Τρόμο” και δεν μπορώ να σκεφτώ καλύτερο τρόπο να ανταποκριθώ στην πρόκληση από το να κάνω ένα αφιέρωμα στην αγαπημένη μου συγγραφέα τρόμου, στην αγαπημένη μου ελληνική ιστοσελίδα που ασχολείται με το είδος – αν δεν ξέρετε για τον μήνα “Γυναικών στον Τρόμο” δείτε εδώ.

Women in Horror Month (WiHM): Όσα πρέπει να γνωρίζετε

Kiernan Caitlin, photo by Kathryn A. Pollnac

Ο λόγος, φυσικά, για την Caitlín Rebekah Kiernan, για το έργο της οποίας έχω μιλήσει ξανά στο παρελθόν, σε ένα από τα πρώτα μου κείμενα στο Nyctophilia. Βέβαια, τότε είχα αναφερθεί στην urban fantasy τριλογία της. Σήμερα, θα μιλήσουμε για τον τρόμο της – που, σύμφωνα με την ίδια, δεν είναι τρόμος.

Η Caitlín R. Kiernan, όπως και πολλά άλλα πράγματα, ήρθε στη ζωή μου εντελώς κατά τύχη. Το comic της “The Girl Who Would Be Death” (που έχω αναφέρει και μέσα στα πέντε καλύτερα spin-offs του “Sandman”) μου το δάνεισε ο καθηγητής των ισπανικών μου και το διάβασα χρόνια πριν. Μου είχε αρέσει πάρα πολύ, διάβασα αργότερα και κάποια πράγματα για την ίδια και παρήγγειλα το “Threshold” – που από όλα τα μυθιστορήματά της μου φάνηκε ως το πιο κοντινό στα γούστα μου εκείνη την περίοδο. Θυμάμαι ότι το είχα καιρό στη βιβλιοθήκη μου και, μια μέρα που έψαχνα τι να διαβάσω, το κατέβασα από το ράφι, είδα ότι ο πρόλογος ήταν μικρός κι είπα να κάνω μια δοκιμή και να δω πώς θα μου φανεί. Όταν κοίταξα ξανά κάτω δεξιά, είχα διαβάσει 120 σελίδες και δεν ήθελα να αφήσω το βιβλίο από τα χέρια μου με τίποτα. Και το αναφέρω αυτό γιατί είναι κάτι που, εν καιρώ, συνειδητοποίησα ότι είναι χάρισμα της Kiernan: σε ρουφάει με τις λέξεις της μέσα στο χαρτί και σε κρατάει εκεί, δέσμιο, μέχρι να τελειώσει η ιστορία που έχει να σου πει. Ή και αργότερα, όταν κοιμάσαι, όταν σκέφτεσαι, όταν αναπνέεις. Κατέχει τόσο καλά την τέχνη του λόγου που καταφέρνει να χώνεται κάτω απ’ το δέρμα και να σε αγγίζει κατευθείαν στην ψυχή.

Σήμερα, λοιπόν, θα μιλήσουμε για την Caitlín R. Kiernan και κάποια επιλεγμένα βιβλία της που αποτελούν τα προσωπικά μου αγαπημένα. Εν συντομία, να αναφέρω ότι η Kiernan έχει στο βιογραφικό της τέσσερα International Horror Guild Awards, δύο Bram Stoker Awards, δύο World Fantasy Awards και ένα Locus, ενώ τα έργα της (διηγήματα, μυθιστορήματα, ανθολογίες και κόμιξ) έχουν υπάρξει υποψήφια για όλα αυτά τα βραβεία και για κάμποσα ακόμη πολλαπλάσιες φορές. Βρίσκεται στον χώρο εδώ και πάνω από είκοσι χρόνια και είναι ένα από τα πιο σημαντικά ονόματα της σύγχρονης λογοτεχνίας τρόμου. Πέρα από τη συγγραφική της καριέρα, η Kiernan έχει επίσης δημοσιεύσει ακαδημαϊκά συγγράμματα σχετικά με την παλαιοντολογία. Ας προχωρήσουμε, όμως, στα ίδια τα έργα, τα οποία για λόγους ευκολίας θα αναφέρω με σειρά έκδοσης.

Silk

Το πρώτο της μυθιστόρημα και αυτό με το οποίο έκανε την εντυπωσιακή της είσοδο στον χώρο του τρόμου. Βραβεύτηκε γι’ αυτό ως πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας και είναι, νομίζω, μέχρι και σήμερα αυτό που θεωρείται αντιπροσωπευτική Kiernan.

Στη ζωή μιας ομάδας απόκληρων, εμφανίζεται η νεαρή Spyder, με την παράξενη εμφάνιση και το παράξενο όνομα και τα παράξενα φαινόμενα που την ακολουθούν. Οι αράχνες, φυσικά, δεν λείπουν από το μυθιστόρημα, ούτε ο θάνατος.

Δύο πράγματα είναι τρομερά εντυπωσιακά στο “Silk”. Το πρώτο είναι η ακριβής αναπαράσταση της γκόθικ κουλτούρας (λογικό, μιας και η συγγραφέας ανήκει σε αυτήν). Το δεύτερο – και μακράν πιο δύσκολο – είναι ο επαναπροσδιορισμός και ο εκσυγχρονισμός του ίδιου του γκόθικ: το έχω ξαναπεί, νομίζω, αλλά η Kiernan μεταφέρει την κλειστοφοβία και την αίσθηση του αποκλεισμού από την επιβλητική φύση στην επιβλητική πόλη και, αντί να μεγαλώσει το περιβάλλον, μικραίνει τον άνθρωπο. Συν τοις άλλοις, είναι μια πραγματικά εξαιρετική συγγραφέας με εκπληκτικό χειρισμό του λόγου και βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης ψυχολογίας.

Threshold

Αυτό ήταν το πρώτο βιβλίο της Kiernan που διάβασα εγώ, όπως ανέφερα και πιο πάνω, και έχει εντυπωθεί για πάντα στο μυαλό μου ως ένα από τα καλύτερα βιβλία τρόμου που έχω διαβάσει. Γράφε για ό,τι ξέρεις, λένε, κι εδώ η συγγραφέας κάνει αυτό ακριβώς, μιας και χρησιμοποιεί τις γνώσεις της στην παλαιοντολογία για να στήσει ένα μυθιστόρημα “βαθιού χρόνου”, όπως το χαρακτηρίζει.

Βραβευμένο μυθιστόρημα και αυτό, μας συστήνει την Chance Matthews που βρίσκεται κυνηγημένη από ακατανόητα πλάσματα που υπάρχουν έξω από τον χρόνο, λόγω ενός απολιθώματος που έχει στα χέρια της. Μας συστήνει επίσης τη Dancy Flammarion, πρωταγωνίστρια του comic “Alabaster”, ένα μυστήριο κορίτσι που επικοινωνεί με αγγέλους.

Καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο συγγραφέα που έχω διαβάσει, η Kiernan καταφέρει να αποδώσει με λέξεις τη θλίψη και τον θρήνο ως καταστάσεις απόλυτα καταστροφικές για τον ανθρώπινο ψυχισμό. Και πετυχαίνει να κάνει εσένα, τον αναγνώστη, να βιώσεις αυτές τις απόλυτα καταστροφικές καταστάσεις σαν να είχαν συμβεί σε σένα τον ίδιο. Αλλά, επίσης, η Kiernan είναι η μόνη συγγραφέας φανταστικού τρόμου που ειλικρινά μπορεί να με τρομάξει.

The Red Tree

Υποψήφιο για Locus το 2010, εμπνευσμένο σε μεγάλο βαθμό από το ιστορικό “House of Leaves”, το μυθιστόρημα αυτό ακολουθεί την παράδοση του απόλυτου mindfuck των προηγούμενων δύο.

Μια συγγραφέας μετακομίζει σ’ ένα παλιό σπίτι, στου οποίου το υπόγειο ανακαλύπτει ένα μισοτελειωμένο χειρόγραφο του προηγούμενου ενοίκου – ενός ανθρωπολόγου που εμμονικά μελετούσε την κόκκινη οξιά στην αυλή του σπιτιού.

“Ποιήτρια και βάρδο των μαστουρωμένων και των χαμένων” έχει χαρακτηρίσει την Kiernan ο Neil Gaiman και δικαίως. Οι χαρακτήρες της είναι πάντα αντισυμβατικοί, οι πλοκές της ακροβατούν πάντα ανάμεσα στον υπερφυσικό τρόμο και σ’ έναν τρόμο βαθύ, προαιώνιο και ψυχολογικό. Και η γραφή της είναι πραγματική ποίηση.

The Drowning Girl

Βραβευμένο με Bram Stoker το 2012, αυτό είναι και το πιο πρόσφατο μυθιστόρημα τρόμου της Kiernan. Έχει την ιδιαιτερότητα ότι χρησιμοποιεί σε πρωταγωνιστικό ρόλο μια αναξιόπιστη αφηγήτρια – η οποία, μάλιστα, μας ενημερώνει από την αρχή για την αναξιοπιστία της.

Η Imp είναι μια νεαρή, ομοφυλόφιλη σχιζοφρενής που συγκατοικεί με την τρανς κοπέλα της, μέχρι που μια νύχτα μαζεύει από την άκρη του δρόμου μια γυμνή, μπερδεμένη γυναίκα με το όνομα Eva Canning. Από εκεί και έπειτα όλα αρχίζουν να περιπλέκονται σε μια ιστορία που παίζει ανάμεσα στη σκοτεινή φαντασία, τον τρόμο και τον μαγικό ρεαλισμό.

Το κεντρικό θέμα του μυθιστορήματος είναι η ταυτότητα (και τα φαντάσματα, αλλά ιδίως η ταυτότητα). Σεξουαλική ταυτότητα, ατομική ταυτότητα, η κατακερματισμένη αίσθηση ταυτότητας ενός σχιζοφρενούς – όλα αυτά βρίσκονται σε πρώτο πλάνο και η Kiernan κάνει καταπληκτική δουλειά μαζί τους.

Το ενδιαφέρον στην περίπτωση της Kiernan είναι ότι παρά τα τόσα της βραβεία, παρά το όνομα που έχει κάνει στον χώρο και τους συγγραφείς με τους οποίους έχει συγκριθεί (Lovecraft, Straub, κ.ά.), έχει κατηγορηθεί συχνά ότι “δεν γράφει τρόμο”. Και, όπως θυμάμαι να διαβάζω στο προσωπικό της ιστολόγιο πριν κάποιον καιρό, είναι κάτι που η ίδια αποδέχεται, μιας και δεν αγαπάει τα genres και την κατηγοριοποίηση της λογοτεχνίας. “Αν έλεγα ότι γράφω κάποιο είδος, αυτό θα ήταν ψυχολογικό“, έγραφε τότε – σε ελεύθερη απόδοση. Και είναι αλήθεια. Αλλά εξίσου αλήθεια είναι ότι όχι μόνο γράφει τρόμο, μα βρίσκεται και ανάμεσα στους κορυφαίους.

Ποια είναι η δική σας αγαπημένη συγγραφέας τρόμου; Μην ξεχάσετε να μας το πείτε στα σχόλια. Μέχρι την επόμενη φορά, καλές αναγνώσεις!

Cover pic: Caitlin R. Kiernan by Kyle Cassidy

προτεινουμε επίσης

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά