Penny dreadfuls – Penny bloods: Τα βιβλία τρόμου των Βικτωριανών

by Αγγελική Ράδου

Δολοφονικοί βαρονέτοι, επιφανείς κυρίες που κατασκευάζουν δηλητήρια, άνδρες με μάσκες και γυναίκες με στιλέτα, χαμένα παιδιά, βρικόλακες και άλλα υπερφυσικά όντα, ήταν οι πρωταγωνιστές των Penny dreadfuls ή Penny bloods, του λογοτεχνικού φαινομένου που άνθισε στην Αγγλία στα μέσα του 19ου αιώνα.

sweeney_todd_2_penny_dreadful

Εμπνευσμένα κυρίως από τα γοτθικά μυθιστορήματα του 18ου αιώνα, αυτά τα βιβλιαράκια των οκτώ ή δεκαέξι σελίδων, ήταν γεμάτα από φόνους, σεξουαλικά εγκλήματα και μηχανορραφίες και απέκτησαν γρήγορα ένα μεγάλο αναγνωστικό κοινό που λάτρευε τις ιστορίες προδοσίας και διψούσε για αίμα. Κυκλοφορούσαν κάθε βδομάδα σε συνέχειες, και η μεγάλη τους απήχηση αντικατοπτρίζεται στους εκατό και πλέον εκδότες που ασχολούνταν αποκλειστικά με το συγκεκριμένο είδος από το 1830 έως και το 1850.

574

Το πιο διάσημο penny blood, και πιθανότατα η πιο επιτυχημένη λογοτεχνική σειρά που κυκλοφόρησε ποτέ, εμφανίστηκε το 1844 κι έφερε τον τίτλο Mysteries of London. Ο συγγραφέας του, G. W. M. Reynolds, το εμπνεύστηκε από ένα γαλλικό βιβλίο αλλά η αρχική ιστορία επεκτάθηκε σε 4,5 εκατομμύρια λέξεις, και τα «Μυστήρια» έφτασαν να κυκλοφορούν για 12 ολόκληρα χρόνια! Το μυστικό της επιτυχίας βρισκόταν μάλλον στο θέμα της σειράς, που αυτή τη φορά ξέφευγε από τις γνωστές περιπέτειες που αφορούσαν ληστές και κατάδικους. Στα «Μυστήρια του Λονδίνου», οι αναγνώστες διάβαζαν για τις δικές τους ζωές και την αντίθεση ανάμεσα στον φριχτό κόσμο των φτωχών που ζούσαν στις παράγκες και τον παρακμιακό βίο των πλουσίων που πνίγονταν από τη χλιδή.

Όταν κάποια στιγμή όμως έφυγαν απ’ τη μόδα και οι ξεπεσμένοι αριστοκράτες, οι συγγραφείς των penny bloods, άρχισαν να ψάχνουν για αληθινά εγκλήματα και κυρίως για φόνους. Στην περίπτωση βέβαια που η πραγματικότητα δεν προσέφερε ιστορίες φρίκης, οι δημιουργοί τις επινοούσαν και κάπως έτσι προέκυψε ο γνωστός μύθος του Sweeney Todd. Ο «Δαιμονικός Κουρέας της Οδού Fleet» έκανε την παρθενική του εμφάνιση το 1846 σ’ ένα τεύχος με τον τίτλο «The String of Pearls» και σύντομα μεταφέρθηκε στη σκηνή, κάνοντας τους πάντες να αναρωτιούνται για τα πραγματικά υλικά της πιο διάσημης κρεατόπιτας του Λονδίνου.

Spring_Heeled_jack1

Αναπόσπαστα στοιχεία της εμπορικότητας των penny dreadfuls, ήταν φυσικά ο τίτλος αλλά και η ελκυστική εικονογράφηση που περιελάμβανε συνήθως τρομακτικές φιγούρες και πολύ αίμα. Και τα δύο, πρόδιδαν αμέσως το θέμα της ιστορίας, γλιτώνοντας τον αναγνώστη από χρόνο και χρήμα: Varney the Vampire, The Feast of Blood, Wagner the WehrWolf, The NightHawks of London. Ποιος θα είχε αμφιβολία για το τι θα διαβάσει, με τέτοιους τίτλους στο εξώφυλλο;

Οι συγγραφείς των Penny dreadfuls έγραφαν πολλές φορές μέχρι και δέκα ιστορίες ταυτόχρονα, για τις οποίες πληρώνονταν μια πένα την αράδα. Πολλή δουλειά και λίγα χρήματα για κάτι που δεν γινόταν αποδεκτό με μεγάλη εκτίμηση από «σοβαρούς» συγγραφείς, γεγονός που φαίνεται και από τα λόγια του George Orwell σχεδόν έναν αιώνα μετά: «Κανένας λογικός άνθρωπος, δεν θα ήθελε να μετατρέψει ένα penny dreadful σε μυθιστόρημα», είχε γράψει το 1939.

tumblr_nuv1vghD5a1uu6txeo1_500

Η ιστορία των penny dreaful ωστόσο έχει κι ένα σκοτεινό σημείο, αφού σύμφωνα με μαρτυρίες, τα συγκεκριμένα βιβλία έγιναν η αιτία για να πραγματοποιηθούν αληθινά εγκλήματα από ανθρώπους που τα διάβαζαν. O Thomas Richard Nash, ένας 15χρονος που αυτοκτόνησε το 1895 πίνοντας καρβολικό οξύ, διάβαζε μανιωδώς penny dreadful και πολλά τεύχη βρέθηκαν μαζί με προσωπικά του αντικείμενα. Αν και ο ίδιος είχε αφήσει σημείωμα, το οποίο απέδιδε την αυτοκτονία του στην ανεργία, οι εφημερίδες της εποχής, αναζήτησαν στα penny dreadfuls την αιτία του κακού. Κάτω από τίτλους όπως «Effects of the Penny Dreadful» η Grantham Journal ισχυριζόταν πως «το αγόρι ήταν μέλος μιας συμμορίας, η οποία –καθοδηγούμενη από τη φανταστική λογοτεχνία- είχε φτιάξει μια σπηλιά μέσα σε μιαν αυλή, όπου στοίβαζε πυροβόλα όπλα, μαχαίρια και κλοπιμαία.»

157c66aa569240c66d266fae695f5325

Καθώς γράφω αυτό το άρθρο, περιμένω με αγωνία τον τρίτο κύκλο της  τηλεοπτικής σειράς Penny Dreadful που δανείζεται τον τίτλο των διάσημων ιστοριών και την ατμόσφαιρα της εποχής του Λονδίνου του 19ου αιώνα. Στα εξαιρετικά καλογυρισμένα επεισόδια της σειράς που μοιάζουν με μικρές ταινίες τρόμου, εμφανίζονται τέρατα και ήρωες από λογοτεχνικά έργα μεγάλης αξίας που δημιουργήθηκαν μετά τη μόδα των penny dreadful. Ο νάρκισσος Ντόριαν Γκρέυ, συναντά τον δόκτορα Φρανκενστάιν και η μαγεία, οι δαίμονες και οι προκαταλήψεις, συνυπάρχουν με τα καινούργια επιτεύγματα της ιατρικής και της επιστήμης.

Κάποιος μπορεί άνετα να ισχυριστεί ότι οι συγκλονιστικοί χαρακτήρες της Eva Green και του Timothy Dalton δεν έχουν σχέση με τους ταλαιπωρημένους ήρωες των penny dreadfuls. Δεν είναι όμως τα ίδια ζητήματα της μοναξιάς, του έρωτα και του Κακού που βασανίζουν την ανθρωπότητα και απασχολούν την Τέχνη αιώνες τώρα;

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά