Final girls: Τα κορίτσια που τα βάζουν με τους κινηματογραφικούς κακούς

by Βασίλης Γιαννάκης

Γενικά περί final girls

Ο μήνας που διανύουμε είναι αφιερωμένος στις γυναίκες του τρόμου, οπότε αποφάσισα να κάνω αυτό το αφιέρωμα στις μεγάλες πρωταγωνίστριες των slashers που στις μέρες μας αποκαλούνται «final girls» (τελικά κορίτσια).

Οι ταινίες slasher είναι μια από τις πιο δημοφιλείς υποκατηγορίες του κινηματογραφικού τρόμου, η οποία περιλαμβάνει μια παρέα ατόμων (συνήθως νεαρών) που μακελεύονται ένας προς έναν από κάποιον κατά συρροή δολοφόνο, ο οποίος είναι είτε ρεαλιστικός, είτε εμφανίζει κάποιες μεταφυσικές δυνάμεις.

http://cdn.collider.com/wp-content/uploads/2015/03/the-final-girls-taissa-farmiga-nina-dobrev-thomas-middleditch-alexander-ludwig-alia-shawkat.jpg

Final ονομάζεται το άτομο της παρέας αυτής που στο τέλος όχι απλώς επιβιώνει, αλλά επιπλέον σκοτώνει και τον δολοφόνο (τουλάχιστον μέχρι αυτός να επιστρέψει σε κάποιο sequel). Σε ένα συντριπτικό ποσοστό και με πολύ σπάνιες εξαιρέσεις, το άτομο αυτό είναι γένος θηλυκού. Από εκεί προκύπτει και ο χαρακτηρισμός Final girl ή «τελικό κορίτσι», όπως λέγεται στα ελληνικά.

Τα «τελικά κορίτσια», δεν πρέπει να συγχέονται με τις scream queens, παρόλο που οι έννοιες αυτές επικαλύπτονται σε μεγάλο βαθμό. Οι scream queens είναι γυναίκες που έχουν ξεχωρίσει με τους ρόλους τους στα b-movies, χωρίς να είναι απαραίτητο να είναι «τελικά κορίτσια». Μπορεί δηλαδή να ξεπαστρέφονται από τους δολοφόνους και να μην είναι αυτές που τους εξουδετερώνουν στο τέλος, απλώς έχουν διαπρέψει στο είδος και τις βλέπουμε σε πολλές ταινίες. Πάντως, τα πιο δημοφιλή «τελικά κορίτσια» έχουν καθιερωθεί παράλληλα και ως scream queens.

https://orion-uploads.openroadmedia.com/lg_00bf1d-final-girl-featured.jpg

Στο σημείο αυτό, αξίζει να επιχειρήσω να λύσω μια παρεξήγηση, η οποία έχει ξεκινήσει από τις ακραίες φεμινιστικές σχολές σκέψεως και που ισχυρίζεται ότι «τα slasher είναι σεξιστικά». Την άποψη αυτή, συμμερίζονται κυρίως όσοι δεν ασχολούνται σε μεγάλο βαθμό με το είδος και έχουν διαπιστώσει ότι αρκετά από αυτά περιλαμβάνουν, εκτός από βία, πολύ γυμνό και σεξ.

Ωστόσο, υπάρχουν πολλά δείγματα του είδους που δεν υπάγονται σε αυτή τη γενίκευση (χαρακτηριστικά παραδείγματα που μου έρχονται στο μυαλό είναι τα δημοφιλή franchise του Halloween, του a nightmare on Elm Street και του Scream που δεν εστιάζουν ιδιαίτερα στο σεξ και στο γυμνό).

Στην συντριπτική ωστόσο πλειοψηφία των ταινιών αυτών, ο κεντρικός κακός βρίσκει στο τέλος τον μάστορά του από το final girl, το οποίο μάλιστα είναι σχεδόν πάντα το «καλό κορίτσι» της παρέας. Το γεγονός αυτό κάθε άλλο παρά σεξιστικό μπορεί να χαρακτηριστεί.

Πράγματι, το final girl ξεχωρίζει σαν τη μύγα μες το γάλα σε ένα slasher κι αυτό διότι είναι συνήθως «το καλό κορίτσι της διπλανής πόρτας», που σε αντίθεση με τα άλλα μέλη της παρέας της, δεν παίρνει ναρκωτικά, δεν διαθέτει αχαλίνωτη σεξουαλικότητα και δεν την χαρακτηρίζει καθόλου η έπαρση.

Image result for final girl

Αντίθετα όλοι οι άλλοι της παρέας είναι συνήθως μονοδιάστατες καρικατούρες: Υπάρχει συνήθως «ο μάγκας», «ο αστείος», «ο μαμμόθρεφτος», «η μοιραία γυναίκα», «η ωραία» κλπ.

Μάλιστα για ένα μεγάλο διάστημα της ιστορίας των slasher, τα final girls υπήρξαν κι αυτά μονοδιάστατα και συγκεκριμένα ενσάρκωναν το λεγόμενο «καλό κορίτσι», την «παρθένα» όπως την αποκαλούσε το αγορίστικο κοινό αυτών των ταινιών.

Ωστόσο οι εποχές αλλάζουν και από κάποιο σημείο κι έπειτα, τα σενάρια βελτιώθηκαν. Οι χαρακτήρες άρχισαν να γίνονται πιο τρισδιάστατοι, διατηρώντας ωστόσο πολλές από τις βασικές στερεότυπες συμπεριφορές που σατιρίζει το είδος. Έτσι λοιπόν τα «τελικά κορίτσια», άρχισαν να διαφοροποιούνται από το πρότυπο του «καλού κοριτσιού» και να προσεγγίζουν περισσότερο… την κοινή λογική και την ορθή κρίση.

Άλλωστε, όσο προχωρούσαν οι σειρές των slasher και ιδίως στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 80, οι κεντρικοί «κακοί» τους, όπως ο Freddy Krueger, o Jason Voorhes, o Michel Myers, o Pinhead, o Chucky κλπ, άρχισαν να γίνονται πλέον οι κεντρικοί πρωταγωνιστές τους. Το κοινό ταυτιζόταν με αυτούς περισσότερο απ’ ότι με τους στερεοτυπικούς ήρωες, σε βαθμό που να εύχεται τον θάνατο των ηρώων αυτών.

Ο λόγος είναι ότι οι στερεοτυπικοί νεαροί των slasher, αντιπροσωπεύουν αυτούς που ο μέσος geek θεατής τους ζηλεύει ενδόμυχα, τους αντιπαθεί, ή έχει εισπράξει bullying από παρόμοιες προσωπικότητες στο παρελθόν.

Αυτός είναι ο μοναδικός λόγος που ο δολοφόνος σκοτώνεται στο τέλος από το final girl. Γιατί το final girl αντιπροσωπεύει είτε την αγνότητα, είτε την κοινή λογική και επομένως δεν εμπίπτει στις παραπάνω κατηγορίες.

Image result for final girl

Σχεδόν όλα τα slasher διαθέτουν final girls. Παρακάτω θα αναφέρω μια μικρή λίστα με τις σπουδαιότερες ηθοποιούς που τα υποδύθηκαν και μάλιστα «σκότωσαν» τους κινηματογραφικούς δολοφόνους όχι μόνο σε μία ταινία, αλλά και στα sequel.

Δημοφιλή final girls

Laurie Strode

Ηθοποιός: Jamie Lee Curtis

Franchise: Halloween (1978-2009)

Image result for Laurie strode

Στο πρώτο Halloween του 1978, ο δολοφόνος Michel Myers δραπετεύει από τη ψυχιατρική κλινική που κρατείται, δεκαπέντε χρόνια αφότου σκότωσε την αδελφή του. Η Laurie, που είναι το τελικό κορίτσι της ταινίας, είναι μια νεαρή babysitter που καλείται να προσέξει δύο μικρά παιδιά. Ο δολοφόνος όμως σκοτώνει έναν προς έναν τους φίλους της, με απώτερο σκοπό να ξεκάνει κι αυτή. Το κίνητρό του, δεν είναι γνωστό στην πρώτη ταινία. Ωστόσο στο sequel το οποίο διαδραματίζεται ακριβώς την ίδια νύχτα με το πρώτο, μαθαίνουμε ότι η Laurie είναι κι αυτή αδελφή του Michel Myers. Επομένως ο συγκεκριμένος κακός, για λόγους που παραμένουν ομιχλώδεις μέχρι σήμερα, έχει στόχο να ξεκληρίσει την οικογένειά του. Η Laurie επανέρχεται στο Halloween H2O (ή αλλιώς Halloween 7, 1998) που τοποθετείται 20 χρόνια μετά τα γεγονότα των δύο πρώτων κεφαλαίων. Είναι πλέον παντρεμένη με παιδιά, έχει αλλάξει το όνομά της και έχει αφήσει πίσω τα γεγονότα της μοιραίας νύχτας. Ωστόσο ο Michel Myers που ως τότε θεωρούνταν νεκρός επανέρχεται και την καταδιώκει εκ νέου. Στο τέλος της ταινίας η Laurie γλιτώνει για μία ακόμη φορά και σκοτώνει τον Michel (συγκεκριμένα, τον αποκεφαλίζει). Αυτό είναι το σημείο το οποίο ο θεατής θα πρέπει να εγκαταλείψει το franchise. Διότι υπάρχει και Halloween 8, όπου ο δολοφόνος σκοτώνει τελικά τη Laurie (και μετά δεν έχει τι να κάνει), ωστόσο εγώ προσωπικά αρνούμαι πεισματικά να δω αυτή την ταινία. Για μένα, το πραγματικό τέλος της σειράς, είναι αυτό που προανέφερα. Όποιος επιθυμεί να ασχοληθεί με αυτή τη σειρά, του συνιστώ να δει μόνο τις 2 πρώτες ταινίες και το Η2Ο του 1998. Όλες οι άλλες δεν αξίζουν.

Nancy Thompson

Ηθοποιός: Heather Langenkamp

Franchise: A nightmare on Elm Street (1984-2010).

Image result for Nancy Thompson

Οι περισσότεροι από τους τρομοφάν γνωρίζουν σχετικά με τον Freddy Krueger, τον μεταφυσικό δολοφόνο που στοιχειώνει τα όνειρα των παιδιών του «δρόμου με τις λεύκες» και που όταν τα σκοτώνει στον ύπνο τους, πεθαίνουν και στην πραγματικότητα. Ο Krueger ήταν ένας δολοφόνος παιδιών που αθωώθηκε στο δικαστήριο λόγω έλλειψης στοιχείων. Αυτό ώθησε τους γονείς των νεκρών παιδιών να πάρουν το νόμο στα χέρια τους και να τον κάψουν ζωντανό μέσα στο σπίτι του. Από τότε, έχει γίνει πνεύμα και στοιχειώνει τα όνειρα των απογόνων τους.

Η Nancy Thompson όμως, δεν είναι σαν όλα τα άλλα θύματα, καθώς διαθέτει εφευρετικό μυαλό. Στην πρώτη ταινία της σειράς, κατορθώνει να μεταφέρει τον δολοφόνο στον πραγματικό κόσμο και συγκεκριμένα μέσα στο σπίτι της, το οποίο έχει γεμίσει με αυτοσχέδιες παγίδες (η ιδέα αυτή αντιγράφηκε αργότερα από τη δημοφιλή κωμωδία Home Alone). Είναι η μόνη από την παρέα της που καταφέρνει να τον εξοντώσει και να παραμείνει ζωντανή. Ο Freddy όμως επιστρέφει και εξακολουθεί να ξεπαστρέφει τα παιδιά όσων τον καταδίκασαν σε θάνατο.

Στο A nightmare on Elm Street 3: The dream warriors (1987), επιστρέφει και η Nancy. Αυτή τη φορά έχει γίνει ψυχολόγος και βοηθάει με τις συμβουλές της τα τελευταία παιδιά που έχουν απομείνει να αποτελούν θύματα του Freddy, προκειμένου να τον νικήσουν. Για μία ακόμη φορά, καταφέρνει να ξαποστείλει τον δολοφόνο, αυτή τη φορά όμως με τίμημα τη ζωή της. Θυσιάζεται ηρωικά, προκειμένου να σώσει τα παιδιά.

Ωστόσο η ηθοποιός Heather Langenkamp επιστρέφει στο Wes Craven’s New Nightmare (1994), μία ταινία που μετα-προσδιορίζει το franchise καθώς η υπόθεσή της είναι ότι ο Freddy έχει ζωντανέψει πλέον στην πραγματικότητα και τα βάζει με τους ηθοποιούς και τους σκηνοθέτες της κινηματογραφικής σειράς. Αυτή τη φορά η Langenkamp υποδύεται τον εαυτό της και είναι πλέον μητέρα ενός παιδιού. Καταφέρνει γι’ ακόμη μια φορά να δώσει ένα οριστικό τέλος στον δολοφόνο.

Ellen Ripley

Ηθοποιός: Sigourney Weaver

Franchise: Alien (1979-2016)

http://www.badassoftheweek.com/ripley-badass.jpg

Σε αντίθεση με όλα τα υπόλοιπα final girls της λίστας, η Ripley διαφοροποιείται αρκετά κι αυτό γιατί δεν ανταποκρίνεται καθόλου στο στερεότυπο που προτάσσουν οι ταινίες τρόμου, αλλά δανείζεται τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς της από τις ταινίες δράσης.

Οι πρωταγωνίστριες των ταινιών δράσης είναι σκληραγωγημένες και θανάσιμες. Καμία σχέση δηλαδή με τα ευαίσθητα τελικά κορίτσια των ταινιών τρόμου. Στην ταινία του 1979 η Ripley τα βάζει με το πιο θανάσιμο πλάσμα του σύμπαντος και καταφέρνει να το εξοντώσει. Στο Aliens του James Cameron, τα βάζει με ορδές ολόκληρες από αυτά τα πλάσματα. Χαρακτηριστική εικόνα από τη συγκεκριμένη ταινία είναι η Ripley να προστατεύει με το ένα χέρι της ένα μικρό κορίτσι και να πυροβολεί τα Aliens με το άλλο. Από τη μία λοιπόν έχουμε ωδή προς τη μητρότητα και από την άλλη, ωδή στον ηρωισμό.

Η Ripley πεθαίνει στο Alien 3 (1992), όταν ανακαλύπτει ότι μέσα της εκκολάπτεται μία Alien βασίλισσα και αποφασίζει να θυσιαστεί ηρωικά. Στο Alien Resurrection (1997) οι επιστήμονες επαναφέρουν στη ζωή έναν κλώνο της, ο οποίος είναι ακόμη πιο σκληροτράχηλος, καθώς μοιράζεται πλέον κοινό DNA με την Alien βασίλισσα.

Sidney Prescott

Ηθοποιός:  Neve Campbell

Franchise: Scream (1996-2011)

Image result for sidney prescott

H Sidney Prescott ανήκει στην πιο εξελιγμένη γενιά τελικών κοριτσιών που αντιπροσωπεύουν κυρίως την κοινή λογική και την ορθή κρίση. Η διαφορά της με όλες τις άλλες που περιλαμβάνονται στη λίστα είναι ότι αποτελεί την βασική πρωταγωνίστρια όλων των ταινιών Scream και επομένως συμμετέχει σε όλες ανεξαιρέτως τις ταινίες της σειράς.

Ένα άλλο στοιχείο που τη διαφοροποιεί από τις άλλες είναι ότι ο δολοφόνος ghost face που αντιμετωπίζει σε κάθε ταινία, δεν είναι πάντοτε ο ίδιος, αλλά πολλοί, οι οποίοι φορούν την ίδια μάσκα και όλοι επιθυμούν το κακό της. Ωστόσο η Sidney καταφέρνει πάντα να βγει νικήτρια από τις αναμετρήσεις μαζί τους και να ξεσκεπάζει αυτούς που κρύβονται κάτω από τη μάσκα. Τέλος, καταρρίπτει το μύθο της «παρθένας» που συνοδεύει τα τελικά κορίτσια των ταινιών τρόμου: Από την πρώτη κιόλας ταινία, κάνει σεξ με το αγόρι της.

Kirsty Cotton

Ηθοποιός: Ashley Laurence

Franchise: Hellraiser (1987-2018)

Image result for kirsty cotton

Πώς μπορεί μία θνητή κοπέλα να νικήσει κάποια άτρωτα και αθάνατα πλάσματα από την κόλαση; Η απάντηση είναι ότι δεν μπορεί να τα νικήσει και επομένως όταν έρχεται αντιμέτωπη με αυτά, διαπραγματεύεται μαζί τους.

Οι Κενοβιάτες έρχονται στον κόσμο μας όταν το θύμα λύνει ένα κουτί-παζλ το οποίο ονομάζεται «κυβόλιθος του Lemarchan». Αυτός που έχει την ατυχία να «παίξει» με το συγκεκριμένο κουτί, ξεσκίζεται από αλυσίδες και βρίσκεται στο έλεός τους. Η Kirsty όμως καταφέρνει να επιβιώσει γιατί προτείνει στον αρχηγό των Κενοβιατών που ονομάζεται Pinhead να τους παραδώσει τον κακό θείο της. Αποκαλύπτεται πως αυτός ο θείος είχε συνάψει παράνομο δεσμό με τη μητριά της και έκανε το παράπτωμα να το σκάσει από την κόλαση. Στο Hellbound: Hellraiser II (1988) η Kirsty μπλέκει για ακόμη μια φορά με το καταραμένο κουτί και καταλήγει στην κόλαση η ίδια, όπου συναντά τον κακό θείο της και τη μητριά της. Για ακόμη μια φορά όμως, καταφέρνει να επιβιώσει στο τέλος. Στο Hellraiser: Hellseeker (2002), επανέρχεται για τρίτη φορά. Ο σύζυγός της θέλει να την ξεκάνει χρησιμοποιώντας το κουτί, αλλά αυτή διαπραγματεύεται για ακόμη μια φορά με τους Κενοβιάτες προκειμένου να πάρουν αυτόν στη θέση της.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

The Final Girls (2015)

Μετα-προσδιορισμός των τελικών κοριτσιών

https://images-na.ssl-images-amazon.com/images/M/MV5BMjI4Nzk2NzAzOV5BMl5BanBnXkFtZTgwNjI1NzY4NjE@._V1_UY1200_CR90,0,630,1200_AL_.jpg

To 2015 προβλήθηκαν δύο ταινίες που μετα-προσδιορίζουν τον όρο του τελικού κοριτσιού, εφόσον αυτός θεωρείται δεδομένος και ήδη γνωστός στη μυθοπλασία τους.

Δηλαδή σε αυτές τις ταινίες τα τελικά κορίτσια… γνωρίζουν και οι ίδιες ότι ονομάζονται «τελικά κορίτσια».

Η πρώτη ονομάζεται The Final Girls και είναι κωμωδία τρόμου. Αφορά μια κοπέλα που πενθεί τον χαμό της μητέρας της, η οποία ήταν Scream Queen κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 80. Καταλήγει να παγιδευτεί μέσα σε μία ταινία της μητέρας της και από κοινού, οι δύο γυναίκες, καλούνται να δώσουν έναν αγώνα για επιβίωση.

http://nasserentertainment.com/wp-content/uploads/2013/10/Final-Girl1-325x422.jpg

Η δεύτερη ονομάζεται Final Girl και είναι προσωπική μου αγαπημένη. Αφορά μια οργάνωση που εκπαιδεύει Final Girls με στόχο να τις χρησιμοποιεί για να ξεκάνουν διάφορους δολοφόνους. Και αυτό μπορεί να φαίνεται αστείο εκ πρώτης όψεως, αλλά η ταινία το διαπραγματεύεται σοβαρά.

Αυτά ισχύουν λοιπόν σχετικά με τα λεγόμενα «τελικά κορίτσια» που αποτελούν τον εφιάλτη των απανταχού δολοφόνων, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και αυτοί, όσο ισχυροί κι αν είναι, έχουν τρωτά σημεία.

Cover art by Matthew Therrien.

προτεινουμε επίσης

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά