“The Whisperer in Darkness”: ένας μικρός φόρος τιμής του Lovecraft στον Machen

by Ιλέην Ρήγα

“I found myself faced by names and terms that I had heard elsewhere in the most hideous of connexions — Yuggoth, Great Cthulhu, Tsathoggua, Yog-Sothoth, R’lyeh, Nyarlathotep, Azathoth, Hastur, Yian, Leng, the Lake of Hali, Bethmoora, the Yellow Sign, L’mur-Kathulos, Bran, and the Magnum Innominandum—and was drawn back through nameless aeons and inconceivable dimensions to worlds of elder, outer entity at which the crazed author of the Necronomicon had only guessed in the vaguest way. I was told of the pits of primal life, and of the streams that had trickled down therefrom; and finally, of the tiny rivulet from one of those streams which had become entangled with the destinies of our own earth.”

whisperer-in-darkness-cover

Το διήγημα του  H. P. Lovecraft «Whisperer in Darkness» (Το Πλάσμα που ψιθύριζε στο Σκοτάδι) γράφτηκε το 1930 (χρειάστηκαν 9 μήνες για να το ολοκληρώσει, από τον Φεβρουάριο ως τον Σεπτέμβρη) και εκδόθηκε για πρώτη φορά στο «Weird Tales», τον Αύγουστο του 1931.

Όπως το πασίγνωστο «The Colour Out of Space» (Το Χρώμα από το Διάστημα, 1927), έτσι κι αυτό, αποτελεί ένα κράμα τρόμου και επιστημονικής φαντασίας. Αν και γίνονται αρκετές αναφορές στη μυθολογία του Κθούλου, η πλοκή δεν αφορά στη διερεύνηση του υπερφυσικού. Ένα ακόμα σημαντικό στοιχείο αυτού του διηγήματος είναι η παρουσία – για πρώτη φορά – της εξωγήινης, μυκητοειδής φυλής Mi-Go,  με φτερά που τους επιτρέπουν να πετάνε πέρα από το διάστημα και αναρίθμητες κεραίες που οξύνουν τις αισθήσεις τους σε τρομακτικό βαθμό. Η φυλή Mi-Go είναι μυστηριώδης και κακόβουλη. Τα κίνητρά τους αποκαλύπτονται ως τα σκοτεινότερα κίνητρα από οποιοδήποτε άλλο πλάσμα γέννησε η φαντασία του Lovecraft. Σε μια ιδιαίτερα ανατριχιαστική σκηνή, ο Wilmarth λαμβάνει μια ηχογράφηση κατά την οποία ένας Mi-go και ένας συνεργός του απ΄ την ανθρώπινη φυλή ανταλλάσσουν έναν παράξενο τελετουργικό διάλογο. Είναι η πρώτη φορά που συναντάμε την ιδέα ενός «εξω-εγκεφάλου», δηλαδή το μυαλό του εξωγήινου είναι εκτός σώματος, χωρίς όμως τη διάφανη θήκη που εμπνεύστηκε μεταγενέστερα ο κινηματογράφος.

the_whisperer_in_darkness_by_verreaux

Η πλοκή διαδραματίζεται μέσα από την αλληλογραφία των Albert Wilmarth, ο αφηγητής της ιστορίας, και Henry Akeley, ερημίτης σε μια περιοχή του Βερμόντ, η οποία στοιχειώνεται από παράξενα σώματα που ξέβρασαν τα ποτάμια και από φρικιαστικές φωνές που βγαίνουν από το δάσος και που δεν ακούγονται σαν ανθρώπινες.

Η συγκεκριμένη ιστορία θεωρείται από πολλούς μια από τις πιο φρικιαστικές και περίεργες διηγήσεις του Lovecraft. Ο Wilmarth είναι ένας λόγιος της λογοτεχνίας που ασχολείται με τη λαογραφία, ενώ ο Akeley είναι διακεκριμένος λαογράφος. Όταν πρωτοακούγονται οι φήμες για τα πτώματα, ο Wilmarth παίρνει αρχικά το μέρος των σκεπτικιστών. Οι λαϊκοί άνθρωποι ισχυρίζονταν ότι τα σώματα έχουν αφύσικη μορφή, κάτι που ο Wilmarth αποδίδει στη ζωηρή φαντασία τους.

the-whisperer-in-darkness-jhc-by-h-p-lovecraft-2-3737-p

Ο βαθιά ριζωμένος φόβος της γνώσης είναι πάντα παρών στις ιστορίες του Lovecraft, παρά το επιστημονικό ενδιαφέρον και τα παράτολμα βήματα μακριά από την πνευματικότητα. Ενώ η Mary Shelley στο «Frankenstein» ένωσε την επιστήμη με το γοτθικό, στον Lovecraft  μπορούμε να αποδώσουμε το είδος του sci-fi τρόμου με την ακριβή έννοια που το γνωρίζουμε μέχρι και σήμερα. Στα έργα του παρατηρούμε συχνά Γεω-κεντρικές μυθολογίες, όμως αντιμετωπίζονται ως αφελής εξηγήσεις για υπερφυσικά φαινόμενα, καθώς ο πραγματικός τρόμος κρύβεται στις μη ανθρώπινες φυλές που ζουν, όχι απλά σε μακρινά διαστήματα, αλλά και στη πιο σκοτεινή γωνιά της φαντασίας μας. Σχεδόν κάθε ιστορία του Lovecraft διαπραγματεύεται πως η γνώση του διαστήματος και των πραγμάτων που είναι πέρα των νορμών της καθημερινότητάς μας, επιφέρει τρόμους ικανούς να μας συνθλίψουν την ψυχή.

Με μια ειρωνεία κατά κάποιο τρόπο, ο Lovecraft επέκρινε τη βαρεμάρα και τη μιζέρια της καθημερινότητας στις ιστορίες του λέγοντας: «δεν υπάρχει άλλο πεδίο πέρα του αλλόκοτου όπου έχω οποιαδήποτε χάρισμα ή ικανότητα να συνθέσω κάτι φανταστικό. Ποτέ δεν με ενδιέφερε τόσο η ζωή, όσο το να αποδράσω από αυτήν». Εάν αυτό αληθεύει, το διήγημα “The Whisperer in Darkness” ίσως είναι η πιο πετυχημένη απόπειρά του ν’ αποδράσει απ’την πραγματικότητα. Η κάθοδος του Akeley στην παράνοια και τον φόβο είναι συγκλονιστική, καθώς αποκαλύπτεται σταδιακά μέσα από την αλληλογραφία με τον Wilmarth και κατά συνέπεια προμηνύεται και η πνευματική του καταδίκη.

H τυπολατρία δημιουργεί ένα σκιώδες υπόβαθρο στις ιστορίες του Lovecraft, χωρίς όμως να αποτελεί τη ραχοκοκαλιά τους. Υπενθυμίζει και σέβεται τα στοιχεία του παραδοσιακού γοτθικού τρόμου, ενώ συγχρόνως σφυρηλατεί ένα νέο, κοσμικό μονοπάτι. Το πραγματικό δέος έρχεται όταν ο αληθινός «ψιθυριστής του σκότους» εμφανίζεται και πολλές σκοτεινές αλήθειες του σύμπαντος αποκαλύπτονται στον Wilmarth, μεταλλάσσοντάς τον από σκεπτικιστή σε πιστό.

Δεν θα πρέπει να παραλείψουμε την επιρροή του Μάχεν στα έργα του Lovecraft. Σε ένα σημείο, ο κεντρικός αφηγητής αποκαλεί όσους πιστεύουν ότι το δάσος του Βερμόντ κατοικείται από μη ανθρώπινα όντα ως «τίποτ΄ άλλο παρά ρομαντικοί που επιμένουν να προσπαθούν να μεταφέρουν στην πραγματική ζωή τη φανταστική γνώση των καραδοκούντων «μικρών ανθρώπων» που έγιναν δημοφιλή από την υπέροχα τρομακτική φαντασία του Arthur Machen».

Ο μελετητής του Lovecraft, Robert M. Price καταλήγει πως αυτή η πρόταση είναι ο φόρος τιμής του Lovecraft προς το άτομο που τον ενέπνευσε γι΄ αυτήν την ιστορία. Συγκεκριμένα, πρόκειται για το έργο του Μάχεν «Το μυθιστόρημα της μαύρης σφραγίδας» (The Novel of the Black Seal”, 1895), ενώ ο Price δεν διστάζει να το πάει ένα βήμα πιο πέρα λέγοντας πως «το διήγημα του Lovecraft ουσιαστικά είναι μια επαναδιατύπωση, μια νέα έκδοση της ιστορίας του Machen».

Ο Lovecraft διαχωρίζει τον ρόλο του καθηγητή του Machen, Gregg, στους δύο δικούς του πρωταγωνιστές: τον καθηγητή Wilmarth και τον ερημίτη επιστήμονα ο οποίος είναι και εκείνος που πιάνεται τελικά στα νύχια της αρχαίας φυλής. Ο Wilmarth μένει πίσω για να διηγηθεί την ιστορία, όπως η Μiss Lally στο έργο του Machen. Ο Price επισημαίνει κι άλλες ομοιότητες, παραλληλίζοντας χωρία των δύο ιστοριών: εκεί όπου ο Machen αναρωτιέται “Τι θα συμβεί αν η σκοτεινή και φρικτή φυλή των λόφων έχει επιβιώσει;”, ο Lovecraft αναφέρει πως σε «μια κρυφή φυλή τερατωδών όντων παραμονεύουν κάπου ανάμεσα στους απομακρυσμένους λόφους…”.

Όπου Machen αναφέρει πως «περίεργα σχήματα συγκεντρώνονταν γρήγορα ανάμεσα στα καλάμια, δίπλα από την ακτή του ποταμιού», ο Lovecraft μιλά για «κάποιες περίεργες ιστορίες για πράγματα που βρέθηκαν να επιπλέουν στα φουσκωμένα νερά των ποταμιών». Ο Price θεωρεί πως η αναφορά του Machen για ανθρώπους “που εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς από τη γη” ενέπνευσε τον Lovecraft να φανταστεί ανθρώπους που κυριολεκτικά εξορίστηκαν από τη Γη.

Αν και η πεζογραφία του Lovecraft είναι διαβόητη για τη βαριά της βικτωριανή επιρροή και τους αργούς της διαλόγους, οι τελικές σκηνές βρίθουν από την ένταση που σταδιακά συσσωρεύεται στη ροή της αφήγησης.

“The Whisperer in darkness: Μια Μεταφυσική προσέγγιση από τον Αποστόλη Χειρδάρη του Mindhack.gr”

“Στο “Whisperer in the Darkness”, η ιστορία εκτυλίσσεται μέσα από την επαφή δύο ανθρώπων με διαφορετική αρχικά οπτική. Ο Lovecraft με αυτή του την τοποθέτηση αποκαλύπτει την διττή φύση του ανθρώπινου εγκεφάλου. Απ’ την μία, έχουμε το κομμάτι που διεγείρεται από την υπερβατική φύση του Σύμπαντος, με τις φωτεινές και τις σκοτεινές του προεκτάσεις. Απ’ την άλλη, εκείνου που, λογικά σκεπτόμενος, απορρίπτει κάθε είδους υπερβατική λογική και αναλύει τα ξερά δεδομένα της πιθανότητας ύπαρξης εξωανθρώπινης ζωής, αποδίδοντάς τις θεάσεις στη νοσηρή φαντασία των ανθρώπων. Βλέπετε, τα υποσυνείδητα μηνύματα στο συγγραφικό έργο του Λάβκραφτ είναι πολλά και οι κρυφές πληροφορίες που δίνει για τον ερευνητή του Υπερβατικού ακόμη περισσότερες.”

Δείτε ΕΔΩ ολόκληρη την μεταφυσική ερμηνεία του κειμένου από τον Αποστόλη Χειρδάρη στο Mindhack.gr.

Πηγές

lovecraft.fandom.com
gutenberg.net.au
marzaat.wordpress.com

Cover art: The Whisperer in Darkness by tatianalis (DeviantArt)

προτεινουμε επίσης

1 comment

Comments are closed.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά